Γιατί η αγορά πετρελαίου φοβάται σοκ τιμών σε ενδεχόμενη επίθεση στο Ιράν

Ο πρόεδρος Τραμπ εξετάζει το ενδεχόμενο ευθείας επίθεσης στο Ιράν. Οι αγορές πετρελαίου άρχισαν να εκτιμούν τον αντίκτυπο μιας τέτοιας επίθεσης πριν από μερικές εβδομάδες, όταν ο πρόεδρος διέταξε να μεταβεί το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford στη Μεσόγειο Θάλασσα, όπου θα ενωθεί με το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln στη Μέση Ανατολή. Μια επίθεση στο Ιράν ενέχει τον κίνδυνο πολύ μεγαλύτερων διαταραχών στην πετρελαϊκή αγορά από ό,τι είχε η πτώση του Μαδούρο στη Βενεζουέλα.
Η αγορά πετρελαίου είναι πολύ ανελαστική ως προς τις τιμές. Σύμφωνα με ανάλυση των δεδομένων από το Yale Graduates Energy Study Group για κάθε 1% που θα μειωθεί η ποσότητα παραγωγής αργού, η τιμή του “μαύρου χρυσού” θα αυξηθεί από 20% έως 25% το βαρέλι. Η επίθεση στη Βενεζουέλα δεν διαταράξε την παραγωγή πετρελαίου της χώρας και είχε ελάχιστη επίδραση στις τιμές παγκοσμίως. Το Ιράν είναι διαφορετική περίπτωση.
Το Ιράν παρήγαγε περίπου 3,2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα τον Δεκέμβριο. Από αυτά περίπου 1 εκατ. βαρέλια ήταν εξαγωγές. Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου χρειάζεται περίπου 106 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Η πιθανή διακοπή των εξαγωγών του ιρανικού πετρελαίου φαίνεται να έχει συνυπολογιστεί ήδη στη σημερινή τιμή του πετρελαίου, στα επίπεδα των 66 δολ. το βαρέλι για το αμερικανικό αργό, που σημείωσε άνοδο τις τελευταίες εβδομάδες.
Η μεγαλύτερη απειλή είναι αν η σύγκρουση οδηγήσει σε μερικό ή ολικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ. Από την περιοχή διέρχονται 18-20 εκατ. βαρέλια ημερησίως και δεν υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές προς την παγκόσμια αγορά για το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ποσότητας. Αν βγει εκτός αγοράς η μισή ποσότητα, η τιμή του πετρελαίου μπορεί να εκτοξευθεί ακόμα και πάνω από τα 125 δολάρια το βαρέλι. Κίνα και ΗΠΑ θα μπορούσαν να αντλήσουν από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου τους για να αντισταθμίσουν την απώλεια στην αγορά, αλλά και οι δύο χώρες μαζί δεν έχουν τη δυνατότητα άντλησης 10 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
Οι υψηλότερες τιμές των καυσίμων θα έπλητταν αμέσως τόσο την αμερικανική όσο και την παγκόσμια οικονομία. Οι εγχώριες τιμές της βενζίνης θα διπλασιάζονταν. Και ο αντίκτυπος θα φαινόταν ακόμα και στις προκριματικές εκλογές που διεξάγονται τώρα στις Ηνωμένες Πολιτείες ενόψει των ενδιάμεσων.