Εμπορία προσώπων: Χαιρετίζουν την μεταφορά της αρμοδιότητας στο Υπουργείο Δικαιοσύνης οι οργανώσεις – «Η δουλειά δεν τελειώνει εδώ»

Τη μεταφορά της αρμοδιότητας για την καταπολέμηση της εμπορίας προσώπων από το Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως χαιρετίζουν 14 οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, κάνοντας λόγο για ένα αναγκαίο διορθωτικό βήμα έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια θεσμικής αδράνειας.
Σε κοινή τους δήλωση, οι οργανώσεις αναφέρουν ότι η μεταφορά της Πολυθεματικής Συντονιστικής Ομάδας (ΠΣΟ), καθώς και της πολιτικής ευθύνης συντονισμού, αποτελεί πάγιο και τεκμηριωμένο αίτημά τους, το οποίο είχαν διατυπώσει δημόσια ήδη από τον Νοέμβριο του 2025. Τότε είχαν καταγγείλει την έλλειψη ουσιαστικής προόδου στην εφαρμογή της νομοθεσίας και του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων.
Όπως επισημαίνουν, η εμπορία προσώπων δεν συνιστά ζήτημα μεταναστευτικής διαχείρισης, αλλά σοβαρό έγκλημα και κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που απαιτεί συντονισμό σε πλαίσιο δικαιοσύνης, επιβολής του νόμου, προστασίας των θυμάτων και διατομεακής συνεργασίας. Υπό αυτό το πρίσμα, η υπαγωγή της ΠΣΟ στο Υπουργείο Δικαιοσύνης θεωρείται ότι επαναφέρει τον συντονισμό σε ένα θεσμικό πλαίσιο με σαφή προσανατολισμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και στη λογοδοσία, όπως προβλέπει ο Νόμος 60(I)/2014 και το Εθνικό Σχέδιο Δράσης 2023–2026.
Αυτούσια η ανακοίνωση των οργανώσεων:
Το Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου μαζί με ακόμη 13 Οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, χαιρετίζουν τη μεταφορά της αρμοδιότητας για την εμπορία προσώπων στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Η μεταρρύθμιση αποτελεί σημαντικό διορθωτικό βήμα, μετά από σχεδόν δύο χρόνια αδράνειας από το Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας. Η εφαρμογή των προνοιών του νόμου και η υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης παραμένει το κύριο ζητούμενο.
Οι υπογράφουσες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, που τον Νοέμβριο του 2025 προχωρήσαμε σε κοινή δημόσια δήλωση καταγγέλλοντας τη θεσμική αδράνεια στην αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων, χαιρετίζουμε τη μεταφορά της Πολυθεματικής Συντονιστικής Ομάδας (ΠΣΟ), καθώς και της πολιτικής ευθύνης συντονισμού για την καταπολέμηση της εμπορίας προσώπων από το Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί πάγιο και τεκμηριωμένο αίτημα των οργανώσεών μας. Η εμπορία προσώπων δεν είναι ζήτημα διαχείρισης μετανάστευσης. Είναι σοβαρό έγκλημα και κατάφωρη παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που απαιτεί συντονισμό σε πλαίσιο δικαιοσύνης, επιβολής του νόμου, προστασίας θυμάτων και διυπουργικής συνεργασίας.
Η μεταφορά της ΠΣΟ στο Υπουργείο Δικαιοσύνης δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε ο συντονισμός να επανενταχθεί σε ένα θεσμικό πλαίσιο με σαφή προσανατολισμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και στη λογοδοσία, όπως προβλέπει ο Νόμος 60(I)/2014 και το Εθνικό Σχέδιο Δράσης 2023–2026.
Ευχαριστούμε την Κοινοβουλευτική Ομάδα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Ισότητας μεταξύ Ανδρών και Γυναικών για την ουσιαστική ανταπόκριση στα αιτήματά μας και για την αναγνώριση του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών ως θεσμικού εταίρου στη διαμόρφωση πολιτικής.
Παράλληλα, υπενθυμίζουμε ότι η μεταφορά αρμοδιότητας, αν και θετικό και αναγκαίο διορθωτικό βήμα, δεν επαρκεί από μόνη της για να αποκαταστήσει τις σοβαρές ελλείψεις που καταγράφηκαν τα προηγούμενα έτη.
Οι οργανώσεις που συνυπογράψαμε την κοινή δήλωση του Νοεμβρίου 2025 προχωρήσαμε σε πλήρη ενημέρωση των ευρωπαϊκών και διεθνών θεσμών – συμπεριλαμβανομένων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Συμβουλίου της Ευρώπης, της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Ισότητας των Φύλων (EIGE), Ευρωβουλευτών/τριών και Βουλευτών/τριών – για τη θεσμική αδράνεια που παρατηρείται. Τους ευχαριστούμε για τη στήριξη και τις παρεμβάσεις τους, οι οποίες συνέβαλαν στην παρούσα εξέλιξη.
Είμαστε στη διάθεση του Υπουργείου Δικαιοσύνης για ουσιαστική συνεργασία, στη βάση των υφιστάμενων προνοιών του νόμου περί καταπολέμησης της εμπορίας προσώπων και ενόψει της ενσωμάτωσης της νέας αναθεωρημένης Οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Προσώπων (2024/1712), η οποία πρέπει να ολοκληρωθεί φέτος.
