Cyprus Did Not Conduct Impact Assessment for EU-Mercosur Deal

Η Κύπρος δεν πραγματοποίησε μελέτη αντικτύπου για τις επιπτώσεις που θα έχει από τη συμφωνία της ΕΕ με τις χώρες της Mercosur, είπε στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Γεωργίας ο Υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Μιχάλης Δαμιανός, την Τρίτη.
Ο Υπουργός σημείωσε ότι δεν είθισται να γίνονται μελέτες αντικτύπου για τέτοιες συμφωνίες από τα κράτη μέλη. «Από την ΕΕ έχουν γίνει μελέτες», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η συμφωνία τυγχάνει διαπραγμάτευσης τα τελευταία 25 χρόνια και ποτέ δεν έγινε μελέτη. Όπως είπε, όσον αφορά την Κύπρο, τα δεδομένα είναι μικρά και δεν φαίνεται να είναι μεγάλος ο αντίκτυπος.
Ο Βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, υπέδειξε ότι αντίστοιχες μελέτες αντικτύπου πραγματοποίησαν χώρες όπως η Ιρλανδία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Γαλλία και η Αυστρία, ενώ άλλες χώρες βρίσκονται σε διαδικασία εκπόνησης τέτοιας μελέτης.
Η συζήτηση για τις επιπτώσεις της συμφωνίας στον πρωτογενή τομέα της Κύπρου συζητήθηκαν για δεύτερη συνεχόμενη βδομάδα στην Επιτροπή Γεωργίας, με τον Πρόεδρο της Επιτροπής, Βουλευτή του ΑΚΕΛ, Γιαννάκη Γαβριήλ να σημειώνει ότι στην προηγούμενη συζήτηση ήταν «κοινή διαπίστωση όλων εκτός της εκτελεστικής εξουσίας ότι αυτή η συμφωνία, για τα κυπριακά δεδομένα, είναι, αν όχι καταστροφική, εις βάρος του πρωτογενή τομέα».
Διερωτήθηκε γιατί η Κύπρος συμφώνησε στην υπογραφή της συμφωνίας, αφού δεν εξάγει βαριά βιομηχανία, ενώ ευαίσθητα προϊόντα, όπως το χαλλούμι, δεν συμπεριλήφθηκαν στις εξαιρέσεις. Ρώτησε, δε, το χρονοδιάγραμμα ένταξης του χαλλουμιού ως ΠΟΠ στη συμφωνία.
Ο Υπουργός Εμπορίου χαρακτήρισε τη συμφωνία «στρατηγική» για την ΕΕ, σημειώνοντας ότι διευρύνει τους ορίζοντες των ευρωπαϊκών και κυπριακών επιχειρήσεων σε μια μεγάλη αγορά. Υπογράμμισε ότι αποτελεί αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης 26 χρόνων.
Σημείωσε ότι ο Κύπριος καταναλωτής θα επωφεληθεί από τις εισαγωγές με μειωμένους δασμούς, ενώ από τις εξαγωγές θα επωφεληθεί ο τομέας της ναυτιλίας, των φαρμάκων και τα αγροτικά προϊόντα. Πρόσθεσε ότι από τις συγκεκριμένες χώρες οι πλείστες εισαγωγές αφορούν σογιέλαιο, συμπυκνωμένο χυμό, καφέ και ζωοτροφές και εκτίμησε ότι οι χαμηλότεροι δασμοί θα ωφελήσουν τους καταναλωτές.
Όσον αφορά συγκεκριμένα τη γεωργία, ανέφερε ότι οι καταγεγραμμένοι αριθμοί εισαγωγών-εξαγωγών με τις συγκεκριμένες χώρες είναι πολύ περιορισμένοι. «Αν διαταραχτεί η αγορά για οποιοδήποτε λόγο, υπάρχουν ρήτρες διασφάλισης της οικονομίας και του εμπορίου, που μπορούν να δράσουν ταχύτητα», είπε.
