Δήμοι «υπόλογοι» λόγω ψεκασμών - Οι καταγγελίες, η νομοθεσία και η ανησυχία των μελισσοκόμων

Υπάρχουν κόκκινες γραμμές, για τη χρήση των ψεκασμών σε δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους για την απομάκρυνση της ανεπιθύμητης βλάστησης, όταν αυτές οι πρακτικές εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για τη δημόσια υγεία, τόσο για το ευρό κοινό όσο και για ευπαθείς ομάδες, όπως παιδιά, ηλικιωμένοι και ασθενείς, για τη βιοποικιλότητα, όπως οι μέλισσες, και για τη ρύπανση του εδάφους και των υδάτων.
Πρόσφατα το Κίνημα Οικολόγων – Συνεργασία Πολιτών κατήγγειλε ότι ορισμένες Τοπικές Αρχές συνεχίζουν τους ψεκασμούς δημόσιων χώρων με χημικά ζιζανιοκτόνα, χωρίς να εφαρμόζονται οι οδηγίες του Τμήματος Γεωργίας, οι οποίες επιτρέπουν τους ψεκασμούς μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με ενυπόγραφη άδεια γεωπόνου.
Η υπόθεση κατά Δήμου Πάφου – Συναγερμός στο Τμήμα Γεωργίας
Προηγουμένως, πριν τρεις περίπου εβδομάδες, ο Περιβαλλοντικός Πολιτιστικός Όμιλος Χλώρακας κατήγγειλε τον Δήμο Πάφου αναφορικά με τους εκτεταμένους ψεκασμούς που παρατηρούνται σε πεζοδρόμια και δρόμους της επαρχίας. Σε δημόσια ανακοίνωση, ο Όμιλος έθεσε σειρά ερωτημάτων για το ποιος εγκρίνει τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται, ποιος ελέγχει τι ακριβώς ψεκάζεται και «γιατί επιλέγουμε τη ρύπανση αντί της προστασίας». Σε απάντηση ο Δήμος υποστήριξε ότι «η χρήση ζιζανιοκτόνων περιορίζεται μόνο σε περιπτώσεις όπου τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια των εργαζομένων, όπως σε απόκρημνες περιοχές ή σε σημεία όπου δεν είναι δυνατή η ασφαλής εργασία με μηχανικά μέσα, ενώ αποφεύγονται περιοχές με τρεχούμενα νερά».
Η υπόθεση αυτή αφορά καταγγελία για παραβίαση της νομοθεσίας, με αποτέλεσμα να σημάνει άμεσα συναγερμός στον Κλάδο Αγροχημικών και Ζωοτροφών του Τμήματος Γεωργίας, το οποίο έχει την ευθύνη εφαρμογής. Είναι ο Κλάδος, ο οποίος κάθε χρόνο αυτήν την περίοδο αποστέλλει σε όλες τις Τοπικές Αρχές μέσω των Ενώσεων Δήμων και Κοινοτήτων, αλλά και σε άλλους αρμόδιους φορείς, όπως οι σχολικές εφορείες, υπενθύμιση για τους κανονισμούς της νομοθεσίας σε σχέση με τη χρήση φυτοφαρμάκων. Μετά τις αναφορές του Ομίλου της Χλώρακας, μετέβησαν άμεσα επί τόπου λειτουργοί του Κλάδου Ελέγχου Νομοθεσιών του Τμήματος Γεωργίας και ακολούθως έδωσαν ενημέρωση στον Κλάδο Αγροχημικών και Ζωοτροφών, όπως ανέφερε στον «Π» η προϊσταμένη στον Κλάδου Αγροχημικών και Ζωοτροφών, Παναγιώτα Σοφοκλέους. Σημείωσε ότι η υπόθεση είναι υπό εξέταση, για να αποφασιστεί εάν συντρέχουν λόγοι επιβολής προστίμου.
