Περίπου 100.000 συνταξιούχοι λαμβάνουν σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ

Του
Μιχάλη Μιχαήλ
Την ετοιμότητα της ΕΚΥΣΥ να συμβάλει στο διάλογο που αναμένεται να ξεκινήσει η κυβέρνηση, σύμφωνα και με δηλώσεις του Προέδρου Χριστοδουλίδη, για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, τόνισε σε δηλώσεις του στη «Χαραυγή» ο ΓΓ της ΕΚΥΣΥ Ευτύχιος Παπάμιχαήλ.
Σημείωσε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των συνταξιούχων είναι στο όριο ή κάτω από το όριο της φτώχειας και υπογράμμισε ότι αυτή η κατάσταση είναι απαράδεχτη και πρέπει να τερματιστεί.
Σημειώνεται ότι το Υπουργείο Εργασίας προχωρά σε ενοποίηση του επιδόματος χαμηλοσυνταξιούχου με την κατώτατη σύνταξη, ενώ οι συνδικαλιστικές οργανώσεις εκφράζουν ενστάσεις για την εφαρμογή του μέτρου.
Το Υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει την ενοποίηση του επιδόματος χαμηλοσυνταξιούχου, γνωστού ως «τσεκούδι», με την κατώτατη βασική σύνταξη. Στόχος της κίνησης είναι η απλοποίηση της διαδικασίας παραχώρησης συντάξεων και η καλύτερη οικονομική διαχείριση των συνταξιούχων.
Ο Υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας πρόσφατα στο κρατικό ραδιόφωνο είπε ότι το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στη νέα Βουλή τον Ιούνιο και να εφαρμοστεί από 1η Ιανουαρίου 2027, εκφράζοντας την αισιοδοξία ότι έως τότε θα ξεπεραστούν οι όποιες διαφωνίες.
Στόχος οι ουσιαστικές αυξήσεις
Ο Ευτύχιος Παπαμιχαήλ ανέφερε ότι είμαστε σε διαβουλεύσεις, αλλά δεν υπάρχει ακόμα ξεκάθαρη πρόταση από πλευράς κυβέρνησης. Εμείς λέμε ξεκάθαρα: η αύξηση πρέπει να είναι ουσιαστική. Δεν υπάρχουν συνταξιούχοι δεύτερης κατηγορίας.
Γι’ αυτό λέμε ότι πρέπει να αλλάξουν πράγματα στη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση. Δεν γίνεται το όριο φτώχειας να παραμένει καθηλωμένο στα 794 ευρώ για ένα άτομο και 1.191 ευρώ για δύο άτομα, με στοιχεία του 2013. Τα δικά μας στοιχεία δείχνουν ότι σήμερα το όριο φτώχειας είναι 1.000 ευρώ για ένα άτομο και 1.500 ευρώ για δύο άτομα. Με βάση αυτά τα όρια πρέπει να γίνουν και οι αυξήσεις.
Η ακρίβεια πλήττει περισσότερο τους συνταξιούχους. Φάρμακα, ιατρικά έξοδα, ασφάλιστρα –όλα κοστίζουν περισσότερο όσο μεγαλώνει η ηλικία. Ένας συνταξιούχος που παίρνει 600–700 ευρώ και δίνει 100–150 ευρώ τον μήνα για φάρμακα, πώς να αντέξει; Και αυτή η ομάδα είναι η πλειοψηφία των συνταξιούχων. Πληρώνουν και πιο ψηλό ασφάλιστρο απ’ ό,τι ο υπόλοιπος κόσμος, συμπλήρωσε.
Η πλειοψηφία παίρνει κάτω από τα €1.000
Ο Ευτύχιος Παπαμιχαήλ τόνισε ότι οι συντάξεις είναι χαμηλές. Οι πλείστες συντάξεις, βάσει των στοιχείων που συγκέντρωσε η ΕΚΥΣΥ, μπορεί να είναι και χαμηλότερες. Μιλάμε, πρόσθεσε, για περίπου 100.000 συνταξιούχους που λαμβάνουν σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ. Από τα 429 ευρώ της κατώτατης κοινωνικής σύνταξης μέχρι τα 1.000 ευρώ, αντιλαμβάνεστε ότι δεν υπάρχει αξιοπρεπής διαβίωση ούτε για τα βασικά, υπέδειξε.
«Εδώ δημιουργούνται τα μεγάλα προβλήματα των συνταξιούχων. Με την ακρίβεια, οι χαμηλοσυνταξιούχοι μετρούν τις υποχρεώσεις τους: φορολογίες, έξοδα, υποχρεώσεις κάθε είδους. Η σύνταξη φορολογείται. Ωστόσο, με τέτοιες πενιχρές συντάξεις, η φορολόγηση, έστω και “με το μικρό τσεκούι”, πονά.
Θέλω να θυμίσω τι γινόταν με τη μικρή επιταγή τα προηγούμενα χρόνια. Όταν δινόταν και μετά κοβόταν μέρος ή και ολόκληρο το ποσό, εμείς ως συνδικαλιστικό κίνημα κάναμε μεγάλους αγώνες και τελικά ανατράπηκαν αυτές οι αποφάσεις. Μας έλεγαν ότι έφταιγαν τα συστήματα, ότι έγιναν λάθη, και τα χρήματα επιστρέφονταν».
