Διαδικασίες των ΤΑΕΠ, τηλεδιάγνωση και αξονικοί τομογράφοι ενώπιον της Επιτροπής Ελέγχου

Μη τήρηση των εσωτερικών διαδικασιών του ΟΚΥπΥ και διοικητικές αδυναμίες σημειώνει η Ελεγκτική Υπηρεσία στην έκθεσή της για τα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ) των Γενικών Νοσοκομείων Λευκωσίας, η οποία συζητήθηκε την Πέμπτη στην Επιτροπή Ελέγχου της Βουλής, με τη συζήτηση να εστιάζει στην τηλεδιάγνωση των ακτινογραφιών, όπως και στη λειτουργία των αξονικών τομογράφων στα δημόσια νοσηλευτήρια.
Ο Διευθυντής κλάδου υγείας της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, Μιχάλης Βασιλείου, ανέφερε πως το αντικείμενο των αιφνιδιαστικών ελέγχων του 2023 ήταν να ελεγχθεί η παρουσία των γιατρών και η βάση εισαγωγής των ασθενών. Είπε ότι συνομίλησαν με εργαζόμενους της βάρδιας και επιβεβαίωσαν τη φυσική παρουσία των γιατρών, ενώ επαναβεβαιώσαν και τα «κενά στη διαδικασία εισαγωγής ασθενών».
«Σημειώνουμε ότι η εικόνα στη Λεμεσό ήταν καλύτερη γιατί η μεγάλη πλειοψηφία των εντύπων ήταν συμμορφωμένη με τις διαδικασίες. Νομικά είναι εκτεθειμένοι σε κινδύνους και οι γιατροί και ο οργανισμός, για τη μη σωστή συμπλήρωση των εντύπων. Αυτό που εντοπίζουμε συστηματικά είναι ότι πολλές φορές τα έντυπα υπογράφονται μόνο από ειδικευόμενους γιατρούς. Αυτό εκθέτει τον οργανισμό σε κινδύνους νομικής φύσεως. Σε κάποιο βαθμό μπορεί να υπάρχει και άγνοια των κανονισμών από τους γιατρούς. Αυτό που λέμε είναι ότι δεν ακολουθούνται πιστά οι εσωτερικές διαδικασίες του οργανισμού» είπε.
«Ενημερωθήκαμε ότι υπήρχε βλάβη στον αξονικό τομογράφο του νοσοκομείου της Λευκωσίας. Ήδη προχώρησε σε αγορά νέου τομογράφου ο οργανισμός, παραλήφθηκε από τις 26 Ιουνίου. Δεν έχει λειτουργήσει ακόμα αλλά αναμένεται να λειτουργήσει σύντομα», σημείωσε ο κ. Βασιλείου για το θέμα του αξονικού τομογράφου στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας.
Ο Μιχάλης Βασιλείου πρόσθεσε πως χρειάστηκαν υπηρεσίες από ιδιωτικό νοσηλευτήριο εντός του ΓεΣΥ. «Σημειώσαμε ότι οι εφημερεύοντες ακτινολόγοι του νοσοκομείου Λευκωσίας αρνήθηκαν να διαγνώσουν οι ίδιοι για αυτό επιλέγηκε η τηλεδιάγνωση. Ρωτήσαμε το νομικό πλαίσιο για τις υπηρεσίες τηλεδιάγνωσης. Η εθνική αρχή ηλεκτρονικής υγείας μας απάντησε ότι η τηλεδιάγνωση πραγματοποιείται χωρίς ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο. Απόψεις για το συγκεκριμένο θέμα ζητήσαμε και από το Υπουργείο Υγείας χωρίς να λάβουμε απάντηση. Όσο αφορά τις ακτινογραφίες, διαπιστώσαμε καθυστέρηση στη σύνταξη ιατρικών γνωματεύσεων. Υπάρχει μια διευθέτηση από το 2021 να αποζημιώνονται υπερωριακά οι ακτινολόγοι για να συντάσσουν εκθέσεις εκτός των κανονικών ωρών εργασίες. Η διοίκηση έχει πρόθεση να τερματίσει αυτή την πρακτική», σημείωσε.
Για τον χρόνο παραμονής των ασθενών στο ΤΑΕΠ, ο κ. Βασιλείου ανέφερε πως «ένα μέρος του χρόνου οφείλεται ότι στις ώρες 3-6 το πρωί οι γιατροί παρέχουν υπηρεσίες μόνο σε περιστατικά που χρήζουν άμεσου χειρισμού. Τα άλλα περιστατικά τα αναλαμβάνει ο επόμενος που θα έρθει στις 6 το πρωί».
