«Απλώς συνέχιζαν να σκοτώνουν»: Σοκαριστικές μαρτυρίες Ιρανών διαδηλωτών – Στο στόχαστρο Τραμπ οι εμπορικοί εταίροι της Τεχεράνης

Με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Ντόναλντ Τραμπ γνωστοποίησε χθες, Δευτέρα, την απόφαση των ΗΠΑ να επιβάλουν επιπλέον τελωνειακούς δασμούς 25% σε κάθε χώρα που διατηρεί εμπορικές σχέσεις με το Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το μέτρο «οριστικό», διευκρινίζοντας ότι τίθεται άμεσα σε εφαρμογή.
Η Κίνα αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο του Ιράν, με το Ιράκ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Τουρκία και την Ινδία να ακολουθούν στη λίστα.
Η κίνηση αυτή έρχεται καθώς συνεχίζει να αυξάνεται ο απολογισμός των μαζικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στην Ισλαμική Δημοκρατία. Σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists News Agency, που εδρεύει στις ΗΠΑ, οι νεκροί από τις πανεθνικές κινητοποιήσεις έχουν φτάσει τουλάχιστον τους 646 και εκτιμάται ότι ο αριθμός θα αυξηθεί περαιτέρω.
Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να εξετάζει ένα ευρύ φάσμα μέτρων για την ενίσχυση της πίεσης προς την Τεχεράνη, ακόμη και στρατιωτικές επιλογές, εν μέσω συνεχών ανταλλαγών απειλών ανάμεσα στις ηγεσίες των δύο χωρών και του Ισραήλ τις τελευταίες ημέρες. Ο Τραμπ έχει απειλήσει πολλές φορές την Τεχεράνη με στρατιωτική επέμβαση, με αφορμή τις διαδηλώσεις. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ είπε εχθές ότι ο Τραμπ «δεν φοβάται» να χρησιμοποιήσει τον στρατό στο Ιράν αλλά προτιμά τη διπλωματία. Μιλώντας στην εκπομπή America Reports του τηλεοπτικού δικτύου Fox News η Λέβιτ είπε επίσης ότι το Ιράν στέλνει κατ’ ιδίαν «πολύ διαφορετικά» μηνύματα στην Ουάσινγκτον από αυτά που δηλώνει δημοσίως.
«Απλώς συνέχιζαν να σκοτώνουν»
Μαρτυρίες Ιρανών διαδηλωτών που μίλησαν στο BBC αποτυπώνουν με ωμό τρόπο την κλιμάκωση της καταστολής. Ο «Ομίντ», περίπου 40 ετών – όνομα που έχει αλλαχθεί για λόγους ασφαλείας – περιέγραψε με τρεμάμενη φωνή πώς είδε «με τα ίδια του τα μάτια» τις δυνάμεις ασφαλείας να πυροβολούν απευθείας τις γραμμές των διαδηλωτών, με ανθρώπους να πέφτουν νεκροί επιτόπου. Όπως επισήμανε, οι δυνάμεις ασφαλείας έκαναν χρήση αυτόματων όπλων τύπου Καλάσνικοφ εναντίον άοπλων πολιτών στην μικρή πόλη του νότιου Ιράν, όπου συμμετείχε στις κινητοποιήσεις λόγω της επιδεινούμενης οικονομικής κατάστασης. «Μαχόμαστε έναντια σε ένα βίαιο καθεστώς με άδεια χέρια», είπε χαρακτηριστικά.
Ανάλογες μαρτυρίες καταγράφει το βρετανικό δίκτυο και από άλλες περιοχές της χώρας. Νεαρή γυναίκα από την Τεχεράνη περιέγραψε την περασμένη Πέμπτη ως «Ημέρα της κρίσης». «Ακόμη και απομακρυσμένες γειτονιές της πόλης ήταν γεμάτες διαδηλωτές – μέρη που δεν θα μπορούσες να φανταστείς», ανέφερε. «Όμως την Παρασκευή, οι δυνάμεις ασφαλείας μόνο σκότωναν και σκότωναν και σκότωναν. Το να το βλέπω με τα ίδια μου τα μάτια με έκανε να καταρρεύσω, έχασα εντελώς το ηθικό μου. Η Παρασκευή ήταν μια αιματηρή ημέρα».
Όπως είπε, μετά τις δολοφονίες της Παρασκευής, ο κόσμος φοβόταν να βγει έξω και πολλοί πλέον φώναζαν συνθήματα από τα σοκάκια και μέσα από τα σπίτια τους. Η Τεχεράνη ήταν ένα πεδίο μάχης, πρόσθεσε, με διαδηλωτές και δυνάμεις ασφαλείας να παίρνουν θέσεις και να καλύπτονται στους δρόμους. Ωστόσο, όπως τόνισε, «σε έναν πόλεμο και οι δύο πλευρές έχουν όπλα. Εδώ, ο κόσμος μόνο φωνάζει συνθήματα και σκοτώνεται. Είναι ένας μονόπλευρος πόλεμος».
