Διαχείριση αντί λογοδοσίας

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου
Παραιτήσεις… και βλέπουμε
Η αποχώρηση προσώπων, χωρίς απαντήσεις στα βασανιστικά ερωτήματα που θέτει η κοινωνία και εκθέτουν τη χώρα διεθνώς, δεν οδηγεί σε κάθαρση. Παραπέμπει περισσότερο σε διαχείριση εντυπώσεων.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει στην υπόθεση του επίμαχου βίντεο, που εξακολουθεί να συγκλονίζει την κυπριακή κοινωνία.
Οι παραιτήσεις που ανακοινώθηκαν –της συζύγου του Προέδρου της Δημοκρατίας από τη Διαχειριστική Επιτροπή του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης και του διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου– δεν απάντησαν σε κανένα κρίσιμο ερώτημα. Αντίθετα, επιβεβαίωσαν ένα γνώριμο μοτίβο: Όταν η πίεση μεγαλώνει, αλλάζουν τα πρόσωπα, όχι η ουσία.
Τα γεγονότα δείχνουν ότι δεν υπάρχει βούληση για ουσιαστική διερεύνηση και λογοδοσία. Εύλογα, η κοινωνία υποψιάζεται πως στην άκρη του νήματος βρίσκεται ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Οι αργοπορημένες παραιτήσεις, με δικαιολογίες που προσβάλλουν τη νοημοσύνη των πολιτών, δεν κλείνουν το σκάνδαλο. Αντίθετα, εγείρουν περισσότερα ερωτήματα.
Τα ερωτήματα είναι συγκεκριμένα και βαριά. Το βίντεο καταγράφει πρακτικές συναλλαγών με επιχειρηματικά συμφέροντα, μηχανισμούς χρηματοδοτήσεων και εξυπηρετήσεων εντός του Προεδρικού, αναφορές σε μετρητά, σε προσπάθειες παράκαμψης νόμιμων ορίων και ευρωπαϊκών κυρώσεων, καθώς και σε ρόλο διαμεσολάβησης πρώην υπουργού με άμεση σχέση με τον Πρόεδρο. Σε όλα αυτά δεν έχει δοθεί καμία καθαρή απάντηση.
Η κρίση, όμως, δεν αφορά μόνο την εκτελεστική εξουσία. Αγγίζει και τους θεσμούς. Ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, με τις επιστολές του θέτει ερωτήματα που δεν μπορούν να αγνοηθούν. Και η κοινωνία εύλογα διερωτάται: Τι κάνει ο Γενικός Εισαγγελέας, πού βρίσκεται η Αστυνομία, γιατί δεν έχει ενεργήσει η ΜΟΚΑΣ, πότε θα παρέμβει η Αρχή Κατά της Διαφθοράς;
Αντί για απαντήσεις, η κοινωνία παρακολουθεί ένα θεσμικό πινγκ-πονγκ με αλληλομεταβίβαση ευθυνών και καθυστερήσεις. Το θεσμικό αυτό αδιέξοδο υπονομεύει την αξιοπιστία της κυβέρνησης και την εμπιστοσύνη στο κράτος δικαίου.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η μετατόπιση της συζήτησης στην επικοινωνιακή διαχείριση και οι αναφορές σε «καθαρά χέρια» και «υβριδικό πόλεμο» δεν πείθουν. Τις έχουμε ξαναδεί και στο παρελθόν, σε σκάνδαλα που κόστισαν ακριβά στη χώρα.
Η διαφάνεια δεν είναι σύνθημα, είναι πράξη. Όσο τα κρίσιμα ερωτήματα μένουν αναπάντητα και οι θεσμοί διστάζουν να πράξουν το αυτονόητο, το σκάνδαλο δεν κλείνει. Βαθαίνει, και μαζί του βαθαίνει η κρίση εμπιστοσύνης στη Δημοκρατία.