Διαβάστε επίσης:
- Δορυφόροι στη μάχη με τον κίτρινο δράκο - Υπό απειλή τα εσπεριδοειδή της Κύπρου
- Άνω των 60 ετών ο μέσος Κύπριος γεωργός - Οι συνέπειες από τη γήρανση του κλάδου, τα αίτια και τα ζητούμενα
- Γεωργική γη: Πρόταση νόμου για «φραγμό» σε φωτοβολταϊκά πάρκα
Οι απαγορεύσεις και οι περιοχές
Την ίδια ώρα η κα Σοφοκλέους εξήγησε τις προϋποθέσεις που θέτει η νομοθεσία για τη χρήση των φυτοφαρμάκων, όπως και τον όρο της ενυπόγραφης άδειας γεωπόνου, για τα οποία, τόσο η ανακοίνωση των Οικολόγων όσο και η καταγγελία του Ομίλου της Χλώρακας, θέτουν ζήτημα παραβίασής τους. Τόνισε ότι με βάση την ισχύουσα νομοθεσία και συγκεκριμένα το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ορθολογική Χρήση των Φυτοπροστατευτικών Προϊόντων, απαγορεύεται η χρήση συγκεκριμένων κατηγοριών φυτοφαρμάκων (μεταξύ άλλων, είναι χαρακτηρισμένα ως τοξικά, πολύ τοξικά, καρκινογόνα και μεταλλαξιογόνα), σε ειδικές περιοχές. Τέτοιες είναι τα δημόσια πάρκα, τα σχολεία - εκπαιδευτήρια, οι κατασκηνωτικοί χώροι, οι αθλητικές εγκαταστάσεις, οι παιδικές χαρές, οι κήποι σε νοσοκομεία και κλινικές, τα ευαγή ιδρύματα, οι ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις, τα στρατόπεδα και οι αρχαιολογικοί χώροι.
Απαγορεύεται η χρήση συγκεκριμένων κατηγοριών φυτοφαρμάκων σε δημόσια πάρκα, σχολεία, κατασκηνωτικούς χώρους, αθλητικές εγκαταστάσεις, παιδικές χαρές, νοσοκομεία, ευαγή ιδρύματα, ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις, στρατόπεδα και αρχαιολογικούς χώρους.
Η γνωμάτευση συμβούλου
«Για τη χρήση οποιονδήποτε άλλων φυτοπροστατευτικών προϊόντων χρειάζεται ενυπόγραφη γνωμάτευση συμβούλου φυτοπροστασίας, ο οποίος όχι απλά να είναι γεωπόνος, αλλά να είναι εκπαιδευμένος με πιστοποιητικό κατάρτισης», πρόσθεσε η κα Σοφοκλέους. Στη γνωμάτευσή του θα πρέπει να αναφέρει ρητά τους λόγους για τους οποίους δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί άλλη μέθοδος και επιβάλλεται η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων. «Για παράδειγμα, για τα ζιζάνια, θα πρέπει να εξηγήσει γραπτώς γιατί δεν μπορεί να γίνει μηχανική κοπή, ενδεχομένως λόγω δύσβατης περιοχής ή λόγω παρουσίας πετρών, που προκαλούν μηχανική βλάβη στη χορτοκοπτική μηχανή», εξήγησε. Την ίδια ώρα καλείται να σημειώσει και τα μέτρα μείωσης του κινδύνου που συστήνει να ληφθούν. Για παράδειγμα, ο επαγγελματίας που θα ψεκάσει –και αυτός θα πρέπει να είναι κάτοχος πιστοποιητικού κατάρτισης- θα πρέπει να χρησιμοποιεί ψεκαστήρα χαμηλής πίεσης, να ψεκάσει σε ώρα που δεν φυσά άνεμος και όταν δεν υπάρχει μεγάλη παρουσία πολιτών.
Για τη χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων από τους Δήμους και τις κοινότητες, χρειάζεται ενυπόγραφη γνωμάτευση συμβούλου φυτοπροστασίας, ο οποίος όχι απλά να είναι γεωπόνος, αλλά να είναι εκπαιδευμένος με πιστοποιητικό κατάρτισης. Επίσης καλείται να καταγράφει τα μέτρα μείωσης του κινδύνου που συστήνει να ληφθούν.
Πιστοποιητικά και αρχεία ψεκασμών
Σύμφωνα με τη Νομοθεσία, το άτομο που θα ψεκάσει, πρέπει να είναι κάτοχος πιστοποιητικού κατάρτισης, μετά από εκπαίδευση από το Τμήμα Γεωργίας. Επίσης τα σκευάσματα που θα χρησιμοποιήσει θα πρέπει να είναι αδειοδοτημένα, αλλά και να τηρήσει τις οδηγίες χρήσης, όπως αναγράφονται στην ετικέτα. Ο ψεκαστήρας, αν είναι μηχανοκίνητος, θα πρέπε να έχει περάσει από τεχνικό έλεγχο, όπως το MOT, κάτι που, σύμφωνα με την κα Σοφοκλέους, σημαίνει ότι δεν γίνεται διασπορά του ψεκαστικού υλικού εκτός στόχου. Την ίδια ώρα οι Τοπικές Αρχές είναι υποχρεωμένες να τηρούν αρχείο ψεκασμών για τρία χρόνια, όπου θα καταγράφουν πότε ψέκασαν, με ποιο φάρμακο και σε ποιες περιοχές.