Αυτόπτες μάρτυρες στη Φαρντίς, πόλη δυτικά της Τεχεράνης, ανέφεραν ότι την Παρασκευή μέλη της παραστρατιωτικής δύναμης Μπασίτζ, που υπάγεται στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, επιτέθηκαν αιφνιδιαστικά στους διαδηλωτές, ύστερα από ώρες κατά τις οποίες δεν υπήρχε καμία αστυνομική παρουσία στους δρόμους.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, οι άνδρες αυτής της πολιτοφυλακής, φορώντας στολές και κινούμενοι με μοτοσικλέτες, άνοιξαν πυρ με πραγματικά πυρά απευθείας εναντίον των διαδηλωτών. Παράλληλα, όπως ανέφεραν, αυτοκίνητα χωρίς διακριτικά εισέβαλαν σε στενά, με τους επιβαίνοντες να πυροβολούν ακόμα και άτομα που δεν συμμετείχαν καν στις διαδηλώσεις. «Δύο ή τρία άτομα σκοτώθηκαν σε κάθε σοκάκι», ισχυρίστηκε ένας από τους μάρτυρες.
Αλί Χαμενεΐ: Προειδοποίηση για τις ΗΠΑ η διαδήλωση υπέρ του καθεστώτος
Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, χαρακτήρισε «προειδοποίηση» με αποδέκτη τις ΗΠΑ τη μεγάλη κινητοποίηση υποστηρικτών του καθεστώτος, που κατέβηκαν μαζικά στους δρόμους εχθές, ως απάντηση στο κίνημα διαμαρτυρίας που συγκλονίζει εδώ και δύο εβδομάδες τη χώρα.
«Ήταν μια προειδοποίηση προς τους Αμερικανούς πολιτικούς, ώστε να σταματήσουν τις παραπλανητικές δολοπλοκίες τους» είπε ο Χαμενεΐ, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
«Αυτές οι μαζικές συγκεντρώσεις, ένδειξη αποφασιστικότητας, οδήγησαν σε αποτυχία το σχέδιο των ξένων εχθρών που θα το εφάρμοζαν Ιρανοί μισθοφόροι», πρόσθεσε.
ΟΗΕ: Η θανατηφόρα βία κατά διαδηλωτών στο Ιράν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο
Τη βαθιά ανησυχία των Ηνωμένων Εθνών για τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν εξέφρασε ο εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Στεφάν Ντουζαρίκ υπογραμμίζοντας ότι η χρήση θανατηφόρας βίας κατά διαδηλωτών συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων στην έδρα του ΟΗΕ, ο κ. Ντουζαρίκ σημείωσε ότι ο Γενικός Γραμματέας «ήταν πολύ σαφής στη γλώσσα που χρησιμοποιεί για όσα συμβαίνουν στο Ιράν και για την καταστολή και τους θανάτους αμάχων», χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «πολύ ανησυχητική για τη Μέση Ανατολή». Σε ερώτηση εάν ο Γενικός Γραμματέας θεωρεί ότι η χρήση θανατηφόρας βίας κατά διαδηλωτών στο Ιράν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο κ. Ντουζαρίκ απάντησε ότι «ναι, παραβιάζει».
«Υπάρχει εγγενές δικαίωμα των ανθρώπων να διαδηλώνουν ειρηνικά», τόνισε ο εκπρόσωπος, επισημαίνοντας ότι οι αρχές επιβολής του νόμου οφείλουν να προστατεύουν τους ειρηνικούς διαδηλωτές. «Η επιβολή του νόμου πρέπει να προστατεύει όσους θέλουν να διαδηλώσουν ειρηνικά. Αν υπάρξει βία, η χρήση βίας πρέπει να είναι αναλογική, κάτι που δεν έχουμε δει από όσα έχουμε παρακολουθήσει», πρόσθεσε.
Αναφερόμενος στις δυσκολίες επιβεβαίωσης στοιχείων λόγω των περιορισμών στην πρόσβαση στο διαδίκτυο, ο κ. Ντουζαρίκ είπε ότι δεν υπάρχει επιβεβαιωμένος αριθμός θυμάτων, τονίζοντας ωστόσο ότι «είναι σαφές για εμάς ότι ένας αριθμός ανθρώπων, αμάχων, έχει σκοτωθεί».
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο ξένης παρέμβασης, ο κ. Ντουζαρίκ τόνισε ότι ο ΟΗΕ «προωθεί τον διάλογο» και επιθυμεί «να μπορούν οι Ιρανοί που θέλουν να διαδηλώσουν ειρηνικά να το κάνουν», υπογραμμίζοντας ότι «ο Καταστατικός Χάρτης είναι πολύ σαφής».