Άσυλο: Νέοι κανόνες για ασφαλείς τρίτες χώρες και χώρες καταγωγής

Σε αλλαγές στους κανόνες της ΕΕ για το άσυλο προχώρησε την Τρίτη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ανοίγοντας τον δρόμο για ταχύτερη εξέταση αιτήσεων και αυστηρότερο πλαίσιο διαχείρισης της μετανάστευσης.
Με ευρεία πλειοψηφία, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν τη δημιουργία ενωσιακού καταλόγου «ασφαλών χωρών καταγωγής», καθώς και νέους κανόνες για την εφαρμογή της έννοιας της «ασφαλούς τρίτης χώρας». Στόχος είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών και η αποσυμφόρηση των εθνικών συστημάτων ασύλου.
Στον νέο πανευρωπαϊκό κατάλογο ασφαλών χωρών καταγωγής περιλαμβάνονται το Μπανγκλαντές, η Κολομβία, η Αίγυπτος, το Κόσοβο, η Ινδία, το Μαρόκο και η Τυνησία. Για τους υπηκόους των χωρών αυτών, οι αιτήσεις ασύλου θα εξετάζονται με ταχεία διαδικασία, εκτός εάν ο αιτών αποδείξει ότι αντιμετωπίζει βάσιμο κίνδυνο δίωξης ή σοβαρής βλάβης.
Παράλληλα, οι υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες θα θεωρούνται επίσης ασφαλείς, εκτός εάν συντρέχουν ειδικές περιστάσεις, όπως ένοπλες συγκρούσεις ή υψηλά ποσοστά αναγνώρισης ασύλου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η έγκριση των νέων κανόνων για την «ασφαλή τρίτη χώρα», οι οποίοι επιτρέπουν στα κράτη μέλη να κρίνουν μια αίτηση ασύλου απαράδεκτη, εφόσον ο αιτών έχει ουσιαστικό δεσμό με τρίτη χώρα ή θα μπορούσε να έχει ζητήσει προστασία εκεί. Οι σχετικές συμφωνίες, ωστόσο, θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι η τρίτη χώρα εξετάζει ουσιαστικά κάθε αίτημα προστασίας.
Ορισμένες διατάξεις, όπως οι ταχείες διαδικασίες στα σύνορα για αιτούντες με χαμηλά ποσοστά αναγνώρισης ασύλου, μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα, πριν από την πλήρη έναρξη ισχύος της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας τον Ιούνιο του 2026.
Οι συμφωνίες αναμένεται να τεθούν στο επόμενο στάδιο της διαδικασίας, με την επίσημη έγκρισή τους από το Συμβούλιο της ΕΕ.
Το πρόγραμμα «EP: Your Voice, Your Future» συγχρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος επιχορηγήσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στον τομέα της επικοινωνίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν συμμετείχε στην προετοιμασία του και δεν φέρει καμία ευθύνη, ούτε και συνδέεται με κάποιο τρόπο με τις πληροφορίες ή τις απόψεις που διατυπώνονται στο πλαίσιο του προγράμματος, για το οποίο οι μόνοι υπεύθυνοι είναι οι συντάκτες, οι ερωτηθέντες, οι εκδότες ή οι φορείς αναμετάδοσης του προγράμματος, σύμφωνα με το ισχύον δίκαιο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν φέρει επίσης καμία ευθύνη για τυχόν βλάβες, άμεσες ή έμμεσες, που ενδέχεται να προκύψουν από την υλοποίηση του προγράμματος.