Ανάλυση δημοσκοπήσεων και παραπληροφόρηση

Έχω επιχειρηματολογήσει αρκετές φορές ότι για να είναι σωστή μια δημοσκόπηση, θα πρέπει οι ερωτήσεις να μην καθοδηγούν τους συμμετέχοντες προς τη μία κατεύθυνση ή την άλλη και οι απαντήσεις να μην επιδέχονται διαφορετικών ερμηνειών και μάλιστα τελείως αυθαίρετες, από τους αναλυτές του αποτελέσματος.
Στην ανάλυσή του στην έκδοση της Κυριακής για τη δημοσκόπηση της RAI Consultants, ο εκλεκτός συνάδελφος, Ανδρέας Παράσχος, εξάγει αυθαίρετο και απόλυτα λάθος και ανακριβές συμπέρασμα, όσον αφορά το πόσοι πολίτες είναι ικανοποιημένοι από τη συνολική διακυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη. Γράφει συγκεκριμένα: «Η κατάρρευση των κομμάτων που στήριξαν τη διακυβέρνηση Χριστοδουλίδη δεν μπορεί να ιδωθεί ανεξάρτητα από την εικόνα του ίδιου του Προέδρου. Το 25% δηλώνει καθόλου ικανοποιημένο από τη συνολική διακυβέρνηση και το 37% «όχι και τόσο ικανοποιημένο». Πρόκειται για ποσοστό αποδοκιμασίας που προσεγγίζει τα δύο τρίτα». (Σημείωση: Η κάρτα της RAI Consultants αναφέρει 43% στο «όχι και τόσο ικανοποιημένοι από τη συνολική διακυβέρνηση.)
Και ερωτώ, ιδιαίτερα το φίλο Ανδρέα Παράσχο που γνωρίζει και χειρίζεται πάρα πολύ καλά την ελληνική γλώσσα: Από πότε το «όχι και τόσο ικανοποιημένος» έχει αρνητικό πρόσημο; Οιοσδήποτε με στοιχειώδη γνώση της ελληνικής γλώσσας αντιλαμβάνεται ότι το «όχι και τόσο ικανοποιημένος» σημαίνει ότι «είμαι μεν ικανοποιημένος, αλλά περιμένω περισσότερα». Είναι απλά ελληνικά. Το να κατατάσσουμε το «όχι και τόσο ικανοποιημένος» στις αρνητικές ψήφους, είναι τελείως αυθαίρετο συμπέρασμα και κακοπροαίρετη διαστρεύλωση των απαντήσεων, αλλά και μια εσκεμμένη προσπάθεια δημιουργίας αρνητικών εντυπώσεων στην κοινή γνώμη.
Δυστυχώς, ανάλογη προσέγγιση, αν όχι και χειρότερη, είχε και ο ίδιος ο εκλογικός αναλυτής Νάσιος Ορεινός. Απαντώντας σε παρόμοιο σχόλιο στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook, ότι το το ποσοστό του «όχι και τόσο ικανοποιημένος» θα έπρεπε να αφαιρεθεί από το αρνητικό ποσοστό, αφού δεν είναι αρνητικό και δεν εκφράζει δυσαρέσκεια, έγραψε: «με την ίδια λογική να αφαιρέσουμε και το 25(%) που λέει αρκετά (ικανοποιημένοι). Άρα μόνο 8 (%) είναι ικανοποιημένοι με τον Νίκο Χριστοδουλίδη». Εδώ πραγματικά η στοιχειώδης γνώση της ελληνικής γλώσσας ψηλώνει ψηλά τα χέρια.
Ερωτήσεις αυτού του είδους στις δημοσκοπήσεις πρέπει να δίνουν επιλογές που δεν θα επιδέχονται αυθαίρετες ερμηνείες, ή και διαστρεύλωση των απαντήσεων, όσων συμμετέχουν σε αυτές. Για παράδειγμα η ερώτηση «Πόσο ικανοποιημένοι είστε από τη συνολική διακυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη» θα έπρεπε να είχε διατυπωθεί ως εξής: «Από το μηδέν μέχρι το δέκα, όπου το μηδέν είναι καθόλου ικανοποιημένος και το δέκα απόλυτα ικανοποιημένος, πόσο ικανοποιημένοι είστε από τη συνολική διακυβέρνηση του Νίκου Χριστοδουλίδη;» Με τις επιλογές αυτές, όσοι απαντήσουν από το μηδέν μέχρι το τέσσερα σημαίνει ότι δεν είναι ικανοποιημένοι, στο πέντε, ούτε ικανοποιημένοι, ούτε δυσαρεστημένοι και από το έξι και πάνω δείχνει το βαθμό της ικανοποίησης. Μόνο έτσι θα γνωρίζουμε αν οι πολίτες είναι ικανοποιημένοι ή όχι και σε ποιο βαθμό. Το να λέμε ότι το «Όχι και τόσο ικανοποιημένος» σημαίνει ότι δεν είμαι ικανοποιημένος, είναι τελείως λάθος και αυθαίρετη ερμηνεία, εκτός και αν τα ελληνικά που μου έμαθε στο Κλασσικό Τμήμα του Παγκυπρίου Γυμνασίου ο αείμνηστος Φρίξος Πετρίδης, είναι χάλια.
*Πολιτικός Επιστήμονας / Δημοσιογράφος