Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι σχεδιαστές ενώνουν το ταλέντο τους για τη βιώσιμη μόδα και κυπριακή παράδοση

Σε μια εποχή όπου πολλοί νέοι απομακρύνονται από τις παραδόσεις του τόπου τους και δεν επενδύουν σε αυτές, μια δικοινοτική ομάδα δέκα νέων σχεδιαστών επιλέγει να κινηθεί διαφορετικά. Δημιουργεί με γνώμονα τη βιωσιμότητα, αντλώντας έμπνευση από την πολιτιστική κληρονομιά και τις βαθιές ρίζες των παραδόσεων της χώρας μας.
Τα κομμάτια τους φιλοξενήθηκαν στην έκθεση βιώσιμης μόδας Crafting Continuity, που διοργανώθηκε από το Fashion Heritage Network Cyprus.
«Η θεματική φέτος για την έκθεσή μας σχετίζεται με τη συνεργασία των νέων σχεδιαστών με τεχνίτες και οι νέοι σχεδιαστές έπρεπε να μάθουν μια παραδοσιακή τεχνική της Κύπρου και να τη βάλουν μέσα στα κομμάτια τους. Δηλαδή να φέρουν τις παραδοσιακές τεχνικές στο σήμερα και να φτιάξουν μοντέρνα βιώσιμα κομμάτια.»
Χριστιάνα Δυμιώτη, Πρόεδρος Fashion Heritage Network Cyprus
Ο Μερτ είχε την ευκαιρία να γνωρίσει την τέχνη του κεντήματος της Λαπήθου από τη μαστόρισσα Μπεχιτζέ Σόλμες.
«Όταν το μάθαινα από την κυρία Μπεχιτζέ, δεν ήταν μόνο η τέχνη, αλλά και αυτή η εμπειρία σύνδεσης που είχαμε, επειδή αυτού του είδους οι τέχνες μεταδίδονταν από γενιά σε γενιά, οπότε δεν ήταν σαν να τις μάθαινες από έναν δάσκαλο, ήταν περισσότερο σαν να τις μάθαινες από μια γιαγιά ή μια μαμά, οπότε αυτό ήταν πολύ συγκινητικό για μένα.»
Και πόσο σημαντικές είναι αυτές οι εκδηλώσεις για τις νέες γενιές Κυπρίων καλλιτεχνών;
«Είναι τόσο σημαντικές, ειδικά για τους Τουρκοκύπριους, για εμάς επειδή είμαστε απομονωμένοι από τον κόσμο ουσιαστικά για πολύ καιρό και νομίζω ότι είναι ένας τρόπος να πω ότι είμαι εδώ, είμαι Κύπριος και εκτιμώ την τέχνη μου, εκτιμώ τον πολιτισμό μου και είμαι εδώ.»
Πηγή έμπνευση για τη δημιουργία του Στέφανου Παναγίδη ήταν οι βρακάδες και οι τσολιάδες.
«Μπορείτε να δείτε τους μοντέρνους τσολιάδες και από την άλλη πλευρά, τους μοντέρνους βρακάδες. Κυρίως κάνω στάμπες, οπότε μπορείτε να δείτε και τις στάμπες στην πλάτη μου και η τεχνική μου ήταν η ύφανση, οπότε όλο αυτό το κομμάτι είναι από την ύφανση.»
Στέφανος Παναγίδης, Ελληνοκύπριος – Spangold
Η σχεδιάστρια SAFAK από την Κερύνεια κέντησε το ύφασμα της με μεταξωτά κουκούλια. Στο ένα της σχέδιο αποτύπωσε τα λουλούδια που συναντά στον κήπο του παππού της με το δεύτερο εμπνευσμένο από τα θαλάσσια κοράλλια. Για τη Σαφάκ ήταν η πρώτη φορά που είχε την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με παραδοσιακούς τεχνίτες.
«Αλληλεπίδρασα με δύο τύπους καλλιτεχνών, ο ένας ήταν η τεχνίτρια μου, η δασκάλα, η Μπεχίτσε και έμαθα την τεχνική από την αρχή από αυτήν και ήταν καταπληκτικό. Ήταν η καλύτερη μέντορας, ειλικρινά, και ο δεύτερος τύπος ήταν οι φίλοι μου σχεδιαστές που ασχολούνται επίσης με την παραδοσιακή τέχνη και η δικτύωση μαζί τους, η κοινωνικοποίηση μαζί τους με ενέπνευσε πολύ, οπότε ναι.»