Ο Γενικός Εκτελεστικός Διευθυντής του ΟΚΥπΥ Κύπρος Σταυρίδης, είπε ότι «το εγχειρίδιο βασικής λειτουργίας των ΤΑΕΠ χρήζει επικαιροποίησης. Οι γιατροί μας βρίσκονται υπό πίεση, μπορεί να μην υπάρχει χρόνος να ασχολούνται με κατάλληλα συμπληρωμένα πεδία. Άργησε ο οργανισμός να μπει στη ψηφιακή του μετάβαση για να μπορέσει η τεχνολογία να βοηθήσει τον γιατρό να κινείται γρήγορα».
Για την καθυστέρηση στη λειτουργία του αξονικού τομογράφο στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας, ο κ. Σταυρίδης ανέφερε ότι υπήρχε ένας αξονικός τομογράφος και παρήγγειλαν τον δεύτερο, που ήρθε τον Ιούνιο. «Διαφάνηκε ότι οι υφιστάμενες κτηριακές υποδομές που είχε ο οργανισμός δεν ήταν οι κατάλληλες. Χρειαστήκαμε περισσότερο χρόνο από ότι υπολογίζαμε για να βάλουμε το μηχάνημα μέσα. Τώρα έχει μπει, έχουμε προχωρήσει και με επιπρόσθετες θέσεις ακτινογράφων. Θα λειτουργήσει είτε αυτή τη βδομάδα είτε αρχές της άλλης βδομάδας» είπε.
Για το θέμα της τηλεδιάγνωσης, ο κ. Σταυρίδης σημείωσε πως «η τηλεακτινολογία είναι μια πρακτική που γίνεται διεθνώς. Δεν λέω ότι είμαι 100% υπέρ της τηλεακτινολογίας. Έχουμε αναπτύξει σύστημα το οποίο ονομάζεται PACS (Picture Archiving and Communication System). Είναι τόσο καλό που μπορεί να γνωματεύσει ο οποιοσδήποτε απ άλλη πόλη. Σε περίπτωση λάθους, ευθύνη έχει ο γιατρός που γνωματεύει». Για το θέμα των ειδικευομένων γιατρών, ο κ. Σταυρίδης διευκρίνισε ότι οι ειδικευόμενοι πάντα δρουν κάτω από την επίβλεψη των ειδικών γιατρών.
Ο Αντιπρόεδρος του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ) Δρ. Χρύσανθος Γεωργίου έκανε λόγο για πρωτότυπο τρόπο ιατρικού ελέγχου. «Πρώτη φορά βιώνω τέτοιον έλεγχο. Αυτό το πράγμα είναι τουλάχιστον σχιζοφρενικό. Για τον έλεγχο ποιότητας, υπάρχουν επιτροπές ποιότητας σε όλα τα νοσοκομεία, όχι στον ΟΚΥπΥ, στον κόσμο. Το φρόνιμο που πρέπει να εξετάσει η Ελεγκτική Υπηρεσία είναι εάν ο ασθενής λαμβάνει τη φροντίδα που πρέπει κατά την παραμονή του στο ΤΑΕΠ» είπε.
«Θα περίμενα από την Ελεγκτική Υπηρεσία να έρθει μέσα στο νοσοκομείο και να ελέγξει τις συνθήκες διαβίωσης μου 32 ώρες μέσα. Δεν φταίνε οι γιατροί. Έχω απαίτηση να έχω καλές συνθήκες εργασίες. Οι συνθήκες είναι ανεπίτρεπτες για το 2026. Τι φταίμε εμείς για τις συστημικές ελλείψεις; Δείτε τις ευθύνες που έχουν τα θεσμικά όργανα της πολιτείας», πρόσθεσε ο κ. Γεωργίου.
«Δεν είναι οι γιατροί ελεγχόμενοι μας αλλά ο οργανισμός. Εμείς ελέγχουμε τις διαδικασίες. Ό,τι κάνουμε είναι πάντα με σεβασμό», απάντησε στον Αντιπρόεδρο του ΠΙΣ ο εκπρόσωπος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.
Ο Αντιπρόεδρος του ΔΣ του ΟΚΥπΥ Ανδρέας Θεοδωρίδης είπε ότι τα ευρήματα και οι εισηγήσεις αποτελούν ένα εργαλείο αυτοβελτίωσης. «Αναγνωρίζουμε ότι ορισμένα από τα ευρήματα αναδεικνύουν πραγματικές προκλήσεις. Τα ΤΑΕΠ των δημοσίων νοσηλευτηρίων Λεμεσού και Λευκωσία λειτουργούν σε συνθήκες διαρκούς πίεσης. Βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη εσωτερική αξιολόγηση των διαδικασιών».