Απαντώντας σε ερώτηση του κ. Γαβριήλ για το κατά πόσο έγινε μελέτη αντικτύπου, ο κ. Δαμιανός είπε ότι «η ΕΕ έχει τα στοιχεία και για την Κύπρο και λέει πώς επηρεάζεται. Δεν γίνονται μελέτες αντικτύπου για τέτοιες συμφωνίες. Από την ΕΕ έχουν γίνει μελέτες», αναφέροντας ότι η διαπραγμάτευση γίνεται εδώ και 25 χρόνια και δεν έχει γίνει ποτέ τέτοια μελέτη. Είναι «μικρά τα δεδομένα, δεν φαίνεται να είναι μεγάλος ο αντίκτυπος, πέραν από ενδεχόμενες εξαγωγές σε άλλους τομείς της οικονομίας», επισήμανε.
Όσον αφορά τη μη ένταξη του χαλλουμιού ως ΠΟΠ στα ευαίσθητα προϊόντα που εξαιρούνται, ο Υπουργός είπε ότι το 2019 όταν έκλεισε το σχετικό παράρτημα της συμφωνίας το χαλλούμι δεν ήταν κατοχυρωμένο ως ΠΟΠ. Σημείωσε, όμως, ότι όταν εφαρμοστεί η συμφωνία θα μπορεί να υποβληθεί αίτηση τροποποίησης του παραρτήματος για ένταξη και του χαλλουμιού.
Σε παρατήρηση του Προέδρου της Επιτροπής ότι οι αγρότες της Κύπρου θα είναι αντιμέτωποι με αθέμιτο ανταγωνισμό από τη Λατινική Αμερική, ο Υπουργός ανέφερε ότι «είναι μια συμφωνία που όποια και να ήταν η θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας, θα περνούσε», ενώ εκτίμησε ότι αναμένονται ευρύτερα οφέλη στον Κύπριο καταναλωτή και φορολογούμενο.
Σε δηλώσεις του μετά από τη συνεδρία της Επιτροπής, ο Πρόεδρος, Γιαννάκης Γαβριήλ είπε ότι «δυστυχώς διαπιστώσαμε ότι χωρίς μελέτη αντικτύπου η Κυβέρνηση Νίκου Χριστοδουλίδη τάχτηκε υπέρ της συμφωνίας και ενάντια στους καταναλωτές, ενάντια στον πρωτογενή τομέα», προσθέτοντας ότι η Κυβέρνηση «έβαλε την ταφόπλακα στον πρωτογενή τομέα και θα μας προμηθεύει με αμφιβόλου ποιότητας προϊόντα από τη Λατινική Αμερική».
Εντός της Επιτροπής, ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Παπαγιάννης είπε ότι το κράτος αποτυγχάνει να ελέγξει τον αθέμιτο ανταγωνισμό από τα κατεχόμενα για μικρότερης εμβέλειας δεδομένα, και διερωτήθηκε πώς θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τα νέα δεδομένα. «Γιατί θεωρούμε ότι θα προστατεύσουμε τους παραγωγούς; Το σύνολο της κυπριακής πολιτείας δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Τώρα αποφασίσαμε ότι θα είμαστε εντάξει. Πώς το δικαιολογείτε αυτό;», ρώτησε.
Σε δηλώσεις του μετά την Επιτροπή, ο κ. Παπαγιάννης είπε ότι «θεωρούμε ότι αυτή η συμφωνία θα επηρεάσει σε πολύ μεγάλο βαθμό τη βιωσιμότητα των Κύπριων παραγωγών», και πολλές άλλες πτυχές της οικονομίας, καθώς και την υγεία των καταναλωτών.
Πρόσθεσε ότι τόσα χρόνια με «την παράνοια μιας δήθεν πράσινης ανάπτυξης», η ΕΕ «γονάτισε τους παραγωγούς», ενώ τώρα αναιρείται χάρη στα συμφέροντα συγκεκριμένων χωρών. «Η Κύπρος δεν θα αντέξει με αυτή τη συμφωνία και εμείς είμαστε ταγμένοι στο πλευρό των αγροτών και των κτηνοτρόφων μας», σημείωσε.
