Διαψεύδουν τον Τραμπ για μία «εύκολη νίκη των ΗΠΑ στο Ιράν» – Δορυφορικές εικόνες

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ (Trump) δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι οι ΗΠΑ θα «νικήσουν εύκολα» σε ενδεχόμενη στρατιωτική αναμέτρηση με το Ιράν. Ωστόσο, η πρόσφατη δραστηριότητα στο έδαφος της Ισλαμικής Δημοκρατίας υποδηλώνει ότι οποιαδήποτε νίκη μπορεί να είναι βραχύβια, σημειώνει το Bloomberg.
Δορυφορικές εικόνες αποκαλύπτουν ότι το Πεντάγωνο θα αντιμετώπιζε έναν αντίπαλο επικεντρωμένο στη διατήρηση των πιο κρίσιμων στρατιωτικών και πυρηνικών εγκαταστάσεών του. Φωτογραφίες που τραβήχτηκαν αυτόν τον μήνα δείχνουν Ιρανούς μηχανικούς να καθαρίζουν συντρίμμια σε πυρηνικές εγκαταστάσεις που είχαν υποστεί ζημιές κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης με ΗΠΑ και Ισραήλ τον Ιούνιο και να ενισχύουν βασικά σημεία έναντι μελλοντικής επίθεσης.
Διπλωμάτες των ΗΠΑ και του Ιράν συναντούνται την Πέμπτη στη Γενεύη σε μια τελευταία προσπάθεια αποφυγής της σύγκρουσης, καθώς και οι δύο πλευρές δηλώνουν ότι επιθυμούν συμφωνία. Αν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, ο Τραμπ έχει δηλώσει έτοιμος να κλιμακώσει, στηριζόμενος στη μεγαλύτερη συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή σε πάνω από δύο δεκαετίες.
Ωστόσο, αν ο Τραμπ αποφασίσει στρατιωτική δράση, οι ΗΠΑ θα αντιμετώπιζαν μια διάσπαρτη και εν μέρει κρυμμένη σειρά στόχων λόγω της ορεινής γεωγραφίας του Ιράν.
Οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν αυτό που οι ειδικοί θεωρούν ως την κεντρική πρόκληση σε μια πιθανή παρέμβαση Τραμπ: Η αμερικανική αεροπορική ισχύς μπορεί να καταστρέψει κτίρια, αλλά δεν μπορεί να εξαλείψει την επιστημονική γνώση, τα αποθέματα υλικών ή τη βούληση για ανοικοδόμηση.
Το μεγαλύτερο κέντρο πυρηνικών ερευνών του Ιράν στο Ισφαχάν
Πριν διακοπούν οι επιθεωρήσεις, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) ανέφερε ότι το Ιράν είχε συγκεντρώσει αρκετό εμπλουτισμένο ουράνιο, ικανό για τη δημιουργία πυρηνικών όπλων. Η κατάσταση και η θέση αυτού του υλικού δεν έχουν επαληθευτεί εδώ και πάνω από οκτώ μήνες, αφότου το Ιράν διέκοψε την πρόσβαση του ΔΟΑΕ στις βομβαρδισμένες εγκαταστάσεις.
Ενώ θεωρείται ευρέως ότι το πιο ευαίσθητο υλικό φυλάσσεται σε ενισχυμένες υπόγειες εγκαταστάσεις, μόνο οι επιτόπιες επιθεωρήσεις μπορούν να επιβεβαιώσουν ότι δεν έχει μετακινηθεί ή παραβιαστεί.
«Η ενίσχυση ενάντια σε επιθέσεις δείχνει ανθεκτικότητα», λέει η Darya Dolzikova, ανώτερη ερευνήτρια στο Royal United Services Institute στο Λονδίνο. «Είναι μια χώρα που μπορεί να ξαναχτίσει κάτι αν το θέλει», προσθέτει.
Οι εικόνες δείχνουν ότι πολλές είσοδοι τούνελ κοντά στην πυρηνική εγκατάσταση στο Ισφαχάν έχουν σφραγιστεί -ένα βήμα που, σύμφωνα με τους αναλυτές, αποσκοπεί στην πρόληψη κατάρρευσης από πιθανές αεροπορικές επιθέσεις και στην αποσφράγιση ευάλωτων σημείων εισόδου.
Εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ
Ο περιορισμός της πρόσβασης του ΔΟΑΕ από το Ιράν έχει διευρύνει το κενό πληροφόρησης. Χωρίς επιθεωρητές στο έδαφος, οι ξένες κυβερνήσεις έχουν περιορισμένη δυνατότητα να αξιολογήσουν αν οι φυγοκεντρητές καταστράφηκαν, μεταφέρθηκαν ή αφαιρέθηκαν εκ των προτέρων.
Ακόμη και αν οι γνωστές εγκαταστάσεις καταστούν ανενεργές, οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να επαναφέρει τον εμπλουτισμό αλλού. Σε αντίθεση με τους αντιδραστήρες Osirak στο Ιράκ ή Al-Kibar στη Λιβύη, τα οποία καταστράφηκαν από το Ισραήλ, το πρόγραμμα του Ιράν είναι βιομηχανικής κλίμακας και στηρίζεται σε δεκαετίες συσσωρευμένης εμπειρίας.
«Αν ο στόχος είναι η επανασύσταση χρησιμοποιώντας ό,τι έχουν διασώσει, είναι εύκολο», λέει ο Robert Kelley, πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ και πρώην διευθυντής του ΔΟΑΕ.
Οι εικόνες δείχνουν ανακατασκευή στη Νατάνζ, συμπεριλαμβανομένης νέας στέγης πάνω από μια κατεστραμμένη πιλοτική μονάδα εμπλουτισμού για τη δοκιμή προηγμένων φυγοκεντρητών. Υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με την κατάσταση της υπόγειας υποδομής, συμπεριλαμβανομένων ηλεκτρικών συστημάτων, κρίσιμων για τον εμπλουτισμό.
Άλλες εικόνες δείχνουν εργασίες ενίσχυσης στο Όρος Pickaxe, έναν ύποπτο τρίτο χώρο εμπλουτισμού νοτιοδυτικά της Νατάνζ. Δύο είσοδοι σηράγγων στο Pickaxe Mountain έχουν επεκταθεί και καλύπτονται με χαλίκι και άμμο.
Το Ιράν είχε προηγουμένως ανακοινώσει προετοιμασίες για μια επιπλέον τοποθεσία εμπλουτισμού, αν και οι επιθεωρητές του ΔΟΑΕ δεν μπόρεσαν να την επαληθεύσουν. Η ύπαρξη τέτοιων εγκαταστάσεων υπογραμμίζει μια ακόμη πρόκληση: την πιθανότητα ύπαρξης μυστικών ή μερικώς ολοκληρωμένων χώρων πέρα από τους γνωστούς.
Η Επιχείρηση “Midnight Hammer” -η αμερικανική εκστρατεία βομβαρδισμών που ξεκίνησε στις 22 Ιουνίου -περιελάμβανε αεροσκάφη B-2 που έριξαν βόμβες διάτρησης καταφυγίων GBU-57, βάρους 30.000 λιβρών (13.600 κιλών), σε εγκαταστάσεις εμπλουτισμού στο Φορντό και στη Νατάνζ.
Η GBU-57 έχει σχεδιαστεί ώστε να διαπερνά ενισχυμένο σκυρόδεμα και στρώματα γης πριν εκραγεί. Οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν εκτεταμένες ζημιές στην επιφάνεια, όμως η έκταση της καταστροφής στις βαθιά θαμμένες αίθουσες φυγοκεντρητών παραμένει αβέβαιη.
Εγκαταστάσεις όπως το Φορντό είναι κτισμένες κάτω από βουνά, με ορισμένες εκτιμήσεις να τοποθετούν βασικούς θαλάμους δεκάδες μέτρα κάτω από βράχους. Ακόμη και τα βαριά διατρητικά πυρομαχικά έχουν όρια, ιδίως απέναντι σε εγκαταστάσεις σκαμμένες σε σκληρούς γεωλογικούς σχηματισμούς. Η πλήρης κατάρρευση τέτοιων συγκροτημάτων θα μπορούσε να απαιτήσει επαναλαμβανόμενα πλήγματα ή χερσαίες επιχειρήσεις -επιλογές που συνεπάγονται μεγαλύτερους κινδύνους κλιμάκωσης και πολιτικό κόστος.
Ο Kelley δήλωσε ότι η ανάλυση δορυφορικών εικόνων υποδηλώνει πως οι ΗΠΑ ενδέχεται να χρησιμοποίησαν μόνο δύο βόμβες GBU-57 εναντίον μιας υπόγειας αίθουσας στη Νατάνζ, και τα μοτίβα των κρατήρων δείχνουν ότι η μία ίσως δεν εξερράγη όπως προβλεπόταν. Παρότι οι εικόνες μπορούν να αποκαλύψουν ίχνη εκρήξεων και πεδία συντριμμιών, δεν μπορούν να προσδιορίσουν αν οι συστοιχίες φυγοκεντρητών παραμένουν επισκευάσιμες.
