Διαβούλευση με απόγνωση για το Θυμέλη: Ζήτημα επιβίωσης για το ελεύθερο θέατρο

Με την παραδοχή ότι το σχέδιο επιχορήγησης θεάτρου Θυμέλη χρειάζεται περαιτέρω βελτιώσεις, η Λίνα Κασσιανίδου εγκαινίασε τη Δευτέρα ανοικτή συζήτηση για το μέλλον του σχεδίου, παρουσία θεατρικών φορέων που εξέφρασαν έντονη ανησυχία για την καλλιτεχνική και ουσιαστική τους επιβίωση.
Η διαβούλευση συνέπεσε με την επίσημη ανακοίνωση από το Υφυπουργείο Πολιτισμού του τελικού καταλόγου των προτάσεων που θα επιχορηγηθούν στο πλαίσιο του 1ου εξαμήνου του «Θυμέλη» και των ποσών που θα λάβει κάθε παραγωγή.
Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων ήταν η ανάγκη ουσιαστικής αύξησης των κονδυλίων, με αναφορά στα ευρωπαϊκά πρότυπα, τα οποία, όπως επισημάνθηκε, δεν αρκεί να επικαλούμαστε, αλλά οφείλουμε και να τα υιοθετούμε.
Ο Γενικός Διευθυντής του Υφυπουργείου Πολιτισμού, Γιώργος Παπαγεωργίου, ανέφερε ότι «ο εχθρός του καλού είναι το καλύτερο», τασσόμενος υπέρ της πλήρους διαφάνειας στον θεσμό των επιχορηγήσεων. Όπως είπε «όλα πρέπει να τίθενται ενώπιον όλων», προσθέτοντας ότι μέχρι την 1η Μαρτίου 2026 θα προκηρυχθεί η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για το δεύτερο εξάμηνο του «Θυμέλη». Παράλληλα, γίνονται προσπάθειες επιτάχυνσης των διαδικασιών, ώστε οι θεατρικοί οργανισμοί να μπορούν να προγραμματίζουν έγκαιρα τις παραγωγές τους.
«Στο τέλος θα κλείσουμε όλοι»
Η συζήτηση, η οποία μεταδιδόταν και μέσω διαδικτύου, ανέδειξε το οικονομικό αδιέξοδο που αντιμετωπίζουν πολλά σχήματα.
Ο ηθοποιός Μαρίνος Ξενοφώντος, εκπροσωπώντας το Θέατρο Ανεμώνα, μίλησε για «αντικρουόμενα συμφέροντα» στον διαμοιρασμό του περιορισμένου κονδυλίου, τονίζοντας ότι το ύψος της επιχορήγησης δεν επαρκεί ούτε για την κάλυψη μισθών, με αποτέλεσμα να μένουν απλήρωτα ενοίκια και να απειλείται η ίδια η στέγη θεατρικών ομάδων.
Όπως ανέφερε, τόσο ο ίδιος όσο και ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Αντρέας Τηλεμάχου εργάζονται στην τρέχουσα παραγωγή χωρίς αμοιβή, αδυνατώντας ακόμη και να καταβάλουν εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. «Στο τέλος θα κλείσουμε όλοι και θα μείνει ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Α. Τηλεμάχου, απευθυνόμενος στην ηγεσία του Υφυπουργείου και διερωτώμενος «εάν αισθάνεστε καλά» με την υφιστάμενη κατάσταση.
Η ηθοποιός Βαλεντίνα Σοφοκλέους επεσήμανε ότι το Θυμέλη επιδέχεται σίγουρα διόρθωσης, υπογραμμίζοντας τη σημασία των συνεργασιών στον χώρο του θεάτρου. Εισηγήθηκε, όπως συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, να υπάρχει ανώτατο όριο επιχορήγησης και να μην μπορεί ένας οργανισμός που έλαβε το μέγιστο ποσό μία χρονιά να αιτείται εκ νέου το ίδιο ποσό την επόμενη, ώστε να διασφαλίζεται μεγαλύτερη ισορροπία.
Η ηθοποιός Χριστίνα Χριστόφια, εκπροσωπώντας τόσο το Θέατρο Αντίλογος όσο και την κλαδική καλλιτεχνών θεάτρου της ΣΗΔΗΚΕΚ – ΠΕΟ, τόνισε ότι οι συλλογικές συμβάσεις πρέπει να παραμείνουν προαπαιτούμενο για επιχορήγηση, διαφορετικά οι εργαζόμενοι μένουν απλήρωτοι και χωρίς κοινωνικές εισφορές. «Η αύξηση των κονδυλίων είναι εκ των ων ουκ άνευ» ανέφερε, σημειώνοντας ότι χωρίς γενναία ενίσχυση δεν υπάρχει ουσιαστικό πεδίο συζήτησης.
Παράλληλα, τέθηκε η ανάγκη δημιουργίας ξεχωριστού σχεδίου για το παιδικό και νεανικό θέατρο, ώστε να λειτουργεί σε σαφές και σταθερό πλαίσιο.
Ο σκηνοθέτης Λέανδρος Ταλιώτης εξέφρασε απογοήτευση, δηλώνοντας ότι «δεν έχουμε δει το όραμα του Υφυπουργείου» για το θέατρο. Υποστήριξε ότι θα πρέπει να υπάρχει πλαφόν στις αμοιβές, με συνυπολογισμό εμπειρίας και προϋπηρεσίας, επισημαίνοντας ότι «είναι τραγικό να μην μπορείς να βιοποριστείς μόνο από το θέατρο».
Από την πλευρά του, ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Μαρίνος Ανωγυριάτης πρότεινε επιπλέον πριμοδότηση για παραγωγές εκτός Λευκωσίας, κάνοντας λόγο για «θεατρικό μεσαίωνα» στις άλλες επαρχίες και «συνωστισμό» στην πρωτεύουσα. Εισηγήθηκε επίσης οργανισμοί που λαμβάνουν το μέγιστο ποσό μία χρονιά να μην μπορούν να διεκδικήσουν εκ νέου χρηματοδότηση την επόμενη.
Η ηθοποιός και σκηνοθέτης Λέα Μαλένη τόνισε ότι το Θυμέλη πρέπει να ενταχθεί σε ένα συνολικό σχέδιο πολιτιστικής πολιτικής. Υπογράμμισε την έλλειψη επαρκών υποδομών, σημειώνοντας ότι οι διαθέσιμες αίθουσες είναι μικρές και περιορισμένης χωρητικότητας, γεγονός που δεν αφήνει «έδαφος για ουσιαστική καλλιτεχνική δημιουργία».
Η συζήτηση ανέδειξε το εύρος των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο θεατρικός κόσμος, με το ζητούμενο να παραμένει η διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα διασφαλίζει τόσο τη διαφάνεια όσο και τη βιωσιμότητα του κυπριακού θεάτρου.
Με πληροφορίες από το ΚΥΠΕ