Ακτή: Οι νέοι δε συμμετέχουν γιατί αισθάνονται πολιτικά αόρατοι, δείχνει έρευνα

Με όχημα την κλιματική αλλαγή, πάνω από 3.500 πολίτες ενεργοποιήθηκαν στην Κύπρο, την Μάλτα και την Κρήτη και από αυτούς 381 πολίτες συμμετείχαν σε στοχευμένες ποσοτικές και ποιοτικές έρευνες μέσα από τοπικές εκδηλώσεις και εργαστήρια. Αυτό αναφέρει η Ακτή, επισημαίνοντας ότι οι νέοι σήμερα γνωρίζουν περισσότερα για την κλιματική κρίση απ’ ότι οποιαδήποτε προηγούμενη γενιά. Μεγάλωσαν με καύσωνες, πλημμύρες, ζωντανές αναμεταδώσεις πυρκαγιών και μια μόνιμη αίσθηση ότι το μέλλον είναι λιγότερο ασφαλές απ’ ό,τι τους υποσχέθηκαν. Κι ενώ το πρόβλημα γίνεται πιο πιεστικό από ποτέ, οι νέοι συνεχίζουν να απέχουν μαζικά από τον δημοκρατικό διάλογο, επισημαίνει η Μη Κυβερνητική Οργάνωση.
Αναλύοντας τους λόγους μη συμμετοχής των νέων στον δημοκρατικό διάλογο για την κλιματική κρίση, η έρευνα της Ακτής οδηγείται στο ευρύτερο συμπέρασμα ότι η αποχή – κυρίως των νέων -είναι αποτέλεσμα συστημικών και δομικών εμποδίων.
Ποιοτικές καταγραφές που πραγματοποιήθηκαν στα έξι co-creation cafés του έργου RESIsles δείχνουν ότι το αίσθημα «πολιτικής αορατότητας» των νέων είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας μη συμμετοχής, τονίζει η οργάνωση. Οι νέοι και στις τρεις χώρες νιώθουν αποκλεισμένοι από την διαδικασία λήψης αποφάσεων και ότι η φωνή τους δεν ακούγεται, αίσθημα που οδηγεί σε απογοήτευση και πολιτική αδράνεια. Όταν η συμμετοχή δεν παράγει ορατό αποτέλεσμα, μετατρέπεται σε κόπωση και τελικά σε αποχή, αναφέρει η Ακτή.
Έντονα καταγράφεται στις ποιοτικές έρευνες της Ακτής η δυσπιστία απέναντι στους θεσμούς ως παράγοντας που αποθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή στον διάλογο για την κλιματική κρίση. Οι νέοι συνδέουν την απουσία ανατροφοδότησης και έγκαιρης πληροφόρησης από το κράτος προς τους πολίτες, τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή πολιτικών και την απουσία ορατών αποτελεσμάτων με μια παγιωμένη πεποίθηση: ότι οι θεσμοί δεν λειτουργούν προς όφελος του συλλογικού καλού. Χωρίς εμπιστοσύνη, η συμμετοχή εκλαμβάνεται ως χάσιμο χρόνου, εκτιμά η οργάνωση.
Η ποιοτική έρευνα ανέδειξε ως κρίσιμο λόγο αποχής την κοινωνική και οικονομική κόπωση. Η καθημερινότητα είναι απαιτητική, η οικονομική ανασφάλεια διάχυτη και ο ελεύθερος χρόνος ελάχιστος, τονίζει. Σε αυτό το περιβάλλον, η ενεργή συμμετοχή βιώνεται ως πολυτέλεια.
Την ίδια στιγμή, τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης προσφέρουν μια πλασματική διέξοδο, απορροφώντας τον ελεύθερο χρόνο των νέων και αντικαθιστώντας τη συλλογική δράση με αποσπασματικές μορφές πολιτικής έκφρασης, περιορισμένες σε posts και shares. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί συμμετέχοντες δήλωσαν πως ενημερώνονται αποσπασματικά, χωρίς να γνωρίζουν πώς και πού μπορούν να συμμετέχουν ουσιαστικά, παρατηρεί η Ακτή.
Το 67% των συμμετεχόντων επίσης, θεωρεί την έλλειψη κατάλληλων υποδομών ισχυρό εμπόδιο για την ενεργό συμμετοχή και την πράσινη μετάβαση. Η κλιματική πολιτική παραμένει μια αφηρημένη έννοια, αποσυνδεδεμένη από την καθημερινότητα, γεγονός που γεννά κυνισμό και ματαιότητα. Ανταποδοτική ανακύκλωση που δεν υπάρχει, δημόσιες μεταφορές που δεν εξυπηρετούν, απουσία εύκολης πρόσβασης στα πράσινα σημεία και το υψηλό κόστος των «πράσινων» επιλογών, απομακρύνουν τους νέους από την πορεία προς την πράσινη μετάβαση, υποστηρίζει.
Η έλλειψη προσβάσιμων και σαφών μηχανισμών συμμετοχής καταγράφεται ως ένας ακόμη ανασταλτικός παράγοντας, με το 42% των συμμετεχόντων να δηλώνει ότι δεν γνωρίζει πού μπορεί να βρει σχετικές πληροφορίες ή ευκαιρίες συμμετοχής και ποιοί είναι οι αρμόδιοι θεσμοί.
Η Πρόεδρος του ΔΣ της Ακτής, Δρ. Ξένια Ι. Λοϊζίδου, δήλωσε ότι τα αποτελέσματα της έρευνας της Ακτής στο πλαίσιο του έργου RESIsles που κάλυψε τρία νησιά της Μεσογείου, δείχνουν μια νέα γενιά πρόθυμη, αλλά αποκλεισμένη, ενημερωμένη, αλλά χωρίς εργαλεία.
Αν η πράσινη μετάβαση συνεχίσει να σχεδιάζεται χωρίς ουσιαστική συμμετοχή, τότε το πρόβλημα δεν θα είναι η αποχή των νέων, αλλά η αποτυχία τους συστήματος να τους ενσωματώσει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ισότιμα και με διαφάνεια, επισημαίνει. Οι νέοι δεν απορρίπτουν τη συμμετοχή· δεν τους έχει δοθεί, όμως, ένας έμπιστος, ξεκάθαρος, και λειτουργικός τρόπος να εμπλακούν, αλλά και να νιώσουν βεβαιότητα ότι η γνώμη τους μετρά. Ελπίζουμε οι επισημάνσεις αυτές των πολιτών να φτάσουν στους θεσμούς, κατέληξε η κ. Λοιζίδου.