Αντώνης Ταλιώτης – Deloitte Κύπρου: Φορολογική μεταρρύθμιση στην Κύπρο – Πετυχημένη ισορροπία ή χαμένη ευκαιρία;

Γράφει ο Αντώνης Ταλιώτης, Συνέταιρος | Business Tax, Deloitte Κύπρου
Η πολυαναμενόμενη φορολογική μεταρρύθμιση είναι πλέον γεγονός, με το νέο φορολογικό καθεστώς να έχει τεθεί σε ισχύ στις αρχές του έτους. Το αποτέλεσμα είναι ένας συμβιβασμός που επιτεύχθηκε μεταξύ των διαφόρων ενδιαφερόμενων μερών, μετά από μια μακρά διαδικασία δημόσιας συζήτησης και σκληρών διαπραγματεύσεων. Το τελικό πακέτο της φορολογικής μεταρρύθμισης συνεχίζει να προκαλεί μικτές αντιδράσεις οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την οπτική γωνία του καθενός.
Οφέλη για φυσικά πρόσωπα και κυπριακές εταιρείες
Για τα φυσικά πρόσωπα, η αύξηση του αφορολόγητου ποσού από €19.500 σε €22.000, η διεύρυνση των φορολογικών κλιμάκων και η αύξηση του ορίου εισοδήματος για τον ψηλότερο φορολογικό συντελεστή 35%, είναι ευπρόσδεκτα. Την ίδια θετική αποδοχή είχε και η μείωση της έκτακτης αμυντικής εισφοράς στα μερίσματα από 17% σε 5%.
Επιπλέον, οι νέες εκπτώσεις που εισήχθησαν για εξαρτώμενα τέκνα και φοιτητές πανεπιστημίου, για τόκους εξυπηρετούμενων στεγαστικών δανείων ή ενοικίων για κύρια κατοικία, για ασφάλιστρα κατά φυσικών καταστροφών κύριας κατοικίας, για τόκους δανείων που χρησιμοποιούνται για την απόκτηση κύριας κατοικίας, για δαπάνες για ενεργειακή βελτίωση της κύριας κατοικίας και για την απόκτηση ηλεκτρικού αυτοκινήτου αναμένεται να ωφελήσουν πολλούς.
Θετική είναι και η αντίδραση από επιχειρηματίες που έχουν την κατοικία (domicile) τους στην Κύπρο και δραστηριοποιούνται μέσω εταιρειών. Η κατάργηση της λογιζόμενης διανομής μερισμάτων και των τελών χαρτοσήμου ήταν αιτήματα του επιχειρηματικού κόσμου για πολλά χρόνια και η κατάργηση τους αποτελεί μια πολύ θετική εξέλιξη. Επίσης θετική είναι η επέκταση της περιόδου για τη μεταφορά φορολογικών ζημιών από πέντε σε επτά χρόνια, το ξεκαθάρισμα ότι οι τόκοι πλέον θα φορολογούνται μόνο με εταιρικό φόρο, και η αλλαγή στις προθεσμίες υποβολής φορολογικών δηλώσεων και πληρωμών μέσω αυτοφορολογίας, οι οποίες πλέον συμπίπτουν.
Προκλήσεις για εταιρείες ξένων συμφερόντων
Αντίθετα, οι εταιρείες ξένων συμφερόντων έχουν κάθε λόγο να αισθάνονται ότι “πληρώνουν μέρος του τιμήματος” της μεταρρύθμισης, καθώς η αύξηση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή από 12,5% σε 15% δεν συνοδεύτηκε από νέα κίνητρα. Αρκετές τέτοιες εταιρείες αναμένεται να έχουν αύξηση στο φορολογικό τους βάρος. Η έκταση της αύξησης εξαρτάται από τις δραστηριότητες τους και από το αν επωφελούνται από ειδικές φορολογικές εκπτώσεις όπως τη νοητή έκπτωση τόκου ή το καθεστώς πνευματικής ιδιοκτησίας (IP).
Επαγγελματικές προοπτικές και συστημικές ανησυχίες
Για τους επαγγελματίες φορολογικούς σύμβουλους, προκύπτουν ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις. Η εισαγωγή εκπτώσεων σε φυσικά πρόσωπα είναι κάτι που θα ωφελήσει σίγουρα αρκετούς φορολογούμενους, ωστόσο καθιστά το σύστημά ιδιαίτερα περίπλοκο. Εάν η πρόθεση της κυβέρνησης ήταν να βοηθήσει τους φορολογούμενους, θα ήταν καλύτερο η αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματός τους να επιτευχθεί μέσω επιδομάτων, παρά μέσω φορολογικών εκπτώσεων. Με αυτόν τον τρόπο, θα ωφελούνταν και τα άτομα με εισοδήματα κάτω από το αφορολόγητο όριο, που τώρα δεν ωφελούνται, ενώ είναι αυτά τα οποία συχνά έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.