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Χαράλαμπος Πάζαρος, είπε ότι η Ελλάδα πέτυχε εξαιρέσεις σε 21 προϊόντα της και ρώτησε σε ποια προϊόντα πέτυχε η Κύπρος αντίστοιχη εξαίρεση. Ρώτησε, ακόμα, τι προτίθεται να κάνει η κυβέρνηση για να προστατεύσει το χαλλούμι, τα ροδάκινα, τα ακτινίδια, το βαμβάκι. «Υπάρχει δίκτυ προστασίας για τον αθέμιτο ανταγωνισμό; Πώς διασφαλίζεται η υγεία των πολιτών;», ρώτησε σημειώνοντας ότι με τη συμφωνία επανέρχονται φυτοφάρμακα που είχαν απαγορευτεί στην ΕΕ.
Σε δηλώσεις του μετά την Επιτροπή, ο κ. Πάζαρος είπε ότι «ο αγροτικός κόσμος και ο πρωτογενής τομέας υποφέρει. Με τη συμφωνία μπορεί να επωφεληθούν κάποιοι τομείς, αλλά αυτό θα γίνει εις βάρος της υγείας των πολιτών και του πρωτογενούς τομέα». Πρόσθεσε ότι ως ΔΗΣΥ «δεν μπορούμε να μην αφουγκραστούμε τις κραυγές αγωνίας των γεωργών μας και των αγροτικών οργανώσεων μας. Δεν μπορούμε να είμαστε υπέρ του ψηφίσματος».
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Βαλεντίνος Φακοντής, είπε ότι είμαστε ένα μικρό κράτος με μειωμένες εξαγωγές, χωρίς βιομηχανία και μεγάλες δυνατότητες παραγωγής και ρώτησε πόσο θα επωφεληθεί η Κύπρος μέσα από τη συμφωνία. «Πού έχει βασιστεί η απόφαση; Έχουμε μετρήσιμα αποτελέσματα για το όφελος της Κύπρου; Πού βασίστηκε η θετική ψήφος;», ρώτησε, σημειώνοντας τις δύσκολες συνθήκες των Κύπριων γεωργών, με τις μεγάλες μειώσεις στην παροχή νερού και τα αυξημένα κόστη από τα πρότυπα της ΕΕ.
Ο Βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, σε ό,τι αφορά τη μη πραγματοποίηση μελέτης αντικτύπου, είπε ότι τέτοια μελέτη φαίνεται να έκαναν η Ιρλανδία, το Βέλγιο, η Ολλανδία, η Γαλλία, η Αυστρία και άλλες χώρες οργανώνονται να το κάνουν. «Δεν με ενδιαφέρει αν έκανε η ΕΕ. Πρέπει να κάνουμε εμείς. Αν δεν το κάνουμε, δεν θα μπορούμε να παρακολουθούμε πώς μας επηρέασε για να πάρουμε γρήγορα μέτρα», επισήμανε.
Πρόσθεσε ότι πρέπει, επίσης, να κάνουμε Επιτροπή παρακολούθησης των εξελίξεων, για να έχουμε γρήγορο καμπανάκι σε περίπτωση που κάτι πάει λάθος.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρίστος Ορφανίδης, είπε ότι η συμφωνία διασφαλίζει «οφέλη στην αποτυχημένη οικονομία της Γερμανίας», προσθέτοντας ότι όλα γίνονται για τα συμφέροντα Γερμανίας και «των αποτυχημένων οικονομιών της ΕΕ. Μας χρησιμοποιούν όλους εμάς να παίζουμε το παιχνίδι τους». Πρόσθεσε ότι έχοντας υπόψη τι είχε συμβεί με την εμπορική συμφωνία ΕΕ-Καναδά, αποφεύγουν να επικυρώσουν τη συμφωνία μέσα από τα εθνικά κοινοβούλια.
