Ανυπόφορος ο συνδυασμός δουλειάς και σκόνης στα εργοτάξια ​​​​​​​– Κίνδυνοι και ανάγκη λήψης μέτρων προστασίας εργαζομένων

- Οι συγκεντρώσεις σκόνης εμπεριέχουν άμεσους κινδύνους για την υγεία των εργαζομένων. Πλέον είναι τόσο πολύ συχνά τα φαινόμενα ψηλής συγκέντρωσης σκόνης στην ατμόσφαιρα, που η κατάσταση καταντά να είναι ανυπόφορη…
- Αλλαγές σε σχέση με τον Κώδικα 410/2022 ζητούν οι συντεχνίες. Να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα οργανωτικά ή και τεχνικά και μέσα προσωπικής προστασίας
Του Κώστα Α. Κωνσταντίνου
Σοβαρά ζητήματα εγείρουν στη «Χ» οι συνδικαλιστικές πργανώσεις ΠΕΟ και ΣΕΚ σε σχέση με την προστασία και θωράκιση των εργαζομένων, ιδιαίτερα σε ανοικτούς χώρους, από τα φαινόμενα σκόνης που κατά καιρούς επηρεάζουν την Κύπρο και στην ουσία πρόκειται για ένα φαινόμενο που όπως φαίνεται ήρθε για να μείνει, κι ως εκ τούτου πρόκειται για άλλη μια παράμετρο που θα πρέπει να ληφθεί υπόψιν στα πρότυπα άλλων πρακτικών προστασίας του προσωπικού μιας επιχείρησης στα πλαίσια του τι ορίζεται ευρύτερα ως «Ασφάλεια και Υγεία». Τις θέσεις τους ανέπτυξαν σε σχέση με το θέμα τόσο ο Υπεύθυνος Ασφάλειας και Υγείας της ΠΕΟ Νίκος Ανδρέου όσο και της ΣΕΚ Ευάγγελος Ευαγγέλου.
Αρχές του μήνα, στις 2 Φεβρουαρίου, το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας εξέδωσε ειδική ανακοίνωση για αυξημένα ποσοστά σκόνης στην ατμόσφαιρα. Λόγω της ύπαρξης εισπνεύσιμων σωματιδίων στη σκόνη που αιωρείται στην ατμόσφαιρα, το Τμήμα προέτρεπε το κοινό, κι ιδιαίτερα τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού (παιδιά, ηλικιωμένοι και ασθενείς), να αποφεύγουν να κυκλοφορούν σε ανοικτούς χώρους μέχρι να παρέλθει το φαινόμενο.
Την ίδια ώρα, υπέδειξε προς τους εργοδότες ότι με βάση τις πρόνοιες του περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία και του σχετικού Κώδικα 410/2022, πρέπει να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα οργανωτικά ή και τεχνικά, κι αφού εκτιμήσουν τους κινδύνους για τους εργοδοτούμενούς τους που βρίσκονται σε ανοικτούς χώρους, να χρησιμοποιούν κατάλληλα μέσα προσωπικής προστασίας.
Ομολογουμένως, η κατάσταση στις 2 Φεβρουαρίου ήταν ανυπόφορη. Ενδεικτική ήταν η κατάσταση με βάση τις μετρήσεις που δόθηκαν επίσημα στη δημοσιότητα από την αρμόδια κρατική υπηρεσία.
Ενώ, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία, η οριακή τιμή αναφέρεται στη μέση ημερήσια τιμή και δεν πρέπει να υπερβαίνει την τιμή των 50 μg/m³, οι ενδείξεις ήταν: στη Λευκωσία 38,5 μg/m³, στη Λεμεσό 102 μg/m³, στη Λάρνακα 85,5 μg/m³, στο Παραλίμνι 76,2 μg/m³ και στην Πάφο 10,3 μg/m³.
ΠΕΟ: Κώδικας που έμεινε στα συρτάρια
Μιλώντας στον ΑΣΤΡΑ, ο Νίκος Ανδρέου της ΠΕΟ τόνισε ότι το συνδικαλιστικό κίνημα θα αποστείλει επιστολή προς το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας ώστε να εξευρεθεί σύντομα λύση σε σχέση με την απασχόληση εργαζομένων σε ανοικτούς χώρους κάτω από ψηλές μετρήσεις σκόνης στην ατμόσφαιρα. Ενδεικτικά, στις δηλώσεις του ο Υπεύθυνος Ασφάλειας και Υγείας της ΠΕΟ κατέστησε σαφές ότι πλέον είναι τόσο πολύ συχνά τα φαινόμενα ψηλής συγκέντρωσης σκόνης στην ατμόσφαιρα, που η κατάσταση καταντά να είναι ανυπόφορη.