Η αύξηση του εταιρικού φορολογικού συντελεστή είναι επίσης αιτία ανησυχίας, που ελπίζουμε να μην είναι κάτι που θα μετανιώσουμε στο μέλλον. Ο φορολογικός συντελεστής της χώρας μας (12.5%) ήταν αναμφίβολα ένα από τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Κύπρου. Δεδομένου ότι η φορολογική βάση έχει καθοριστεί κάτω από παρόμοιους κανόνες τα τελευταία χρόνια στην ΕΕ, θα μπορούσαμε να κρατήσουμε τον φορολογικό μας συντελεστή στο 12,5%, που μας έδινε ένα μεγαλύτερο συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με άλλα κράτη μέλη.
Η φορολογική μεταρρύθμιση όχι μόνο δεν εισήγαγε νέα κίνητρα, αλλά ορισμένες διατάξεις που είχαμε στη νομοθεσία έχουν τροποποιηθεί πέρα από όσα εφαρμόζονται παγκοσμίως, μειώνοντας ακόμη περισσότερο την ελκυστικότητα της Κύπρου ως επιχειρηματικό προορισμό. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η τροποποίηση του ορισμού των μετοχών που κατέχουν άμεσα ή έμμεσα ακίνητη περιουσία, ώστε να περιλαμβάνει μετοχές που το 20% της αξίας τους είναι από ακίνητη περιουσία που βρίσκεται στην Κύπρο, από το 50% που ήταν προηγουμένως.
Εξίσου αμφιλεγόμενη είναι η εισαγωγή της διάταξης που απαιτεί πρώτα τη χρήση των ιδίων ζημιών από προηγούμενα έτη (που μπορούν να μεταφερθούν για επτά χρόνια) από τον φορολογούμενο, πριν τη χρήση των ζημίων άλλων εταιρειών του συγκροτήματος (group relief) τις οποίες μπορεί να επωφεληθεί μόνο τη χρονιά που αυτές πραγματοποιήθηκαν. Τέτοιες αλλαγές ουδόλως βοηθούν στην ενίσχυση της ελκυστικότητας μας και προκαλούν ερωτηματικά εάν αυτή είναι η σωστή προσέγγιση για την αποτελεσματική ενίσχυση της θέσης μας ως διεθνές επιχειρηματικό κέντρο.
Πέρα από τις αλλαγές που αφορούν την απλοποίηση διαδικασιών και την ελκυστικότητα της χώρας μας σαν επενδυτικός προορισμός, οι πρόσφατες αλλαγές άφησαν επίσης μια αίσθηση αδικίας. Είναι σωστό οι Φορολογικές Αρχές να έχουν έξι χρόνια από την ημερομηνία υποβολής της φορολογικής δήλωσης (που στην πράξη σημαίνει επτά χρόνια) για να εξετάσουν μια δήλωση, ενώ ένας φορολογούμενος έχει μόνο τρία χρόνια για να αναθεωρήσει τη δική του δήλωση; Επιπλέον, γιατί οι τόκοι για υπερπληρωμένους φόρους υπολογίζονται τέσσερις μήνες μετά την υποβολή της φορολογικής δήλωσης που οδηγεί στην επιστροφή ή τέσσερις μήνες μετά την έκδοση φορολογίας για επιστροφή, ενώ οι τόκοι επί τυχόν οφειλόμενων φόρων υπολογίζονται από την ημερομηνία που θα έπρεπε να είχαν πληρωθεί;
Ενώ διαμορφώνεται η εντύπωση ανάμεσα σε πολλούς ότι δεν αξιοποιήθηκε πλήρως η ευκαιρία αυτή για μια ευρύτερη παρέμβαση με ακόμη πιο θετικά αποτελέσματα, παραμένει να διαφανεί στην πορεία κατά πόσο τα πολλαπλά οφέλη της μεταρρύθμισης θα υπερβούν τις προκλήσεις που εντοπίζονται.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Deloitte Κύπρου
Λεωφ. Σπύρου Κυπριανού 24, 1075 Λευκωσία
Τηλ:. +357 22 360 300
Email: [email protected]
Web: www.deloitte.com/cy