Η δουλειά δεν τελειώνει εδώ.
Καλούμε τις αρμόδιες αρχές του κράτους να προχωρήσουν άμεσα στα ακόλουθα:
• Να διορίσουν και να χρηματοδοτήσουν ανεξάρτητο/η Εθνικό/ή Εισηγητή/ρια, όπως προβλέπεται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και στις συστάσεις της GRETA, με αρμοδιότητα την παρακολούθηση δράσεων, τη συλλογή δεδομένων και τη διασφάλιση λογοδοσίας.
• Να διασφαλίσει συστηματικές συνεδριάσεις, διαφανή λειτουργία και ουσιαστική συμμετοχή των κρατικών υπηρεσιών, της κοινωνίας των πολιτών και ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων στην ΠΣΟ.
• Να θεσπίσουν συστηματική εκπαίδευση σχετικά με τη διεπιστημονική συνεργασία και τον Εθνικό Μηχανισμό Αναφοράς (ΕΜΑ) για όλους/ες τους/τις εμπλεκόμενους/ες επαγγελματίες, συμπεριλαμβανομένων λειτουργών κοινωνικής ευημερίας, αστυνομικών, λειτουργών μετανάστευσης, παρόχων υγείας και διερμηνέων.
• Να εξασφαλίσουν την ορθή εφαρμογή του Εθνικού Μηχανισμού Αναφοράς (ΕΜΑ), εγγυώμενη έγκαιρη αναγνώριση, παραπομπή και υποστήριξη των θυμάτων, βάσει προσέγγισης ενημερωμένης από το τραύμα, ευαίσθητης στο φύλο και βασισμένης στα ανθρώπινα δικαιώματα.
• Να διαθέσουν επαρκή και βιώσιμη χρηματοδότηση για τις υπηρεσίες υποστήριξης θυμάτων, συμπεριλαμβανομένων των ΜΚΟ που συμπληρώνουν τη φροντίδα που παρέχει το κράτος.
• Να υιοθετήσουν προσέγγιση με επίκεντρο τις επιζώσες/τους επιζώντες, δίνοντας προτεραιότητα στις φωνές και την αυτονομία τους και αντιμετωπίζοντας τα βαθύτερα αίτια της εμπορίας, όπως η έμφυλη ανισότητα, ο οικονομικός αποκλεισμός, η οικονομική υπερεκμετάλλευση και η βία κατά των γυναικών.
• Να αναπτύξουν και να χρηματοδοτήσουν επαρκώς υπηρεσίες ένταξης ευαίσθητες στο φύλο και στο τραύμα, διασφαλίζοντας πρόσβαση σε:
o Έγκαιρη και ολοκληρωμένη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, συμπεριλαμβανομένης της ψυχικής και γυναικολογικής φροντίδας
o Έγκαιρη ενημέρωση για δικαιώματα, καθεστώς διαμονής και πορεία υποθέσεων
o Νομική υποστήριξη καθ’ όλη τη διάρκεια της αναγνώρισης θυμάτων και των δικαστικών διαδικασιών
o Επαγγελματική κατάρτιση, ψυχοεκπαιδευτική και κοινωνική υποστήριξη και ευκαιρίες οικονομικής ενδυνάμωσης.
• Να αναγνωρίσει και να ενισχύσει τον ρόλο της κοινωνίας των πολιτών ως ισότιμου εταίρου στη διαμόρφωση, εφαρμογή και παρακολούθηση πολιτικών.
Η θεσμική αποκατάσταση του συντονισμού των δράσεων αποτελεί ένα σημαντικό βήμα. Η πραγματική όμως δοκιμασία θα είναι η εφαρμογή: η αποτελεσματική λειτουργία της ΠΣΟ, η ενεργοποίηση του Εθνικού Μηχανισμού Αναφοράς, η έγκαιρη αναγνώριση θυμάτων και η διασφάλιση ουσιαστικής προστασίας.
Καλούμε τη Βουλή των Αντιπροσώπων να ανταποκριθεί άμεσα στην πρόταση νόμου που θα υποβάλει η βουλεύτρια κα Σούπερμαν, σε συνεργασία με την Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, για τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης πριν τη-ν λήξη της θητείας παρούσας βουλής, και να προβεί άμεσα στην εφαρμογή των δεσμεύσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Συνυπογράφουν:
1. Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS)
2. CARITAS Κύπρου
3. Ίδρυμα Προώθησης Ισότητας ΥΠΑΤΙΑ
4. Έδρα UNESCO για την Ισότητα των Φύλων, Πανεπιστήμιο Κύπρου
5. Step Up Stop Slavery (SUSS)
6. Κυπριακός Σύνδεσμος Οικογενειακού Προγραμματισμού
7. Cyprus Stop Trafficking
8. Γυναικείος Όμιλος Πρωτοπορία
9. Birth Forward
10. Σοσιαλιστική Γυναικεία Κίνηση
11. Mission Solidarity Cy
12. ΚΙΣΑ – Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμός
13. Generation for Change CY
14. Wellspring Cyprus