Έκκληση στους πολίτες να καταγγέλλουν, εάν παρατηρούν παρανομία
Για το ποιος ελέγχει ότι τηρούνται τα πιο πάνω, απάντησε ότι η ευθύνη για την εφαρμογή της Νομοθεσίας ανήκει στον Κλάδο Αγροχημικών και Ζωοτροφών του Τμήματος Γεωργίας. Δεδομένου ότι οι λειτουργοί του Τμήματος Γεωργίας δεν μπορούν να είναι παρόντες 24 ώρες το 24ωρο σε όλους τους χώρους, η κα Σοφοκλέους καλεί τους πολίτες, εκεί όπου εντοπίζουν κάποια παρανομία να την καταγγέλλουν στον Κλάδο, ο οποίος, τόνισε, είναι στη διάθεσή τους. «Αυτό βοηθά και εμάς να κάνουμε καλύτερα τη δουλειά μας», συμπλήρωσε.
Ανησυχούν οι μελισσοκόμοι – Έστειλαν επιστολή στις Τοπικές Αρχές
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι κάθε χρόνο ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Μελισσοκόμων γνωστοποιεί μέσω επιστολών στις Τοπικές Αρχές, τις έντονες ανησυχίες του σε σχέση με ενδεχόμενους ψεκασμούς με ζιζανιοκτόνα, ζητώντας από αυτές να προτιμούν τη μηχανική καταπολέμηση των ζιζανίων, με τη χρήση χορτοκοπτικών μηχανών, πρακτική η οποία είναι πιο φιλική προς το περιβάλλον, τις μέλισσες και γενικότερα τη βιοποικιλότητα. Τέτοια εποχή, όταν η ανθοφορία βρίσκεται στο απόγειό της, όπως και οι δραστηριότητες των μελισσών, δεν είναι σπάνιο φαινόμενο να συναντά κάποιος μελισσοκόμος χιλιάδες νεκρές μέλισσες στις εισόδους των κυψελών τους. Οι συλλέκτριες μέλισσες μεταφέρουν στις κυψέλες τοξικές ουσίες, μετά από την άντληση του νέκταρος και τη συλλογή της γύρης από ψεκασμένους ανθούς.
Διαβάστε επίσης:
- Η κυπριακή μέλισσα προς αφανισμό - Ζητούν Κέντρο Μελισσοκομίας
- Μέλι: Τέρμα στις πωλήσεις «μειγμάτων» με «γκρίζα» προέλευση - Εναρμόνιση με οδηγία της ΕΕ
- Συναγερμός για εισαγόμενο μέλι – Ανησυχία για άνισο ανταγωνισμό και αντιβιοτικά
Επιπτώσεις στη θνησιμότητα των μελισσών
«Η χρήση ζιζανιοκτόνων, ακόμη και όταν εφαρμόζεται σύμφωνα με τις οδηγίες, ενδέχεται να έχει σοβαρές επιπτώσεις τόσο στη θνησιμότητα των μελισσών όσο και στη γενικότερη υγεία των μελισσιών. Επιπρόσθετα, οι ψεκασμοί συμβάλλουν στη μείωση της φυσικής χλωρίδας, στερώντας από τις μέλισσες πολύτιμες πηγές τροφής», εξήγησε στον «Π» η πρόεδρος του Συνδέσμου, Μαργαρίτα Κουλουμή.
Οδυνηρό θέαμα στην είσοδο κυψέλης. Αποδεκατισμός χιλιάδων μελισσών, λόγω ψεκασμών κατά την περίοδο μεγάλης ανθοφορίας, όπως η τρέχουσα.
Σημείωσε ότι αυτό το μήνυμα έστειλαν και φέτος (9 Φεβρουαρίου) μέσω επιστολής στις Τοπικές Αρχές, παρακαλώντας όπως αποφεύγεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό η χρήση ζιζανιοκτόνων. «Αντ’ αυτού, εισηγούμαστε όπως προτιμάται η μηχανική καταπολέμηση των ζιζανίων, με τη χρήση χορτοκοπτικών μηχανών, πρακτική η οποία είναι σαφώς πιο φιλική προς το περιβάλλον, τις μέλισσες και γενικότερα τη βιοποικιλότητα. Η προστασία των μελισσών είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για τη μελισσοκομία, αλλά και για τη γεωργία και το οικοσύστημα στο σύνολό του, λόγω του καθοριστικού τους ρόλου στην επικονίαση», είπε η κα Κουλουμή. Τέλος, εξέφρασε την ελπίδα για κατανόηση και συνεργασία των Τοπικών Αρχών, ενώ τόνισε ότι ο Σύνδεσμος παραμένει στη διάθεσή τους για οποιαδήποτε περαιτέρω διευκρίνιση ή συνεργασία προς αυτήν την κατεύθυνση.