Η Λάπηθος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα παιδικά χρόνια του IIKAN KORAL, και αυτό το αποτύπωσε και στο ύφασμα που δημιούργησε στον αργαλειό.
«Το γεγονός ότι δε ζω στην Κύπρο, αλλά στην Ισπανία, είναι ο τρόπος μου να συνδεθώ με τις ρίζες μου, με την καταγωγή μου με την Κύπρο και με όλους τους σχεδιαστές και με την παράδοση, οπότε είναι πραγματικά σημαντικό που είμαι τόσο χαρούμενος που συμμετέχω σε αυτό.»
Η προθυμία των παλαιότερων μαστόρων να διδάξουν στη νεότερη γενιά τα μυστικά της τέχνης τους είναι συγκινητική τονίζουν οι σύγχρονοι σχεδιαστές.
Είναι χρέος της νέας γενιάς τονίζει η TULAY KADER να επενδύει στην παράδοση της.
«Ο πολιτισμός μας είναι πολύ σημαντικός και νομίζω ότι πρέπει να εκσυγχρονίζουμε και η μόδα είναι πολύ σημαντική και μια σημαντική φωνή επίσης για να αλληλεπιδράς με τον πολιτισμό σου και όλα αυτά, οπότε νομίζω ότι είναι μια πολύ καλή κοινότητα που φέρνει τον πολιτισμό και τη μόδα μας επίσης.»
Για την Ανδριανή Παναγίδη από τη Λευκωσία οι παραδόσεις του τόπου μας πρέπει να ξεπεράσουν τα σύνορα του νησιού μας και να γίνουν γνωστές σε ολόκληρο τον κόσμο. Για τις δικές της δημιουργίες η έμπνευση της προήλθε από τα εσώρουχα των παραδοσιακών φορεσιών της Κύπρου.
«Αλληλεπίδρασα με την Κατερίνα Δημητρίου Τζόουνς και αυτή είναι που μου έμαθε τη Λευκαρίτικη δαντέλα και ήταν μια πολύ ωραία εμπειρία επειδή ζω στο Λονδίνο και πηγαίναμε σε διαφορετικά μέρη του Λονδίνου και φτιάχναμε Λευκαρίτικο και θα ήταν πολύ ωραίο να φέρουμε την παράδοση της Κύπρου σε μια διαφορετική χώρα και πολλοί άνθρωποι θα μας ρωτούσαν τι κάνουμε, οπότε ναι, ήταν μια πολύ ωραία εμπειρία.»
Στόχος της ELIN είναι όλες αυτές οι γνώσεις που έλαβαν να μπορούν να τις διαδώσουν και στις επόμενες γενιές.
«Η έμπνευση για αυτό ήταν στην πραγματικότητα η ιδέα του πώς μπορώ να επαναχρησιμοποιήσω τα νήματα που δημιούργησα πέρυσι, και τα φόρεσα, έμαθα αυτή την τεχνική πλεξίματος στον αργαλειό και τα φόρεσα για να δημιουργήσω ένα ύφασμα.»
Και η Άννα Μιχαηλίδου επέλεξε να εστιάσει στην επαναχρησιμοποίηση υφασμάτων. Η συνεργασία που επέλεξε να κάνει έχει ιδιαίτερη συναισθηματική αξία για την ίδια.
«Η έμπνευσή μου λοιπόν είναι ο παππούς μου, ο οποίος είναι στην πραγματικότητα τεχνίτης και ράφτης, είναι τώρα 90 ετών, αλλά εξακολουθεί να είναι ράφτης, οπότε αυτό είναι μια πολύ μεγάλη έμπνευση για μένα να τον βλέπω, πώς αγαπά να δημιουργεί κοστούμια και να ράβει, οπότε η δημιουργία μου είναι ανακύκλωση των παλιών υφασμάτων του και επίσης ανακύκλωση ενός κοστουμιού που πραγματικά δημιουργεί.»
Το Fashion Heritage Network Cyprus είναι ένα δίκτυο νεαρών Κυπρίων σχεδιαστών και δημιουργών που ιδρύθηκε το 2022 με στόχο τη διαφύλαξη και ανάδειξη της κυπριακής κληρονομιάς στη μόδα.
Δείτε το ρεπορτάζ της Όλγας Κωνσταντίνου: