Έρευνα Πανεπιστημίου Οξφόρδης: Η τακτική εκσπερμάτιση ενισχύει τη γονιμότητα

Μια νέα μελέτη υποδεικνύει ότι η τακτική εκσπερμάτιση θα μπορούσε να προσφέρει μια «μικρή αλλά ουσιαστική ενίσχυση» στη γονιμότητα των ανδρών – και ότι ακόμη και καθυστέρηση λίγων ημερών μπορεί να επηρεάσει την επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF). Η ποιότητα του σπέρματος μειώνεται γρήγορα κατά την αποθήκευση, είτε στον άνδρα είτε στη γυναίκα, σύμφωνα με ερευνητική ομάδα από το Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν μετα-ανάλυση 115 μελετών σε ανθρώπους με τη συμμετοχή σχεδόν 55.000 ανδρών, καθώς και 56 μελετών σε 30 μη ανθρώπινα είδη. Διαπίστωσαν ότι το ώριμο σπέρμα φθείρεται κατά την αποθήκευση ανεξάρτητα από την ηλικία του άνδρα, μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται μετα-μειωτική γήρανση του σπέρματος (post-meiotic sperm senescence).
'Male masturbation may have an adaptive benefit: it flushes out damaged, stored sperm.'
— University of Oxford (@UniofOxford) March 26, 2026
New Oxford research suggests that the longer sperm are stored before ejaculation, the lower their quality, with implications for men trying to conceive and IVF treatment.
Find out more ⬇️ pic.twitter.com/E6fDvmRESG
Στους ανθρώπους, μεγαλύτερες περίοδοι σεξουαλικής αποχής συνδέθηκαν με αυξημένη βλάβη στο DNA του σπέρματος και οξειδωτικό στρες, καθώς και με μειωμένη κινητικότητα και βιωσιμότητα των σπερματοζωαρίων.
Η έρευνα δείχνει ότι το σπέρμα κινείται πιο γρήγορα το καλοκαίρι σε σχέση με τον χειμώνα
«Επειδή τα σπερματοζωάρια είναι ιδιαίτερα κινητικά και έχουν ελάχιστο κυτταρόπλασμα, εξαντλούν γρήγορα τα ενεργειακά τους αποθέματα και έχουν περιορισμένη ικανότητα επιδιόρθωσης. Αυτό καθιστά την αποθήκευση ιδιαίτερα επιβλαβή σε σύγκριση με άλλους τύπους κυττάρων», εξήγησε η συν-επικεφαλής της μελέτης, δρ Ρεμπέκα Ντιν από το Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
«Η μελέτη μας αναδεικνύει ότι η τακτική εκσπερμάτιση μπορεί να προσφέρει μια μικρή αλλά σημαντική ενίσχυση στη ανδρική γονιμότητα», πρόσθεσε.
Διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών
Τόσο τα αρσενικά όσο και τα θηλυκά ζώα μπορούν να αποθηκεύουν σπέρμα ως αναπαραγωγική στρατηγική. Στον άνθρωπο, το σπέρμα μπορεί να επιβιώσει στο γυναικείο σώμα για αρκετές ημέρες, ωστόσο οι επιπτώσεις αυτής της αποθήκευσης δεν ήταν πλήρως ξεκάθαρες.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι οι γυναίκες γενικά είναι καλύτερες από τους άνδρες στη διατήρηση της ποιότητας του σπέρματος σε βάθος χρόνου.
«Αυτό πιθανότατα αντανακλά την εξέλιξη ειδικών προσαρμογών στις γυναίκες, όπως εξειδικευμένα όργανα αποθήκευσης που παρέχουν αντιοξειδωτικά για την παράταση της βιωσιμότητας του σπέρματος», δήλωσε η ανώτερη συγγραφέας της μελέτης, δρ Ιρέμ Σεπίλ, επίσης από την Οξφόρδη.
«Τα όργανα αυτά συχνά εκκρίνουν αναπαραγωγικά υγρά που θρέφουν το σπέρμα και θα μπορούσαν να αποτελέσουν βάση για νέες τεχνολογίες μίμησης στη βελτίωση της τεχνητής αποθήκευσης σπέρματος στο μέλλον».
Ο επικεφαλής συγγραφέας, δρ Κρις Σανγκβί, πρόσθεσε: «Τα εκσπερματώματα πρέπει να θεωρούνται ως πληθυσμοί μεμονωμένων σπερματοζωαρίων που υφίστανται γέννηση, θάνατο, γήρανση και επιλεκτική θνησιμότητα».
«Οι ρυθμοί αυτών των δημογραφικών διαδικασιών διαφέρουν μεταξύ ανδρών και γυναικών, επηρεάζοντας τη δομή των πληθυσμών σπέρματος και τις διαφορές φύλου στις επιπτώσεις της αποθήκευσης».
Γιατί είναι σημαντική αυτή η μελέτη;
Η μελέτη δείχνει ότι το σπέρμα μπορεί να «γηράσκει» τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες, ανεξάρτητα από την πραγματική τους ηλικία – κάτι που συχνά παραβλέπεται στην αναπαραγωγική ιατρική.
Σήμερα, οι οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας επιτρέπουν αναμονή έως και επτά ημερών πριν από τη λήψη δείγματος σπέρματος. Ωστόσο, τα νέα ευρήματα υποδηλώνουν ότι αυτό το διάστημα μπορεί να είναι υπερβολικά μεγάλο. Άλλες μελέτες δείχνουν ότι η εκσπερμάτιση εντός 48 ωρών πριν από τη λήψη δείγματος μπορεί να αυξήσει τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης.
«Γνωρίζουμε ότι στα πρωτεύοντα θηλαστικά, η συχνή εκσπερμάτιση μέσω αυνανισμού βελτιώνει την ποιότητα του σπέρματος. Σε συνδυασμό με τα ευρήματά μας, αυτό υποδηλώνει ότι ο αυνανισμός μπορεί να έχει εξελικτικό όφελος: απομακρύνει το αποθηκευμένο, φθαρμένο σπέρμα», αναφέρουν οι ερευνητές στο The Conversation.