Έχουν και οι άνδρες «περίοδο»; Τι είναι η ανδρόπαυση και το IMS

Μπορεί ο όρος να προκαλεί έκπληξη, ωστόσο οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι και οι άνδρες βιώνουν ορμονικές διακυμάνσεις που επηρεάζουν τη διάθεση, την ενέργεια και τη συμπεριφορά τους. Το φαινόμενο είναι γνωστό ως Irritable Male Syndrome (IMS) και συνδέεται κυρίως με τις μεταβολές της τεστοστερόνης, της βασικής ανδρικής ορμόνης.
Πώς επηρεάζει η τεστοστερόνη την καθημερινότητα
Η τεστοστερόνη ακολουθεί ημερήσιο ρυθμό: κορυφώνεται τις πρωινές ώρες (περίπου 6–8 π.μ.), όταν οι άνδρες τείνουν να έχουν περισσότερη ενέργεια, καλύτερη συγκέντρωση και αυξημένη libido. Καθώς η μέρα προχωρά, τα επίπεδα μειώνονται, κάτι που συχνά συνοδεύεται από κόπωση, ευερεθιστότητα και ανάγκη για ξεκούραση.
Αντίστοιχα, παρατηρούνται και εβδομαδιαίες διακυμάνσεις, με υψηλότερα επίπεδα συνήθως τη Δευτέρα και την Τρίτη — ιδιαίτερα όταν έχει προηγηθεί επαρκής ανάπαυση. Ρόλο παίζουν και οι εποχές: η τεστοστερόνη τείνει να αυξάνεται το φθινόπωρο και να μειώνεται προς τα τέλη του χειμώνα.
Τι είναι το Irritable Male Syndrome
Το IMS δεν αποτελεί επίσημη ιατρική διάγνωση, αλλά έναν όρο που χρησιμοποιείται ευρέως για να περιγράψει ένα σύνολο συμπτωμάτων που εμφανίζονται συχνά σε άνδρες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας. Συνδέεται με τη σταδιακή μείωση της τεστοστερόνης — φαινόμενο γνωστό και ως «ανδρόπαυση».
Τα συνηθέστερα συμπτώματα περιλαμβάνουν ευερεθιστότητα, μειωμένο κίνητρο, καταθλιπτική διάθεση, κόπωση, μειωμένη libido, διαταραχές ύπνου, απώλεια μυϊκής μάζας, αύξηση σωματικού λίπους και δυσκολίες στη συγκέντρωση ή τη μνήμη. Η πτώση της τεστοστερόνης ξεκινά συνήθως μετά τα 40 και εξελίσσεται αργά, με αποτέλεσμα τα σημάδια να περνούν συχνά απαρατήρητα ή να αποδίδονται στο άγχος και τη φυσική γήρανση.
Από την επιστημονική παρατήρηση στην ανθρώπινη εμπειρία
Ο όρος IMS επινοήθηκε το 2001 από τον επιστήμονα Τζέραλντ Λίνκολν, έπειτα από παρατηρήσεις αυξημένης επιθετικότητας και ευερεθιστότητας σε αρσενικά ζώα με χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης. Αργότερα, ψυχολόγοι και ειδικοί στην ανδρική υγεία υιοθέτησαν τον όρο και για ανθρώπους, περιγράφοντας μια κατάσταση αυξημένης ευαισθησίας, άγχους και θυμού, που μπορεί να επιδεινώνεται από στρες, κακή διατροφή, έλλειψη ύπνου και κοινωνική απομόνωση.
Αντιμετώπιση και αποστιγματοποίηση
Οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι το IMS δεν αποτελεί δικαιολογία για επιθετική ή προβληματική συμπεριφορά, αλλά μια κατάσταση που χρειάζεται κατανόηση και σωστή αντιμετώπιση. Συνιστάται ιατρικός έλεγχος, ιδιαίτερα για άνδρες άνω των 45 ετών, ώστε να αξιολογηθούν τα επίπεδα τεστοστερόνης.
Η διαχείριση περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, τακτική άσκηση, ισορροπημένη διατροφή, ποιοτικό ύπνο και μείωση του στρες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις εξετάζεται και η ορμονική θεραπεία, πάντα υπό ιατρική καθοδήγηση.