Ελλείμματα μεγαλύτερα από τη Μεγάλη Ύφεση, μια ανεύθυνη δημοσιονομική πορεία

Το έλλειμμα ως ποσοστό της οικονομίας ήταν μεγαλύτερο από οποιαδήποτε χρονιά της δεκαετίας του 1930, δηλαδή της περιόδου της Μεγάλης Ύφεσης
Της συντακτικής επιτροπής της Washington Post
Το ομοσπονδιακό δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ ανήλθε περίπου στο 6% του ΑΕΠ σε καθένα από τα τρία τελευταία δημοσιονομικά έτη. Κατά τη διάρκεια μιας τριετίας με χαμηλή ανεργία, οικονομική ανάπτυξη, αυξανόμενα έσοδα και χωρίς μεγάλους ξένους πολέμους, το έλλειμμα ως ποσοστό της οικονομίας ήταν μεγαλύτερο από οποιαδήποτε χρονιά της δεκαετίας του 1930, δηλαδή της περιόδου της Μεγάλης Ύφεσης.
Ύστερα από χρόνια αδράνειας, τέσσερα μέλη του Κογκρέσου επιχειρούν να θέσουν έναν στόχο ώστε να επιστρέψει ο προϋπολογισμός, όχι σε ισοσκελισμένη κατάσταση, αλλά απλώς σε μια λογική πορεία. Ψήφισμα που κατατέθηκε την Πέμπτη από δύο Ρεπουμπλικανούς και δύο Δημοκρατικούς βουλευτές προβλέπει ότι το Κογκρέσο θα πρέπει να στοχεύσει σε έλλειμμα 3% του ΑΕΠ έως το 2030.
Η πρωτοβουλία αυτή δεν αποτελεί επίδειξη αυστηρής δημοσιονομικής πειθαρχίας από «γεράκια» που απαιτούν άμεσα έναν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό. Αντιθέτως, αντανακλά μια διακομματική αναγνώριση ότι η πορεία του ελλείμματος υπονομεύει τη λειτουργία του ομοσπονδιακού κράτους.
Καθώς το χρέος αυξάνεται, η κυβέρνηση χάνει τη δυνατότητα να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα ή για κοινωνικά προγράμματα. Οι πληρωμές τόκων για το χρέος κόστισαν ήδη περισσότερο από τις αμυντικές δαπάνες ή το Medicare το περασμένο έτος. Μόνο η Κοινωνική Ασφάλιση κόστισε περισσότερο.
Πέρα από το ζήτημα των προτεραιοτήτων, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση εμφανίζεται επικίνδυνα απροετοίμαστη για μια σοβαρή κρίση ή ύφεση. Αν το έλλειμμα είναι ήδη υψηλότερο από τα επίπεδα της Μεγάλης Ύφεσης σε περίοδο ειρήνης και ανάπτυξης, πού θα φτάσει στην επόμενη κρίση;
Η επιστροφή σε έλλειμμα 3% του ΑΕΠ θα συνέβαλλε ουσιαστικά στη σταθεροποίηση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, ο οποίος έχει αυξηθεί από περίπου 65% πριν από την κρίση του 2008 σε περίπου 120% σήμερα. Ο στόχος αυτός δεν είναι μακρινός: Επιτεύχθηκε τελευταία φορά το 2015.
Ακόμη και μόνο η ύπαρξη ενός επίσημου στόχου από το Κογκρέσο είναι προτιμότερη από τη σημερινή κατάσταση, όπου δεν υπάρχει κανένας στόχος. Ο υπουργός Οικονομικών έχει επίσης δηλώσει ότι επιθυμεί έλλειμμα 3% του ΑΕΠ. Το ψήφισμα καλεί τόσο τον πρόεδρο όσο και το Κογκρέσο να ευθυγραμμιστούν προς αυτόν τον στόχο στη διαδικασία κατάρτισης του προϋπολογισμού, κάτι που δεν θεωρείται υπερβολική απαίτηση.
Ωστόσο, όσο λογικός κι αν είναι ο στόχος, η επίτευξή του δεν θα είναι εύκολη. Το Κογκρέσο θα πρέπει να αγγίξει τις υποχρεωτικές δαπάνες, κυρίως Κοινωνική Ασφάλιση, Medicare και Medicaid, οι οποίες, μαζί με τους τόκους, αντιστοιχούν περίπου στα τρία τέταρτα των ετήσιων δαπανών. Αυτές οι δαπάνες λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό «στον αυτόματο πιλότο», εκτός της ετήσιας δημοσιονομικής διαδικασίας. Για να τεθεί υπό έλεγχο το χρέος, όλα πρέπει να είναι στο τραπέζι.
Η επίτευξη του στόχου απαιτεί επίσης πολιτική συναίνεση και θυσίες και από τα δύο κόμματα. Αυτό δεν είναι μόνο θεσμική αναγκαιότητα, αλλά και προϋπόθεση για την εμπιστοσύνη των αγορών. Αν οι επενδυτές πιστεύουν ότι η αντιπολίτευση θα ακυρώσει τις μεταρρυθμίσεις μόλις αναλάβει την εξουσία, θα συμπεριφερθούν σαν να μην έγιναν ποτέ.
Πηγή: The Washington Post
Διαβάστε επίσης: Συρία: Ποιος ελέγχει το πετρέλαιο και φυσικό αέριο – Οι ξένοι παίκτες κλειδιά