Πρόσθεσε ότι φυτοφάρμακα που απαγορεύονται από την ΕΕ, χρησιμοποιούνται στη Λ. Αμερική, μέσα από τη συμφωνία. Σημείωσε, ακόμα, ότι η αγορά θα κατακλειστεί με φτηνό μέλι, για παράδειγμα, που δεν θα μπορούν να το ανταγωνιστούν οι ντόπιοι παραγωγοί. Όπως είπε σε δηλώσεις του μετά την Επιτροπή, «θα χτυπηθεί η τοπική παραγωγή» και σε ζωικά προϊόντα και σε φυτικά.
Απαντώντας στους Βουλευτές, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Ανδρέας Γρηγορίου, είπε ότι κατά τη συμμετοχή του στον διάλογο το Υπουργείο στόχευε στη διασφάλιση των συμφερόντων των Κυπρίων αγροτών. Για το θέμα της διασφάλισης της ανταγωνιστικότητας και ανθεκτικότητας της γεωργίας, είπε ότι αυτό επετεύχθη με επαρκή χρηματοδότηση της ΚΑΠ με επιπλέον €45 δισ. για την περίοδο 2028-2034, με προστασία από τον αθέμιτο ανταγωνισμό, με την ανάγκη συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά πρότυπα παραγωγής.
Εξάλλου, ανέφερε, και σήμερα εισάγονται προϊόντα από αυτές τις χώρες και ελέγχονται αποτελεσματικά.
Πρόσθεσε, ακόμα, τη δημιουργία μηχανισμού προστασίας των ευρωπαϊκών γεωργικών προϊόντων σε περίπτωση δυσμενούς επηρεασμού και την προστασία των προϊόντων γεωγραφικής προέλευσης. Αναφέρθηκε, ακόμα στην πρόβλεψη διατήρησης ποσοστώσεων και ρητρών ασφαλείας για ευαίσθητα προϊόντα, όπως ζάχαρη, κρέας, λάδι, πουλερικά, με μειωμένους δασμούς μόνο μέχρι το 10% της κατανάλωσης της χώρας. Υπάρχουν, διαβεβαίωσε, μηχανισμοί άμεσης αντίδρασης και παρακολούθησης για αθέμιτη αύξηση των εισαγωγών ή μείωση των εγχώριων τιμών. «Αν διαπιστωθεί ότι υπάρχει μεγάλη αύξηση εισαγωγών, υπάρχει μηχανισμός που ενεργοποιείται για προστασία του πρωτογενούς τομέα», είπε, σημειώνοντας ότι υπάρχει και δίκτυ ασφαλείας €6,5 δισ. για στήριξη των αγροτών σε περίπτωση που διαπιστωθεί ότι επηρεάζονται δυσμενώς.
Ο κ. Γρηγορίου πρόσθεσε ότι υπάρχει υποχρέωση συμμόρφωσης των εισαγόμενων προϊόντων με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Η Κύπρος, εξάλλου, ανέφερε, προχώρησε στην προστασία της κουμανταρίας, της ζιβανίας, των λουκουμιών Γεροσκήπου, και συγκεκριμένων κρασιών της επαρχίας Λεμεσού. Ανέφερε ότι υπάρχει δυνατότητα αναθεώρησης του καταλόγου μετά την επικύρωση, για να περιληφθεί και το χαλλούμι.
«Η συμφωνία ανοίγει νέες προοπτικές, βελτίωση των εξαγωγών μας, με απλοποίηση διαδικασιών και μείωση δασμών, με πρόσβαση σε μεγάλη αγορά, διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού, νέες θέσεις εργασίας, περιορισμό του κόστους παραγωγής στη γεωργία και κτηνοτροφία», είπε.
