Όταν ζητάς εξηγήσεις και πριν καν τις ακούσεις έχεις ήδη αποφασίσει την ετυμηγορία, τότε δεν ψάχνεις την αλήθεια. Ψάχνεις επιβεβαίωση.
Όταν μεταφέρεις ένα σοβαρό θέμα που ταλανίζει όλη την Κύπρο σε επίπεδο κουτσομπολιού σε συνοικιακό καφενείο ή στο κομμωτήριο της γειτονιάς, απευθύνεσαι σε ανθρώπους που υποτιμάς την κρίση τους.
Και όταν σε κάθε κρίση η πρώτη αντίδραση είναι «παραιτηθείτε», πριν εξεταστούν τα δεδομένα, πριν παρουσιαστούν τα γεγονότα, πριν αξιολογηθούν οι ευθύνες, τότε η πολιτική μετατρέπεται σε κυνήγι κεφαλών.
Βρέστε ποιοι το κάνουν αυτό. Είναι εύκολο, διαβάζοντας τις ανακοινώσεις τους με προσοχή.
Ο αφθώδης πυρετός είναι μια πραγματική κρίση. Πίσω από τις ανακοινώσεις υπάρχουν κτηνοτρόφοι που αγωνιούν. Οικογένειες που φοβούνται για το αύριο. Άνθρωποι που δεν χρειάζονται πολιτικά συνθήματα -χρειάζονται λύσεις.
Με προβληματίζει βαθιά η ευκολία με την οποία, μέσα σε ένα δράμα, κάποιοι βιάζονται να μοιράσουν ρόλους: ενόχους και σωτήρες.
Με προβληματίζει όταν ο δημόσιος λόγος διολισθαίνει σε υπαινιγμούς, προσωπικές αιχμές και «ιστορίες» που δεν προσθέτουν τίποτα στη διαχείριση της κρίσης.
Δεν λέω ότι δεν υπάρχουν ευθύνες. Λέω ότι οι ευθύνες αποδίδονται με σοβαρότητα, όχι με προαποφασισμένα συμπεράσματα.
Αν θέλουμε πραγματικά ένα κράτος καλύτερο, πιο αποτελεσματικό, πιο δίκαιο, τότε πρέπει να σταθούμε πάνω από τον πειρασμό της εκμετάλλευσης κάθε κρίσης για μικροπολιτικά οφέλη. Γιατί στο τέλος, το μόνο που μένει είναι η απαξίωση των θεσμών και η καχυποψία των πολιτών.
Ας ακούσουμε πρώτα. Ας κρίνουμε μετά. Ας απαιτήσουμε διαφάνεια, αλλά ας μην γίνουμε μέρος μιας εύκολης καταδίκης που τρέφεται από την ένταση.
Η χώρα δεν χρειάζεται άλλον διχασμό. Χρειάζεται ψυχραιμία, αλήθεια και ευθύνη -από όλους. Και ίσως ήρθε η ώρα να αναρωτηθούμε: Θέλουμε πραγματικές λύσεις ή απλώς πολιτικά τρόπαια πάνω στα αποκαΐδια κάθε κρίσης;
Η διαχείριση του αφθώδους πυρετού δεν είναι ζήτημα εντυπώσεων ούτε πεδίο μικροπολιτικής αντιπαράθεσης. Είναι ένα σύνθετο επιστημονικό και διοικητικό ζήτημα, που αντιμετωπίζεται με βάση τα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα, τις εισηγήσεις των κτηνιατρικών αρχών και τις διεθνείς εμπορικές υποχρεώσεις της χώρας.
Η υπουργός Γεωργίας δεν «ανακάλυψε» τον ιό. Από την πρώτη στιγμή που εντοπίστηκαν κρούσματα στις κατεχόμενες περιοχές, ενεργοποιήθηκαν αυξημένα μέτρα επιτήρησης, έλεγχοι στην Πράσινη Γραμμή και σχέδια ετοιμότητας. Το ότι εμφανίστηκε κρούσμα δεν σημαίνει αυτομάτως αδράνεια – καμία χώρα στην Ευρώπη δεν είναι απολύτως απρόσβλητη από ζωονόσους. Θυμηθείτε τι έγινα πιο παλιά στην Αγγλία και πιο πρόσφατα στην Γερμανία.
Όσον αφορά τον εμβολιασμό, είναι ανεύθυνο να παρουσιάζεται ως «απλή λύση». Ο εμβολιασμός συνεπάγεται σοβαρές συνέπειες για το καθεστώς εξαγωγών και τη διεθνή εμπορική θέση της Κύπρου. Η απόφαση δεν μπορεί να ληφθεί υπό πίεση ανακοινώσεων, αλλά στη βάση επιστημονικής τεκμηρίωσης και οικονομικής στάθμισης.
Οι πολιτικές ευθύνες δεν αποδίδονται με συνθήματα ούτε με προσωπικές αιχμές για δήθεν «φιλικές σχέσεις». Όταν η συζήτηση διολισθαίνει σε υπαινιγμούς περί διαπλοκής χωρίς αποδείξεις, τότε χάνει τη σοβαρότητά της.
Αν υπάρχουν παραλείψεις, να διερευνηθούν θεσμικά. Αν χρειάζονται βελτιώσεις, να γίνουν άμεσα. Αν πρέπει να ενισχυθούν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, αυτό να αποτελέσει συλλογική προτεραιότητα.
Αυτό που δεν χρειάζεται η χώρα εν μέσω κρίσης είναι πολιτικός λαϊκισμός και αποσταθεροποίηση.
Η ευθύνη όλων – Κυβέρνησης και αντιπολίτευσης – είναι να προστατεύσουν τον πρωτογενή τομέα, να στηρίξουν έμπρακτα τους κτηνοτρόφους και να διασφαλίσουν πλήρη διαφάνεια.
Η παραίτηση δεν είναι αυτοσκοπός. Η αποτελεσματικότητα είναι.
*Πρώην Δήμαρχος Στροβόλου
Responsibilities Should Be Assigned Seriously, Not with Preconceived Conclusions
The article is a critical look at how crises are handled and responsibilities are assigned in Cyprus. The author argues that the search for truth is undermined when explanations are sought with predetermined conclusions, and that the discussion of serious issues turns into gossip. Furthermore, it criticizes the tendency for immediate resignations before examining the facts and evaluating responsibilities. The author focuses on the foot-and-mouth disease crisis, emphasizing the anxiety of farmers and the need for solutions rather than political slogans. He criticizes the ease with which roles (guilty and saviors) are assigned in a crisis, and the tendency for innuendo and personal attacks in public discourse. He emphasizes that responsibilities should be assigned seriously and not with preconceived conclusions, and that exploiting crises for petty political gain leads to the devaluation of institutions and the skepticism of citizens. He proposes composure, truth, and responsibility as basic principles for dealing with crises. Finally, the author states that the management of foot-and-mouth disease is a complex scientific and administrative issue that requires compliance with European protocols and the recommendations of veterinary authorities, and that the decision to vaccinate should be based on scientific evidence and economic assessment.