Ο Γενικός Οικονομικός Διευθυντής του ΟΚΥπΥ Ρομπέρτος Καραχάννας, σημείωσε ότι στα δημόσια νοσηλευτήρια, το κόστος δεν είναι ευέλικτο. «Πρέπει να καθοριστεί ποιος είναι ο ρόλος μας στο ΓεΣΥ. Θέλουμε να αυτονομηθούμε αλλά από την άλλη ο κυπριακός λαός θέλει να παρέχουμε τα πάντα όλα, είτε βγαίνει οικονομικά είτε δεν βγαίνει» είπε.
«Φαίνεται ότι κάποιοι είχαν λόγους να μην λειτουργήσει ο αξονικός τομογράφος. Τον κάτσαμε μέσα στο δωμάτιο και περιμέναμε να φτιάξουμε τον χώρο. Να γίνει κύριε Βασιλείου μια αναλυτική έκθεση για το θέμα του αξονικού. Από ότι κατάλαβα, έχει διάφορα βασίλεια στην περιοχή μας», σημείωσε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ελέγχου και βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας.
Αναφερόμενος στο θέμα της τηλεδιάγνωσης των ακτινογραφιών από ακτινολόγους στο εξωτερικό, ο κ. Κουλίας είπε ότι «διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει νομική ευθύνη εκείνου που θα δώσει την ιατρική γνωμάτευση στο εξωτερικό αν κάτι πάει στραβά. Ούτε υπάρχει νομικό πλαίσιο».
«Δεν παραγνωρίζουμε με κανέναν τρόπο τις προσπάθειες που έχουν ήδη γίνει μέχρι σήμερα από τον ΟΚΥπΥ για να βελτιώσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους ασθενείς στα ΤΑΕΠ και ιδιαίτερα μέσω των ιατρείων ταχείας διακίνησης, αλλά και με την αγορά πρόσφατα και την λειτουργία άμεσα του αξονικού τομογράφου. Θεωρούμε ότι πρέπει να γίνουν πολύ περισσότερα για να μειωθεί ο χρόνος παραμονής των ασθενών στα ΤΑΕΠ και να μειωθεί και η ταλαιπωρία που υφίστανται οι ασθενεί», ανέφερε η βουλευτής του ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου.
«Καλούμε τον ΟΚΥπΥ να προχωρήσει και προς την επικαιροποίηση του Εγχειριδίου Βασικής Λειτουργίας των ΤΑΕΠ και προς την επαναξιολόγηση αναγκών διαφόρων ειδικοτήτων, όπως οι ακτινολόγοι», συμπλήρωσε.
Η βουλευτής του ΑΚΕΛ Μαρίνα Νικολάου ανέφερε πως «κατά τη διάρκεια της συζήτησης επιβεβαιώθηκε η επιχειρησιακή ετοιμότητα των εφημερευόντων γιατρών» κάτι που, όπως είπε, αφορά και τον πυρήνα της ασφάλειας των ασθενών».
«Κατέστη σαφές ότι τα περισσότερα ζητήματα που εντοπίζονται αφορούν σε διαδικαστικές και διοικητικές αδυναμίες. Η συμφόρηση και οι καθυστερήσεις στα ΤΑΕΠ δεν αποτελούν μονοπαραγοντικό φαινόμενο, ούτε μπορούν να αποδοθούν απλουστευτικά στην ιατρική πράξη», πρόσθεσε.
Η βουλευτής Λευκωσίας Ειρήνη Χαραλαμπίδου, είπε ότι «κάνοντας το ΓεΣΥ βάλαμε το κάρο μπροστά από το άλογο. Πιάσαμε τα δημόσια νοσηλευτήρια, τα ρίξαμε στον ανταγωνισμό και τους είπαμε επιπλεύσετε. Και κάθε χρόνο βλέπουμε να ζητείται μία αύξηση, μία ενίσχυση του προϋπολογισμού και να δίνεται παράταση στην αυτονόμηση. Να υπενθυμίζω επίσης ότι τα δημόσια νοσηλευτήρια έχουν υποχρεώσεις που δεν έχουν τα ιδιωτικά».
