Δάσκαλε που δίδασκες… τα υπόλοιπα είναι γνωστά

Στην κυπριακή πολιτική σκηνή, η παράσταση που ανεβαίνει τα τελευταία χρόνια στερείται ίσως ποιότητας, αλλά παράπονο από ποσότητα και από σκηνοθετική ευρηματικότητα.
Πρωταγωνιστές είναι οι άνθρωποι που έχτισαν καριέρες ως αυτόκλητοι εισαγγελείς της δημόσιας ηθικής και τιμωροί που με τη ρομφαία της «μοναδικής αλήθειας», υποσχέθηκαν ως σύγχρονοι Ηρακλείς να κόψουν τα κεφάλια της Λερναίας Ύδρας και να καθαρίσουν τον κόπρο του Αυγεία.
Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστο το πώς η μοίρα, φέρνει κάποιους ιππότες της κάθαρσης στη δυσάρεστη θέση να ψελλίζουν δικαιολογίες που οι ίδιοι θα χλεύαζαν αν προέρχονταν από τους αντιπάλους τους.
Στον όχλο δεν αρκεί να έχουμε ευρωβουλευτές, δημάρχους και πρώην αξιωματούχους. Θέλουμε μαζί και τον ρόλο τους ως «τιμωρών», σαν να είναι πακέτο προσφοράς. Μόνο που οι τιμωροί, όταν έρθει η σειρά τους να δώσουν απαντήσεις, ανακαλύπτουν ξαφνικά ότι το σύμπαν τους επιφυλάσσει μια ειδική κατηγορία και γίνονται «θύματα σκοτεινών κέντρων». Κάπου εκεί, η ηθική γίνεται αξεσουάρ και η διαφάνεια βολικό σύνθημα, που αφορά πάντα τους άλλους.
Ο Φειδίας Παναγιώτου, ο οποίος με την ορμή της ψηφιακής του αφέλειας έπεισε ένα σεβαστό μέρος του εκλογικού σώματος ότι η πολιτική είναι κάτι σαν βίντεο στο διαδίκτυο, βρίσκεται τώρα αντιμέτωπος με την πεζή πραγματικότητα των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Ο άνθρωπος που κατηγορούσε το σύστημα για κακοδιαχείριση καλείται τώρα να εξηγήσει πώς ο ίδιος διαχειρίστηκε τους πόρους που του εμπιστεύτηκαν στις Βρυξέλλες. Φαίνεται πως η απόσταση ανάμεσα στην καταγγελία και τη συμμόρφωση είναι πολύ μεγαλύτερη από όσο χωράει σε μια οθόνη κινητού τηλεφώνου.
Την ίδια στιγμή, ο Φαίδωνας Φαίδωνος, ο οποίος για χρόνια αυτοπροσδιοριζόταν ως ο μοναδικός κάτοχος της αλήθειας και ο αμείλικτος διώκτης των σκανδάλων στην Πάφο και πέριξ αυτής, ελέγχεται πλέον για σοβαρά ποινικά αδικήματα. Η πτώση από το βάθρο του ηθικού πλεονεκτήματος είναι πάντα θορυβώδης, ειδικά όταν ο ίδιος ο πρωταγωνιστής φρόντισε να κάνει το βάθρο αυτό όσο πιο ψηλό γινόταν. Το να μετατρέπεσαι από κατήγορος σε ελεγχόμενο είναι μια άσκηση ταπεινότητας που ο δήμαρχος Πάφου προφανώς δεν είχε προβλέψει στις καθημερινές του ιαχές περί συγκάλυψης.
Στο κάδρο προστίθεται και ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης, ο οποίος ελέγχεται για τη διαφάνεια των εισφορών σε φιλανθρωπικά ιδρύματα όπως το ΑΛΜΑ. Οι αιχμές που αφήνουν πρώην στενοί του συνεργάτες για τη φύση και την προέλευση των χρηματοδοτήσεων δημιουργούν ένα νέφος αμφιβολίας πάνω από το προφίλ του αδιάφθορου λειτουργού. Το πιο διασκεδαστικό ωστόσο είναι η κοινή αντίδραση και των τριών. Μόλις το φως της έρευνας έπεσε πάνω τους, ανακάλυψαν ξαφνικά τα σκοτεινά κέντρα και τις συνωμοσίες που θέλουν να τους εξοντώσουν. Είναι η πάγια τακτική του λαϊκισμού. Όταν τα επιχειρήματα στερεύουν, επιστρατεύεται το φάντασμα της πολιτικής δίωξης.
Και εδώ εμφανίζεται το ίδιο μοτίβο. Αντί για καθαρές εξηγήσεις, ακούμε το ίδιο παραμύθι πως δήθεν «κάποιοι φοβούνται τη δυναμική μας». Μόνο που η πολιτική ηθική δεν είναι καχυποψία, αλλά υποχρέωση τεκμηρίωσης.
Το κοινό στοιχείο και των τριών δεν είναι η «συνωμοσία» που δήθεν τους κυνηγά. Είναι η ευκολία με την οποία ο ρόλος του τιμωρού λειτουργεί ως ασπίδα, μέχρι να γίνει μπούμερανγκ. Έχουμε ανάγκη από ανθρώπους που αντέχουν τον έλεγχο, όχι από ανθρώπους που «αντέχουν» μόνο το χειροκρότημα. Και αν υπάρχει κάποιο «σκοτεινό κέντρο» είναι αυτό που αντί για απαντήσεις εφευρίσκει δικαιολογίες.