Πρόστιμο €160.000 στην Alpha Bank για καταχρηστικούς όρους σε στεγαστικά δάνεια
Η Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή (ΥΠΚ), με απόφασή της, ημερομηνίας 9 Μαρτίου 2026, επέβαλε πρόστιμο ύψους 160.000 ευρώ στην Alpha Bank Cyprus Ltd, κρίνοντας καταχρηστικούς ορισμένους όρους που περιλαμβάνονται στις συμβάσεις στεγαστικών δανείων που η τελευταία συνάπτει με καταναλωτές.
Σύμφωνα με την απόφαση, η ΥΠΚ, ως Εντεταλμένη Υπηρεσία, προχώρησε σε αυτεπάγγελτη έρευνα, βάσει του άρθρου 53(1) του περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμου του 2021 (112(I)/2021), με σκοπό την εξέταση των όρων που περιλαμβάνονται στις συμβάσεις στεγαστικών δανείων που συνάπτουν οι κυπριακές τράπεζες με τους καταναλωτές.
Όπως αναφέρεται, οι συμβάσεις αυτές «αφορούν υψηλά ποσά πιστώσεων και έχουν ιδιαίτερα μακρά διάρκεια, ενώ συχνά εξασφαλίζονται με υποθήκη επί ακινήτου που οι καταναλωτές χρησιμοποιούν ως πρώτη κατοικία».
Η έρευνα ξεκίνησε με επιστολή της ΥΠΚ προς την Τράπεζα στις 23 Ιουλίου 2024, ζητώντας δείγμα της σύμβασης που συνάπτει η Τράπεζα με καταναλωτές για σκοπούς χορήγησης στεγαστικού δανείου, τυχόν παραρτήματα, έγγραφα προσυμβατικής ενημέρωσης, οποιαδήποτε άλλα σχετικά έγγραφα, καθώς και τυχόν παρατηρήσεις της Τράπεζας.
Η Τράπεζα απάντησε και προσκόμισε, μεταξύ άλλων, προσχέδιο της «Συμφωνίας Δανείου που διέπεται από τον Νόμο που προβλέπει για τις Συμβάσεις Πίστωσης για Καταναλωτές σε σχέση με Ακίνητα που προορίζονται για Κατοικία Νόμο του 2017», τα παραρτήματα της συμφωνίας, καθώς και προσχέδιο του εντύπου προσυμβατικής ενημέρωσης και δείγματα επιστολών προς τους καταναλωτές.
Στην αξιολόγηση των όρων, η Εντεταλμένη Υπηρεσία διαπίστωσε ότι ορισμένοι όροι των συμβάσεων δεν παρέχουν επαρκή διαφάνεια και μπορούν να δημιουργούν σημαντική ανισορροπία μεταξύ των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της Τράπεζας και των καταναλωτών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον όρο 1.2 της σύμβασης, που αφορά τον «Σκοπό δανείου, ποσό και εκταμίευση», καθώς σύμφωνα με την ΥΠΚ, «δεν προσδιορίζει τους τρόπους πληρωμής για την εκταμίευση του δανείου και/ή τα κριτήρια με βάση τα οποία οι τρόποι πληρωμής θα καθορίζονται και σε ποιον θα γίνονται τέτοιες πληρωμές». Επιπλέον, σημειώνεται ότι ο όρος «δεν εκθέτει με σαφήνεια τις προϋποθέσεις εκταμίευσης του δανείου» και «διατηρεί το δικαίωμα μονομερούς καθορισμού του τρόπου της παροχής του δανείου, χωρίς ειδικά και συγκεκριμένα κριτήρια».
Η Τράπεζα υποστήριξε ότι «ο τρόπος εκταμίευσης του δανείου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ άλλων, από τον σκοπό του δανείου, τους όρους της σύμβασης αγοραπωλησίας του ακινήτου» και ότι, στην πράξη «προηγείται συνεννόηση μεταξύ αυτής και του δανειολήπτη», όμως η ΥΠΚ σημείωσε ότι «η τυχόν υφιστάμενη πρακτική της Τράπεζας δεν υποκαθιστά την υποχρέωση διαφάνειας των συμβατικών όρων».
«Ο καταναλωτής δεν έχει τη δυνατότητα να γνωρίζει την εκάστοτε πρακτική της Τράπεζας, την οποία η Τράπεζα δύναται να μεταβάλλει “κατά την απόλυτη ευχέρειά της”, όπως αναφέρεται και στον υπό εξέταση όρο», συμπλήρωσε η ΥΠΚ.
Ως εκ τούτου, η ΥΠΚ αποφάσισε ότι οι εν λόγω όροι αντίκεινται στις διατάξεις των άρθρων 50 και 52 του περί Προστασίας του Καταναλωτή Νόμου του 2021 και συνεπώς, είναι καταχρηστικοί. Ο Διευθυντής της ΥΠΚ διέταξε την άμεση παύση χρήσης των όρων εντός 60 ημερών, καθώς και την αποφυγή χρήσης ή επίκλησης στο μέλλον, περιλαμβανομένης της αναφοράς τους στο πλαίσιο υφιστάμενων συμβάσεων, την επιβολή διοικητικού προστίμου σε βάρος της Τράπεζας συνολικού ύψους εκατόν εξήντα χιλιάδων ευρώ (€160.000), καθώς και την επιβολή διοικητικού προστίμου ύψους χιλίων ευρώ (€1.000) για κάθε ημέρα κατά την οποία συνεχίζεται η χρήση των όρων, συμπεριλαμβανομένης της επίκλησής τους σε υφιστάμενες συμβάσεις, μετά την παρέλευση προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από την επίδοση της απόφασης προς την Τράπεζα.
Στην απόφαση της ΥΠΚ, επισημαίνεται ότι η Τράπεζα «συνεργάστηκε καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνας με την Εντεταλμένη Υπηρεσία, παρέχοντας τα απαιτούμενα στοιχεία και πληροφορίες, γεγονός που συνεκτιμάται ως ελαφρυντικός παράγοντας κατά την επιβολή της κύρωσης».
Παράλληλα, όπως σημειώνεται, η Τράπεζα δεσμεύθηκε να τροποποιήσει τους επίμαχους όρους και να αποστείλει σε όλους τους επηρεαζόμενους δανειολήπτες επιστολές με τις σχετικές παραιτήσεις δικαιωμάτων, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τον Νόμο και την προστασία των καταναλωτών.
Dialogos
CPCU: Imposed a €160,000 Fine on This Bank for Abusive Terms in Mortgage Loans
The Cyprus Consumer Protection Service (CPCU) has imposed a €160,000 fine on Alpha Bank Cyprus Ltd for abusive terms in mortgage loan agreements. The CPCU found that certain terms lacked sufficient transparency and created an imbalance between the bank's rights and those of consumers. Specifically, the method of loan payment and disbursement was challenged, as the criteria and procedures were not clearly defined. The bank argued that there was communication with borrowers, but the CPCU emphasized that this did not replace the obligation of transparency in contractual terms.