«Με ανησυχεί πάρα πολύ το θέμα των αξονικών γιατί η διάγνωση για να γίνει σωστά πρέπει να διαβαστεί σωστά η καταγραφή του αξονικού. Είναι απαραίτητο όταν γίνονται τέτοια διαγνωστικά που πολλές φορές διακυβεύεται η ίδια η ζωή του ασθενούς να υπάρχει ευθύνη», σημείωσε η κ. Χαραλαμπίδου για την τηλεδιάγνωση.
Η Γενική Διευθύντρια του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ), Ιφιγένεια Καμμίτση, είπε ότι «δεν έχουμε ιδιαίτερο λόγο σε αυτόν τον έλεγχο που έγινε. Έχουμε σχέση με τον ΟΚΥπΥ επειδή είναι συμβεβλημένοι μαζί μας. Όσο αφορά στα ΤΑΕΠ, αυτό που κάνουμε είναι να αποζημιώνουμε τις υπηρεσίες που παρέχονται. Σίγουρα ξέρουμε ότι το ΤΑΕΠ Λευκωσίας παίρνει τον μεγαλύτερο όγκο».
«Δεν είναι δική μας υπόθεση η αυτονόμηση των νοσοκομείων. Με τον ΟΚΥπΥ έχουμε στενή συνεργασία. Δεν μπορούμε να τοποθετηθούμε εμείς για τον αξονικό τομογράφο», πρόσθεσε.
Για το θέμα των μοσχευμάτων, η κ. Καμμίτση είπε ότι υπήρξε ακόμη μια περίπτωση που επιτυχώς ο ασθενής κατάφερε να φτάσει στην Ελλάδα και να γίνει η μεταμόσχευση. «Δυστυχώς δεν έχουμε άμεση πρόσβαση σε air ambulance» συμπλήρωσε.
Ο εκπρόσωπος της Αρχής Ηλεκτρονικής Υγείας, Μηνάς Κυριακίδης, επιβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει νομικό πλαίσιο για την τηλεδιάγνωση. «Το νομικό πλαίσιο βρίσκεται σε εξέλιξη. Αναμένεται η συμφωνία της διασυνοριακής παροχής υγείας. Αυτά που στέλνουμε τώρα είναι εκτός πλαισίου. Είναι συμφωνίες μεταξύ νοσηλευτηρίων», σημείωσε.
«Το Υπουργείο Υγείας παρακολουθεί στενά. Είμαστε εδώ για εποπτεία και παρακολούθηση», ανέφερε η Διευθύντρια Υπηρεσιών Υγείας του Υπουργείου Υγείας, Αναστασία Χριστοδουλίδου.
Ο Πρόεδρος της Παγκύπριας Συντεχνίας Κυβερνητικών Ιατρών (ΠΑΣΥΚΙ) Σωτήρης Κούμας, έθεσε θέμα αξιοπιστίας της έρευνας. «Δεν μπορούμε να θεωρούμε ότι έχει το αλάθητο η Ελεγκτική Υπηρεσία. Αμφισβητούμε τον τρόπο που έγινε η έρευνα. Έπρεπε να καταγραφεί η μεθοδολογία. Αυτό το εγχειρίδιο ποιος το έχει συγγράψει; Πότε μας το έδωσε ο ΟΚΥπΥ να το ελέγξουμε και να δούμε εάν είναι εφαρμόσιμο; Ελπίζω να μας καλέσουν την επόμενη φορά», σημείωσε.
«Τα προβλήματα είναι πάρα πολλά και δεν μπορεί να τα χειριστεί μόνος του ο ΟΚΥπΥ. Αυξάνεται η αναμονή στο ΤΑΕΠ, αυξάνεται και η αναμονή στη διαλογή έξω από το ΤΑΕΠ. Έπρεπε να έχουμε περισσότερες κλίνες για να μην πιέζεται το τμήμα, σημείωσε εκπρόσωπος της ΠΑΣΥΝΟ.
«Πλείστα εκ των ευρημάτων αφορούν διαδικαστικά θέματα και καλούμε τον οργανισμό να προχωρήσει σε λύση, σε συνεργασία με τους εργαζόμενους», ανέφερε ο εκπρόσωπος της ΠΑΣΥΔΥ, Κωνσταντίνος Ζαχαριάδης.
Εκπρόσωπος της ΠΕΟ σημείωσε ότι ο ΟΚΥπΥ πρέπει να συνεχίσει το έργο που επιτελεί. «Πάντα είναι καλό να βγαίνουν στην επιφάνεια τα προβλήματα που υπάρχουν. Η Ομοσπονδία μαζί με τη διοίκηση του ΟΚΥπΥ είναι σε μια καλή συνεργασία», ανέφερε ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ), Χαράλαμπος Παπαδόπουλος.