Στρατιωτική περιοχή Παρχίν
Η διπλωματική διαμάχη εκτείνεται πέρα από τον εμπλουτισμό ουρανίου. Ενώ η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι συνομιλίες πρέπει να περιοριστούν σε πυρηνικούς περιορισμούς με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων, η κυβέρνηση Τραμπ έχει απαιτήσει επαληθεύσιμα όρια στην παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Αυτό διευρύνει τη λίστα πιθανών στόχων σε περίπτωση σύγκρουσης, ώστε να περιλαμβάνει και βιομηχανικές εγκαταστάσεις συνδεδεμένες με συμβατικά όπλα.
Μεταξύ των πιο ευαίσθητων, είναι το στρατιωτικό συγκρότημα Παρχίν, νοτιοανατολικά της Τεχεράνης, μια εγκατάσταση 52 τετραγωνικών χιλιομέτρων που επί μακρόν συνδέεται με δοκιμές ισχυρών εκρηκτικών.
Οι θάλαμοι στο Παρχίν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για δοκιμές συμβατικών πυρομαχικών, αλλά σχετίζονται και με πειράματα συμπίεσης εκρηκτικών, βασικό στοιχείο σχεδιασμού πυρηνικών όπλων.
«Το Ιράν ενισχύει αυτό το κτίριο απέναντι σε μελλοντικές επιθέσεις, κάτι που υποδηλώνει ότι είναι σημαντικό για ορισμένα προγράμματα», είπε ο Kelley, προσθέτοντας ότι οι αεροπορικές επιδρομές από μόνες τους μπορεί να καθυστερήσουν ένα πρόγραμμα, αλλά όχι να το τερματίσουν αποφασιστικά.
Σύγχρονη εγκατάσταση κατασκευής πυραύλων στο Κοχίρ
Η γεωγραφία του Ιράν εντείνει την πρόκληση. Η χώρα εκτείνεται σε περίπου 1,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα -περίπου διπλάσια από το Τέξας- με ορεινό έδαφος κατάλληλο για σήραγγες, διασπορά και απόκρυψη. Η υποδομή παραγωγής πυραύλων απεικονίζει το μέγεθος του προβλήματος.
Το συγκρότημα Kοχίρ ανατολικά της Τεχεράνης, κοντά στην κορυφή Kuh-e Barjamali ύψους 2.108 μέτρων, είναι μια εκτεταμένη βιομηχανική εγκατάσταση, κρίσιμη για την προμήθεια καυσίμων και εξαρτημάτων βαλλιστικών πυραύλων. Οι εικόνες δείχνουν κτίρια χωρισμένα με αναχώματα και προστατευτικά τοιχία σχεδιασμένα να αποτρέπουν αλυσιδωτές εκρήξεις. Η εξάλειψη τέτοιας ικανότητας πιθανόν θα απαιτούσε επαναλαμβανόμενα πλήγματα.
Ακόμη και παρατεταμένες αεροπορικές εκστρατείες μπορεί μόνο να καθυστερήσουν, αντί να εξαλείψουν, την παραγωγή πυραύλων. Και η επέκταση της λίστας των στόχων αυξάνει τον κίνδυνο αντιποίνων στην περιοχή.
Το Ιράν διατηρεί δεσμούς με ένοπλες ομάδες σε Λίβανο, Ιράκ, Συρία και Υεμένη, ικανές να στοχεύσουν αμερικανικές δυνάμεις, υποδομές ενέργειας του Κόλπου ή εμπορικές θαλάσσιες οδούς. Ενδεχόμενη διαταραχή στο Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, θα μπορούσε να αυξήσει απότομα τις τιμές ενέργειας.
Οι αεροπορικές επιθέσεις μπορεί να θέσουν ένα πρόγραμμα σε καθυστέρηση, αλλά σπάνια το καταστρέφουν οριστικά.
«Η στρατιωτική δράση δεν είναι αποφασιστικά αποτελεσματική ως στρατηγική μη διάδοσης των πυρηνικών», επισημαίνει η Dolzikova. «Μπορεί να καθυστερήσει. Σπάνια εξαλείφει», προσθέτει.