Διπλωματία με το πιστόλι

Της Μπισάν Ιμπραχήμ
Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια νέα φάση έντασης, όπου η αμερικανική ιμπεριαλιστική στρατηγική επιχειρεί να επανακαθορίσει τους όρους ισχύος μέσα από ένα συνδυασμό απροκάλυπτης στρατιωτικής απειλής και «διαπραγματευτικού ρεαλισμού».
Η προβολή της επικείμενης συνάντησης στην Κωνσταντινούπολη μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων παρουσιάζεται ως ένδειξη αποκλιμάκωσης. Την ίδια στιγμή, όμως, οι αμερικανικοί στόλοι ενισχύουν την παρουσία τους στην ευρύτερη περιοχή, υπενθυμίζοντας ότι κάθε «διάλογος» διεξάγεται υπό καθεστώς απειλής. Δεν πρόκειται για αντίφαση, αλλά για τη γνωστή και δοκιμασμένη τακτική της ιμπεριαλιστικής διπλωματίας, δηλαδή συνομιλίες με το πιστόλι στο τραπέζι, όπου το αποτέλεσμα έχει σε μεγάλο βαθμό προαποφασιστεί από το συσχετισμό στρατιωτικής ισχύος.
Κομβικό σημείο αυτής της στρατηγικής υπήρξε η επιχείρηση «Midnight Hammer», η αεροπορική επίθεση των ΗΠΑ τον Ιούνιο του 2025 κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων. Η επίθεση αυτή δεν ήταν απλώς μια «προειδοποίηση», ήταν μια συνειδητή πολιτική επιλογή που εισήγαγε ένα νέο δόγμα, τη μετατροπή της στρατιωτικής βίας σε άμεσο διαπραγματευτικό μέσο. Έτσι η χρήση σκληρής ισχύος παύει να αποτελεί έσχατη λύση και ενσωματώνεται οργανικά στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Με τον τρόπο αυτό η απειλή ενός ευρύτερου πολέμου δεν λειτουργεί ως αποτρεπτικός μηχανισμός υπέρ της ειρήνης, αλλά ως μοχλός εκβιασμού. Το μήνυμα; Όποιος δεν συμμορφώνεται με τις επιταγές της Ουάσιγκτον, θα αντιμετωπίσει στρατιωτική τιμωρία. Πρόκειται για μια λογική που αγνοεί επιδεικτικά το διεθνές δίκαιο, τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και κυρίως το δικαίωμα των λαών στην αυτοδιάθεση.
Η στρατηγική αυτή δεν στοχεύει απαραίτητα σε έναν μακροχρόνιο πόλεμο φθοράς. Αντίθετα, επιδιώκει «χειρουργικά» πλήγματα και ελεγχόμενη κλιμάκωση, με σκοπό την αναγκαστική αλλαγή πολιτικής συμπεριφοράς. Το αντάλλαγμα που προσφέρεται είναι η προσωρινή οικονομική επιβίωση ή η άρση ορισμένων κυρώσεων, υπό τον όρο της ουσιαστικής εγκατάλειψης ανεξάρτητων πολιτικών επιλογών. Έτσι, η κυριαρχία μετατρέπεται σε διαπραγματεύσιμο μέγεθος και η ειρήνη σε προϊόν συναλλαγής.
Θα αντισταθείτε; Αυτό είναι απειλή για τη διεθνή ασφάλεια! Η αφήγηση αυτή αποκρύπτει ότι οι ίδιες οι επεμβάσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους έχουν διαλύσει κοινωνίες, έχουν προκαλέσει εκατομμύρια θανάτους και έχουν μετατρέψει ολόκληρες περιοχές σε μόνιμες ζώνες αστάθειας… από το Ιράκ και τη Συρία μέχρι τη Λιβύη.
Η τρέχουσα στρατηγική επιδιώκει, ουσιαστικά, τη θεσμοποίηση της αποτροπής ως καθημερινής πρακτικής της αμερικανικής διπλωματίας. Και ο πόλεμος δεν εμφανίζεται πλέον ως αποτυχία της πολιτικής, αλλά ως κανονικό εργαλείο διαχείρισης κρίσεων. Πρόκειται για μια κανονικοποίηση της βίας, που μετατρέπει ολόκληρες περιοχές του πλανήτη σε πεδία δοκιμών στρατιωτικής ισχύος και γεωπολιτικών σχεδιασμών.
Ελπίζω να μη σας κούρασα με την επιμονή στους Αμερικανούς αυτές τις μέρες. Όμως η ιστορία του ιμπεριαλισμού δεν είναι θεωρία για ειδικούς… είναι γνώση αναγκαία, με την ελπίδα ότι δεν θα καταλήξουμε κι εμείς κάποτε απλώς ως «παράπλευρες απώλειες».