Για το θέμα τοποθετήθηκαν και οι εκπρόσωποι των αγροτικών οργανώσεων. Ο ΓΓ της ΠΕΚ, Χρίστος Παπαπέτρου είπε ότι με τη συμφωνία «δεν θα έχει γεωργία στην Κύπρο στο τέλος». Συμφώνησε ότι θα υπάρχουν οφέλη, όπως η μείωση στις τιμές ζωοτροφών. «Ποιοι θα το χρησιμοποιούν όμως; Αφού δεν θα έχουμε κτηνοτροφία». Πρόσθεσε ότι η ΕΕ υποχρεώνει σε αυστηρούς όρους και κανόνες τους αγρότες, με αποτέλεσμα «να παράγουμε ένα προϊόν ασφαλές για τον καταναλωτή που σέβεται το περιβάλλον. Δεν είναι αθέμιτος ανταγωνισμός που δεν εφαρμόζουν τίποτε στη Λατινική Αμερική;», διερωτήθηκε.
Απαντώντας σε ερωτήσεις μετά την Επιτροπή, ο κ. Παπαπέτρου είπε ότι αύριο θα πραγματοποιηθεί κινητοποίηση στο Στρασβούργο από τις γαλλικές αγροτικές οργανώσεις για το θέμα. Στην Κύπρο, είπε, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση τη Δευτέρα για «να εξετάσουμε την κατάσταση και να ανακοινώσουμε πώς θα πορευτούμε στην Κύπρο».
Ο Πρόεδρος του Παναγροτικού, Αναστάσης Γιαπάνης, μετέφερε την «κραυγή αγωνίας των αγροτικών οργανώσεων πανευρωπαϊκά», για τον αθέμιτο ανταγωνισμό, αλλά και για τις επιπτώσεις στην υγεία του καταναλωτή, αφού οι αυστηροί κανόνες της ΕΕ στα θέματα του πρωτογενή τομέα δεν ισχύουν στη Λατινική Αμερική. «Ζητούμε και απαιτούμε δίχτυ προστασίας για τους αγρότες, για να αντιμετωπίσουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό», προτείνοντας η στήριξη με επιδοτήσεις προς τον πρωτογενή τομέα με λεφτά της ΕΕ να μη θεωρείται κρατική ενίσχυση. «Ζητάμε να συμμετέχουμε σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, σε αυτόν τον διάλογο για συμμετοχή και εκπροσώπηση στις αποφάσεις της ΕΕ που αφορούν το μέλλον της γεωργίας και εμπορίου στην ΕΕ», πρόσθεσε.
Ο επαρχιακός γραμματέας της ΕΚΑ Λευκωσίας, Θωμάς Θωμά, είπε ότι «δεν επαιτούμε. Θέλουμε να παράγουμε επί ίσοις όροις για να μπορούμε να προχωρήσουμε. Όχι με αθέμιτο ανταγωνισμό και να μας επιδοτούν να σιωπούμε», σημειώνοντας ότι με αυτό τον τρόπο θα έχει «ημερομηνία λήξης η γεωργία στην Κύπρο». Πρόσθεσε ότι με τέτοιες συμφωνίες δεν αυξάνεται η συμμετοχή του πρωτογενούς τομέα στο ΑΕΠ, όπως εξήγγειλε ως προτεραιότητα η κυβέρνηση.
Ο πρόεδρος της Νέας Αγροτικής Κίνησης, Τάκης Χριστοδούλου είπε ότι είναι «απαράδεκτο το ότι ταυτιστήκαμε με τα συμφέροντα της Γερμανίας». Μίλησε για τη συνεχή συρρίκνωση της καλλιεργήσιμης γης, και ανέφερε ότι στο τέλος «θα παρακαλούμε τη Monsanto για να καλλιεργούμε περισσότερα προϊόντα σε λιγότερη γη. Ζήτησε από τους Ευρωβουλευτές «να κρατήσουν τον πήχη ψηλά».
Διαβάστε επίσης: Αυξήσεις στις τιμές φρέσκων λαχανικών, ζάχαρης, ψαριών τον Δεκέμβριο
Πηγή: ΚΥΠΕ