Ο ΓΓ της ΕΚΥΣΥ επεσήμανε ότι φέτος, πριν δοθούν οι αυξήσεις, το Υφυπουργείο Πρόνοιας ξεκαθάρισε ότι δεν θα κοπεί η μικρή επιταγή σε κανέναν, για να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος. Άρα, κανένας χαμηλοσυνταξιούχος δεν θα χάσει τη μικρή επιταγή, εκτός αν υπάρχει κάποιος άλλος λόγος, π.χ. εισόδημα από αλλού. Γενικά, όμως, δεν υπάρχει λόγος να κοπεί.
«Ακούγονται φωνές ότι το κράτος “απορροφά το κόστος”. Μα δεν είναι κόστος για το κράτος. Είναι λογιστικό ζήτημα και αφορά υποχρέωση του κράτους προς τους χαμηλοσυνταξιούχους. Δεν είναι χάρη», υπογράμμισε.
«Πέρσι, με αυξήσεις γύρω στο 8% (5,94% και 1,49%), έβγαιναν και πανηγύριζαν για τις αυξήσεις στους συνταξιούχους. Φέτος, με 14 ευρώ αύξηση, ούτε καφές την ημέρα, δεν ακούσαμε κανέναν να μιλά.
Η αποκοπή του 12% και η σύνταξη χηρείας
Ένα άλλο σοβαρό ζήτημα, ανέφερε, είναι η αποκοπή του 12% σε όσους συνταξιοδοτούνται νωρίτερα. Είναι παράλογο το 12% να μην αποκαθίσταται όταν ο συνταξιούχος φτάσει το κανονικό όριο ηλικίας. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να λυθεί αυτό, είπε, και η ΠΕΟ και η ΕΚΥΣΥ έχουν επεξεργαστεί τρόπους τους οποίους θα εισηγηθούν.
Υπάρχει και το θέμα της σύνταξης χηρείας για τους άντρες. Όσοι έχασαν τη σύζυγό τους πριν την 1/1/2018 εξαιρούνται, κάτι που δημιουργεί άνιση μεταχείριση. «Έχουμε στείλει επιστολές σε υπουργεία και κόμματα και το θέμα ήδη οδηγείται και στη δικαιοσύνη. Είναι θέμα ισότητας και συνταγματικής τάξης και πρέπει να λυθεί άμεσα.
Άλλο τεράστιο θέμα είναι το χρέος του κράτους προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, που ξεπερνά τα 12 δισεκατομμύρια ευρώ. Αν αυτά επιστραφούν και υπάρξει σωστή επενδυτική πολιτική, θα υπάρχουν περισσότερα έσοδα για καλύτερες συντάξεις», επeσήμανε ο Ευτύχιος Παπαμιχαήλ.
Αυξήσεις συντάξεων και θεσμικό πλαίσιο
Περαιτέρω ανέφερε ότι οι αυξήσεις στις συντάξεις καθορίζονται βάσει νόμου. «Για να το πούμε απλά, η θεσμοθεσία προβλέπει συγκεκριμένη διαδικασία. Ο νόμος είναι ο νόμος του 1980 και η διαδικασία του υπολογισμού βασίζεται στη σύγκριση των εισφορών των μισθωτών, των αυτοεργοδοτουμένων και των προαιρετικά ασφαλιζόμενων.
Για την περίπτωση του 2025 λαμβάνεται υπόψη το 2024 σε σχέση με το αντίστοιχο εισόδημα του 2023. Η διαφορά που προκύπτει μεταξύ των δύο ετών μετατρέπεται σε ποσοστό και φέτος είναι 3,38%. Το ποσοστό αυτό αποτελεί την αύξηση που εφαρμόζεται στη σύνταξη και αφορά μόνο το βασικό μέρος της σύνταξης, όχι το συμπληρωματικό.
Η πλήρης βασική σύνταξη, δηλαδή η ανώτατη βασική, είναι 529,82 ευρώ τον μήνα. Η κατώτατη βασική σύνταξη είναι 450,35 ευρώ, ενώ η κοινωνική σύνταξη ανέρχεται στα 429,15 ευρώ. Αν εφαρμόσουμε το 3,38% σε αυτά τα ποσά, προκύπτει ότι ο κόσμος θα λάβει αύξηση περίπου από 14 έως 17 ευρώ τον μήνα».
ΑΤΑ και επανεξέταση τον Ιούλιο
Το δεύτερο κομμάτι, κατέληξε ο ΓΓ της ΕΚΥΣΥ, αφορά την ΑΤΑ, η οποία επίσης είναι βάσει νόμου και υπολογίζεται στο συμπληρωματικό μέρος της σύνταξης. Επειδή δεν προέκυψε διαφορά στον δείκτη τιμών καταναλωτή, οι συνταξιούχοι δεν θα λάβουν ΑΤΑ τον Ιανουάριο. Η ΑΤΑ θα επανεξεταστεί τον Ιούλιο και εφόσον προκύψει διαφορά τουλάχιστον 1%, θα καταβληθεί σε ολόκληρη τη σύνταξη.