Πλέον, τόνισε ο κ. Ανδρέου, οι συγκεντρώσεις σκόνης, οι οποίες είναι πολύ υψηλές, εμπεριέχουν άμεσους κινδύνους για τους εργαζόμενους. Ωστόσο, δυστυχώς, τόνισε, δεν λαμβάνονται ιδιαίτερα μέτρα προστασίας τους, τονίζοντας ότι το ζήτημα πρέπει να τεθεί έντονα προς το αρμόδιο Τμήμα του Υπουργείου Εργασίας, προκειμένου να ληφθούν μέτρα προς την κατεύθυνση της διαφύλαξης της υγείας των εργαζομένων. Μιλώντας στην εκπομπή Ραδιοφωνική Πυξίδα, ο κ. Ανδρέου επεσήμανε πως αν και υπάρχει ο Κώδικας Διαχείρισης Περιστάσεων Σκόνης, που λέει ότι πρέπει οι εργοδότες να λαμβάνουν κατάλληλα για τους εργαζόμενους μέτρα ώστε να περιορίζονται σε εργασίες σε εσωτερικούς χώρους, εντούτοις, τόνισε, δεν λαμβάνονται οποιαδήποτε μέτρα με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να υπόκεινται σε ταλαιπωρία. Σημείωσε χαρακτηριστικά ότι ενώ ο Κώδικας αναφέρει σε ποιες συγκεντρώσεις πρέπει να λαμβάνονται μέτρα προστασίας των εργαζομένων, δυστυχώς μένει στα συρτάρια και δεν αξιοποιείται, κι η εφαρμογή των προνοιών του κώδικα επαφίεται στον εργοδότη όπως ανέφερε.
ΣΕΚ: Κώδικας πιο ξεκάθαρος
Από την πλευρά του, ο Υπεύθυνος Ασφαλείας και Υγείας της ΣΕΚ, Ευάγγελος Ευαγγέλου, τόνισε σε δηλώσεις του στη «Χ» ότι το ζήτημα που έθεσαν οι οργανώσεις των εργαζομένων κατά καιρούς είναι το ότι πρέπει να γίνει ένας Κώδικας πιο ξεκάθαρος, ο οποίος θα αποτελέσει, όπως εξήγησε, ένα εργαλείο υποχρεωτικό και ξεκάθαρο που να ακολουθείται, όπως γίνεται στην περίπτωση της θερμικής καταπόνησης των εργαζομένων κατά τις περιόδους με ψηλές θερμοκρασίες, κατά τις οποίες εκδίδονται οι σχετικές οδηγίες αναλόγως της διαβάθμισης στη σχετική κλίμακα. Μπορεί, τόνισε, να συσταθεί ένας πίνακας με βάση τις μετρήσεις της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας για την ποσότητα σκόνης στην ατμόσφαιρα κι έτσι να δρομολογούνται και οι σχετικές ενέργειες. Πρέπει, τόνισε, αυτή η διαδικασία να εξεταστεί μαζί με το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, παραπέμποντας παράλληλα και στο ζήτημα των επιθεωρήσεων στα εργοτάξια σε συνάρτηση με τις εκπαιδεύσεις εργοδοτών κι εργαζομένων. «Το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας δεν μπορεί να είναι παντού λόγω του μεγάλου αριθμού εργοταξίων κι εκείνο που πρέπει να δρομολογήσουμε ως κράτος κι ως κοινωνία είναι η δημιουργία κουλτούρας ως προς τη σημαντικότητα της ασφάλειας και υγείας στους χώρους εργασίας», ανέφερε και τόνισε ότι προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να υπάρξουν πιο πολλές εκπαιδεύσεις τόσο όσων εργάζονται όσο κι αυτών που διευθύνουν. Την ίδια ώρα, σημείωσε ότι θα πρέπει να υπάρξει και τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας που να καθιστά υποχρεωτική την εκπαίδευση στους χώρους εργασίας.
Προληπτικά και προστατευτικά μέτρα
Ως έχει σήμερα ο σχετικός Κώδικας για προστασία των εργαζομένων από τη σκόνη (410/2022), σημειώνει ότι για να μειωθούν οι πιθανότητες να επηρεαστούν οι εργαζόμενοι κατά τη διάρκεια της εργασίας τους από τις υψηλές συγκεντρώσεις σκόνης, «μπορούν να χρησιμοποιηθούν» πρακτικές εργασίας όπως ο επαναπρογραμματισμός των υπαίθριων εργασιών και κυρίως αυτών για τις οποίες απαιτείται παρατεταμένη και έντονη προσπάθεια, για ημέρες με χαμηλότερο επίπεδο ρύπανσης.
Μια άλλη πρακτική, αναφέρεται, είναι η εναλλαγή των εργασιών για τις οποίες απαιτείται παρατεταμένη και έντονη προσπάθεια με λιγότερο απαιτητικές εργασίες.
Σε περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η αναβολή ή ο επαναπρογραμματισμός των υπαίθριων εργασιών, η μείωση της έκθεσης «μπορεί να επιτευχθεί», αναφέρεται, με την εφαρμογή διαλειμμάτων σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Πηγαίνοντας από τα «μπορεί» στα «πρέπει», ο σχετικός κώδικας του 2022 αναφέρει ότι στις περιπτώσεις που η Μετεωρολογική Υπηρεσία ανακοινώνει ότι τις επόμενες ημέρες θα παρατηρούνται υψηλά επίπεδα σκόνης στην ατμόσφαιρα, οι εργοδότες και τα αυτοεργοδοτούμενα πρόσωπα ανάλογα «πρέπει να παρακολουθούν την ειδική ιστοσελίδα ποιότητας αέρα του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας ή την εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα, ώστε να εφαρμόζουν τα προληπτικά και προστατευτικά μέτρα που καθορίστηκαν στην εκτίμηση των κινδύνων».
Την ίδια ώρα, σημειώνεται ότι η κατάρτιση τόσο των εργαζομένων όσο και των εργοδοτών και των αυτοεργοδοτουμένων προσώπων αποτελεί το κλειδί για την εφαρμογή καλών πρακτικών εργασίας.