Ένα παράθυρο ευκαιρίας

Το σκάνδαλο Videogate μπορεί να αποδειχθεί ως μια σπάνια ευκαιρία για το πολιτικό σύστημα της Κύπρου να ξανακερδίσει την αξιοπιστία του.
Προσφέρει στο πολιτικό σύστημα της Κύπρου την ευκαρία να αποδείξει ότι εννοεί σοβαρά πως θέλει να εμπεδώσει τη διαφάνεια στη δημόσια ζωή. Αν η κυβέρνηση το εννοεί και τα κόμματα θέλουν, αυτή η Βουλή πριν τη διάλυσή της για τις εκλογές της 24ης Μαίου μπορεί να νομοθετήσει υπέρ της διαφάνειας, με λογικές και εφαρμόσιμες λύσεις, κλείνοντας τα κενά.
Οι σκιές της αδιαφάνειας και της συναλλαγής διαβρώνουν τη δημόσια ζωή. Μπορούν, όμως, να αποτελέσουν και μοχλό για πραγματική αλλαγή. Αν υπάρχει ειλικρινής βούληση, τώρα είναι η στιγμή να αποδειχθεί.
Με τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου να πλησιάζουν, η Βουλή των Αντιπροσώπων έχει την ευκαιρία να επιβεβαιώσει στην πράξη ότι θέλει να ενισχύσει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Το παράθυρο ευκαιρίας δεν θα παραμείνει ανοιχτό για πολύ, αλλά είναι αρκετά ευρύ ώστε να χωρέσει συγκεκριμένες, ρεαλιστικές πρωτοβουλίες. Ενδεικτικές ρυθμίσεις, με μεγάλη συμβολική και πρακτική αξία είναι:
Πρώτον, η θεσμοθέτηση υποχρεωτικών ημερολογίων επισκεπτών στο Προεδρικό, στη Βουλή, στα υπουργικά και βουλευτικά γραφεία, αλλά και σε δήμους και οργανισμούς κοινής ωφέλειας, θα αποτελούσε ένα αυτονόητο μέτρο διαφάνειας. Ο πολίτης δικαιούται να γνωρίζει ποιοι έχουν πρόσβαση στα κέντρα εξουσίας και υπό ποιες συνθήκες.
Δεύτερον, απαιτείται εξορθολογισμός της παρακολούθησης των εκλογικών δαπανών. Οι πραγματικές εκστρατείες δεν ξεκινούν την ημέρα που η νομοθεσία το ορίζει — ξεκινούν μήνες πριν. Αν δεν προσμετρώνται και αυτές οι προπαρασκευαστικές δαπάνες, η ίδια η έννοια της «ισότητας του πολιτικού ανταγωνισμού» καταρρέει.
Τρίτον, η διεύρυνση της δημόσιας πρόσβασης σε όλα τα έγγραφα που αφορούν δαπάνες και αποφάσεις δημόσιων φορέων είναι αναγκαία προϋπόθεση για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Η διαφάνεια δεν μπορεί να είναι επιλεκτική, ούτε επικοινωνιακή βιτρίνα.
Η λίστα των παρεμβάσεων μπορεί να μεγαλώσει με ρυθμίσεις δημοσιότητας που αφορούν τις εταιρείες, καθιστώντας προσβάσιμες σε όλους οικονομικές καταστάσεις και μετοχολόγια. Είναι υποκρισία να μην αναγνωρίζουμε τη σκιά που υπάρχει πάνω από την την Κύπρο.
Το videogate είναι μια τελευταία προειδοποίηση πριν την οριστική απαξίωση του πολιτικού προσωπικού. Αν όμως κυβέρνηση και κόμματα κινηθούν θεσμικά και αποφασιστικά, μπορεί να αποτελέσει και την απαρχή μιας νέας εποχής θεσμικής διαφάνειας.