Cyprus Talks: Progress Through Actions, Not Just Readiness Declarations

Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία την ετοιμότητά του για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό. Σχολιάζοντας άρθρο της προσωπικής απεσταλμένης του ΓΓ κ. Ολγκίν, ανέφερε μεταξύ άλλων «Ας αποδείξουμε στην πράξη όλοι μας ότι είμαστε έτοιμοι. Ας αφήσουμε τις δηλώσεις». Λέγοντας αυτά ο Πρόεδρος υπονοεί ότι η ε/κ πλευρά κάνει ό,τι μπορεί για να κινηθεί το πρόβλημα και συνεπώς για το παρατεταμένο αδιέξοδο ευθύνεται η άλλη πλευρά. Αυτό αποτελεί την επωδό κάθε σχετικής ομιλίας του και έχει γίνει συνείδηση στο μυαλό του καθενός ότι για όλα φταίει η τουρκική αδιαλλαξία. Μπορεί τα δεδομένα να είναι και έτσι. Όμως ποιος είναι ο ρόλος ο δικός μας; Ποιος επείγεται πιο πολύ για την επίλυση του προβλήματος και ποιον βολεύει το γεγονός ότι εδώ και χρόνια δεν έγινε κατορθωτή η διάνοιξη ούτε και ενός οδοφράγματος;
Ας αναφέρουμε μερικές εξελίξεις που έλαβαν χώρα το τελευταίο διάστημα και ας ερμηνεύσουμε νηφάλια τις προθέσεις των πρωταγωνιστών. Σημειώνεται η συνάντηση του ΓΓ κ. Γκουτέρες με τον Τ/Κ ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν κατά την οποία δόθηκε η ευκαιρία για διευκρίνιση κάποιων θέσεων σε πτυχές του Κυπριακού. Μια τέτοια επαφή μόνο θετικά μπορεί να αποτιμηθεί γιατί, αν μη τι άλλο, διατηρεί τη διαδικασία ζωντανή. Ανεξάρτητα ποιος είχε την πρωτοβουλία, η παρουσία του Τ/Κ ηγέτη στη Νέα Υόρκη καταδεικνύει τη διάθεσή του για επίλυση του προβλήματος. Ο ίδιος ανέφερε ότι μετέφερε στον ΓΓ τη βούληση των Τ/Κ για διευθέτηση και ότι παρουσίασε τις εισηγήσεις του για να δημιουργηθεί «κλίμα λύσης» Γενικά οι δηλώσεις του κρίνονται θετικές και εποικοδομητικές και τουλάχιστον όχι αδιάλλακτες. Η ανταπόκρισή του να συναντηθεί με τον ΓΓ είναι αρκούντως ενδεικτική για τις προθέσεις του.
Συναφής και σχετική μπορεί να θεωρηθεί η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο ηγέτη Ταγίπ Ερντογάν. Μπορεί να μην υπήρξε κάτι το εντυπωσιακό αλλά η αποφασιστικότητα των δύο χωρών για διατήρηση των «ήρεμων νερών» στις σχέσεις τους συμβάλλει στη δημιουργία ευνοϊκής ατμόσφαιρας για συνομιλίες και εναπόκειται σε μας να την αξιοποιήσουμε. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός μίλησε για «παράθυρο ευκαιρίας». Θεωρείται σημαντικό ότι ο Τούρκος Πρόεδρος δεν έκανε καμιά αναφορά για δύο κράτη στην Κύπρο.
Το αποτέλεσμα της ε/τ συνάντησης μαζί με την επαφή του Τ.Ε. με τον κ. Γκουτέρες αποτελούν θετικά σημάδια που δεν πρέπει να περάσουν ανεκμετάλλευτα. Παράλληλα με αυτές τις εξελίξεις είναι πολύ σημαντικό το συνεχές και αμείωτο ενδιαφέρον που επιδεικνύει ο ΓΓ και η έγνοια του για προώθηση του ζητήματος μέχρι το τέλος της θητείας του. Εμείς τι κάμνουμε απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις; Πώς προωθούμε το ζήτημα ακόμη και με μονομερή μέτρα; Και μπορούμε να κάνουμε πολλά. Το θέμα μας δεν είναι να αποδείξουμε ποιος είναι ο πιο αδιάλλακτος αλλά να επανενώσουμε τον τόπο μας. Μπορεί να μιλά ο Πρόεδρος για την ετοιμότητά του για διαπραγματεύσεις, όμως η πραγματικότητα είναι ότι εδώ και χρόνια πισωδρομούμε και δεν άνοιξε ούτε ένα σημείο διέλευσης.
Με τη ρητορική της κυβέρνησης καλλιεργείται ψυχολογία απόρριψης και εθισμού στο στάτους κβο. Με το να επαναλαμβάνουμε τη δέσμευσή μας γενικώς και αορίστως στο συμφωνημένο πλαίσιο λύσης απλά ροκανίζουμε τον χρόνο και δεν προχωράμε ούτε ένα εκατοστό.
Η πολυεπίπεδη εξωτερική πολιτική με τις περιφερειακές συμμαχίες και η διεθνής προβολή της Κύπρου ως παράγοντα στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να δημιουργούν εικόνα διεθνούς δραστηριότητας αλλά δεν φαίνεται μέχρι στιγμής να έχουν βοηθήσει για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις. Οι εξαγγελίες και οι διακηρύξεις δεν είναι αυτοσκοπός, από μόνες τους δεν σημαίνουν τίποτα όταν δεν συνοδεύονται από έργα επί του εδάφους. Ο ΓΓ με κάθε ευκαιρία επισημαίνει την ανάγκη για ΜΟΕ που θα οδηγήσουν στις πενταμερείς και στις ουσιαστικές συνομιλίες. Η άποψη της στήλης είναι να μην είμαστε απόλυτοι στο ποια ΜΟΕ θα συμφωνηθούν και ποια οδοφράγματα θα ανοίξουν και να μην επιμένουμε στην αρχή της αναλογικότητας. Κάθε μέτρο, κάθε προσέγγιση που γίνεται, έστω και μικρή, αποτελεί ένα βήμα προς την επανένωση.