No Nurseries, No Solutions: The State Leaves Young Families in the Lurch

Το οξύ πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα νεαρά ζευγάρια –και ακόμη περισσότερο οι μονογονεϊκές οικογένειες– εξαιτίας της έλλειψης διαθέσιμων θέσεων σε βρεφονηπιοκομικούς σταθμούς, αλλά και της αδυναμίας των ίδιων των σταθμών να εξεύρουν προσοντούχο προσωπικό, αναδεικνύει ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστόφιας. Με επιστολή του προς την Υπουργό Παιδείας, θέτει ευθέως το κράτος προ των ευθυνών του, ζητώντας ουσιαστικές και άμεσες λύσεις σε ένα ζήτημα με σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις που επηρεάζει την καθημερινότητα χιλιάδων οικογενειών.
Σημειώνεται ότι οι ελλείψεις στις δομές βρεφονηπιακής φροντίδας αποτελούν σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στη συμφιλίωση της επαγγελματικής, οικογενειακής και προσωπικής ζωής. Πολλές οικογένειες βρίσκονται αντιμέτωπες με αδιέξοδα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις νέοι γονείς –και κυρίως γυναίκες– αναγκάζονται να εγκαταλείψουν ή να αναστείλουν την επαγγελματική τους πορεία όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη. Η κατάσταση αυτή τροφοδοτεί το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών και έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες, όχι μόνο στις απολαβές αλλά και στα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, εντείνοντας τις κοινωνικές ανισότητες.
Στην απαντητική της επιστολή η Υπουργός Παιδείας, Αθηνά Μιχαηλίδου, αναγνωρίζει επί της ουσίας το πρόβλημα που έθεσε ο Χρίστος Χριστόφιας. Ωστόσο η απάντηση περιορίζεται στην καταγραφή των υφιστάμενων ακαδημαϊκών επιλογών στη βρεφονηπιοκομία, τόσο στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα, χωρίς να συνοδεύεται από συγκεκριμένο σχέδιο ή δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση της οξείας έλλειψης προσοντούχων βρεφονηπιοκόμων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η παραδοχή ότι οι απόφοιτοι των σχετικών προγραμμάτων δεν έχουν πρόσβαση σε κατάλογο διοριστέων, στοιχείο που λειτουργεί αποτρεπτικά για τους νέους και εξηγεί σε μεγάλο βαθμό το σημερινό αδιέξοδο στη βρεφονηπιακή φροντίδα. Παρά ταύτα, στην απάντηση της Υπουργού Παιδείας απουσιάζει οποιαδήποτε σαφής δέσμευση ή χρονοδιάγραμμα για πρωτοβουλίες και πολιτικές παρεμβάσεις που προτίθεται να αναλάβει το κράτος, αφήνοντας αναπάντητα τα ουσιαστικά ερωτήματα που θέτει ο βουλευτής του ΑΚΕΛ.
Ο Χρίστος Χριστόφιας στην επιστολή του επαναφέρει το ζήτημα ως ένα σοβαρό και διαρκώς οξυνόμενο κοινωνικό πρόβλημα, επισημαίνοντας ότι οι ανάγκες για τη δημιουργία νέων βρεφονηπιοκομικών σταθμών αυξάνονται με γρήγορους ρυθμούς, την ώρα που η έλλειψη ενδιαφέροντος από πλευράς των νέων για τον κλάδο της βρεφοκομίας έχει οδηγήσει σε συρρίκνωση των σχετικών σπουδών και των διαθέσιμων επιλογών κατάρτισης.
Όπως τονίζει, το κλείσιμο τμημάτων βρεφοκομίας στα ιδιωτικά πανεπιστήμια έχει ως αποτέλεσμα σήμερα να είναι εξαιρετικά δύσκολη η εξεύρεση προσοντούχων βρεφοκόμων, όπως προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία. Η εργοδότηση μη προσοντούχου προσωπικού οδηγεί τόσο στην απώλεια κρατικών χορηγιών από βρεφονηπιακούς σταθμούς όσο και στην παραβίαση της νομοθεσίας, με άμεσες επιπτώσεις στις οικογένειες, στη βιωσιμότητα των δομών και, κυρίως, στην ποιότητα της φροντίδας που παρέχεται στα παιδιά.
Από την πλευρά της, η Υπουργός Παιδείας παραθέτει τις υφιστάμενες ακαδημαϊκές επιλογές για όσους επιθυμούν να ακολουθήσουν την ειδικότητα του βρεφονηπιοκόμου στην Κύπρο και την Ελλάδα, περιγράφοντας το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Παραδέχεται, ωστόσο, ότι οι απόφοιτοι των σχετικών προγραμμάτων δεν έχουν πρόσβαση στους καταλόγους διοριστέων ή διορισίμων της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, γεγονός που λειτουργεί αποτρεπτικά και μειώνει την ελκυστικότητα του επαγγέλματος.
Η ίδια εκτιμά ότι η έλλειψη βρεφονηπιοκόμων συνδέεται με την απουσία θεσμικής και επαγγελματικής προοπτικής στη δημόσια εκπαίδευση, καθώς πολλοί νέοι επιλέγουν σπουδές που διατηρούν ανοικτή τη δυνατότητα διορισμού ως νηπιαγωγοί. Παρά τις διαπιστώσεις αυτές, στην απάντησή της δεν περιλαμβάνονται συγκεκριμένα μέτρα ή δεσμεύσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Κωνσταντίνος Ζαχαρίου