«Την Κυριακή ( σ.σ. 15 Μαρτίου) είχα τα γενέθλια μου, έκλεισα τα 70. Γενέθλια είχε και ο δίδυμος αδελφός μου, ο Νίκος, έγινε 18». Με αυτά τα λόγια ξεκίνησε η τηλεφωνική επικοινωνία μας με τον Ανδρέα Βιολάρη. Την ημέρα των γενεθλίων τους, ο μέχρι πρότινος αγνοούμενος αδελφός του, ο Νίκος, κηδεύτηκε στην εκκλησία Αγίου Γεωργίου Καλού Χωριού Ορεινής (Κλήρου).
Τα οστά του βρέθηκαν στο σημείο όπου έπεσε ηρωικά μαχόμενος στην περιοχή Λαπήθου- Καραβά. Η σορός βρέθηκε θαμμένη, σε μια τοποθεσία, που ο Ανδρέας την περπάτησε πολλές φορές ψάχνοντας ίχνη του δίδυμου αδελφού του. Είχε παραμείνει άταφος για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η ιστορία του Νίκου Ιωάννου Βιολάρη, είναι κομμάτι του παζλ που συμπληρώνεται αργά αλλά βασανιστικά, για τα όσα βίωσε ο τόπος το 1974. Σε ένα προδομένο πόλεμο, με όλα να παραπέμπουν σε σημαδεμένη τράπουλα, όσοι κλήθηκαν να υπερασπισθούν την πατρίδα έδωσαν την μάχη μέχρι τέλους. Το «έπεσαν υπέρ πίστεως και πατρίδος», είναι διαχρονικά επαναλαμβανόμενο, με ξύλινη γλώσσα και μερικές φορές ακούγεται τυπικό. Η ουσία είναι ότι τα παιδιά αυτά, στάθηκαν απέναντι σε ένα πάνοπλο στρατό και πολέμησαν. Έδωσαν τη ζωή τους για την Κύπρο.
Ο Νίκος Ιωάννου Βιολάρης, ήταν 18 χρόνων το 1974. Ο χρόνος σταμάτησε για τον ίδιο και την οικογένεια του στις 6 Αυγούστου εκείνου του χρόνου. Δεκαοκτώ χρονών ήταν τότε. Δεκαοκτώ «έμεινε» μέχρι που βρέθηκε και κηδεύτηκε. Ο Νίκος είχε καταταγεί τον Ιανουάριο του 1974 στην Εθνική Φρουρά. Ήταν σκαπανέας, του 70ού Τάγματος Μηχανικού, με έδρα το στρατόπεδο του ΒΜΗ στη Λευκωσία. Επιπλοποιός στο επάγγελμα, μπήκε από νωρίς στη βιοπάλη ενώ ήταν τερματοφύλακας του Ορφέα Λευκωσίας. Ήταν αρραβωνιασμένος.
Στη διάρκεια του πολέμου, το τάγμα του ανέλαβε αποστολές ναρκοθέτησης περιοχών στρατηγικής σημασίας, με στόχο την ανακοπή της προέλασης του τουρκικού στρατού. Στις 5 Αυγούστου, ο Νίκος Βιολάρης μαζί με ακόμη 47 άνδρες του τάγματος, μετέβησαν για ναρκοθέτηση στα υψώματα Λαπήθου-Καραβά. Την επομένη, χαράματα, μεσούσης της εκεχειρίας, οι τουρκικές δυνάμεις σχεδίασαν και εκτέλεσαν επίθεση κατά των θέσεων της Εθνικής Φρουράς. Οι επιθέσεις των Τούρκων ήταν συντονισμένες και με μεγάλη δύναμη πυρός. Όπως έγινε γνωστό, μετά την τουρκική επίθεση, οι άνδρες του 70ού Τάγματος Μηχανικού χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες. Στόχος τους να ξεφύγουν από τον ασφυκτικό κλοιό των Τούρκων και να ανασυγκροτηθούν στο χωριό Βασίλεια. Ήταν, όμως, μια αποστολή δύσκολη, σχεδόν ακατόρθωτη. Κάποιοι κατάφεραν να διαφύγουν, ορισμένοι ακόμη και κολυμπώντας. Οι περισσότεροι, όμως, έπεσαν στα χέρια των εισβολέων. Άλλοι σκοτώθηκαν στις μάχες. Μεταξύ αυτών και ο Νίκος.
Ο Ανδρέας, ο δίδυμος αδελφός, είχε διηγηθεί στον καλό συνάδελφο, Βάσο Βασιλείου, ότι «η μονάδα του είχε μετακινηθεί στο χώρο διασποράς στη Σκαρίνου. Τότε πήγαμε με τον πατέρα μου στη Σκαρίνου με σκοπό να συναντήσουμε τον Νίκο. Όταν φτάσαμε στην πύλη και ρωτήσαμε σχετικά, μας είπαν: Δυστυχώς δεν έχουμε νέα. Στείλαμε μια ομάδα ναρκοθέτησης στη Λάπηθο αλλά δυστυχώς δεν επέστρεψε κανένας από αυτούς. Σου λέω ειλικρινά, πως από τη Σκαρίνου μέχρι να έρθουμε στην Αλάμπρα, τα μαλλιά του πατέρα μου έγιναν άσπρα όπως το παμπάτζι».
Ο κάθε αγνοούμενος, που βρέθηκαν τα οστά του, όπως η περίπτωση του Νίκου, είναι και μια ξεχωριστή ιστορία, αλλά συνθέτει και την συλλογική μας. Θα μπορούσε να γλυτώσει. Ακολούθησε, ωστόσο, τη συνείδηση του. Έμεινε μέχρι τέλους πολεμώντας ηρωικά για την πατρίδα.
Η περίπτωση του Νίκου, είναι συγκλονιστική και οι περιγραφές του αδελφού του σε κάνουν να αντιληφθείς πώς αισθάνονται οι συγγενείς των αγνοουμένων. Αυτό το μαρτύριο που κουβαλούσαν τόσα χρόνια και το κουβαλούν και μετά, που τα οστά εντοπίζονται και παραδίδονται στην οικογένεια για ταφή.
Η ιστορία του 18χρονου Ν. Βιολάρη, είναι η συνεχής υπενθύμιση για όσους ξεχνούν. Γι’ αυτό και η μικρή αυτή αναφορά στον ήρωα.
The Agonizing Pieces of the Puzzle: The Story of a Missing Cypriot Soldier
The funeral of Nikos Violaris, missing since 1974, was recently held, bringing a painful end to his family's years-long search. Nikos, 18 years old at the time, heroically fell in battle in the Lapithos-Karava area, and his remains were found buried in a location that his brother, Andreas, had walked many times searching for traces of him. The story of Nikos is a piece of the puzzle that is slowly and painfully completed for what Cyprus experienced in 1974. He was a sapper, a member of the 70th Engineer Battalion, and engaged. During the war, his battalion undertook missions to lay mines, and on August 6th, during the ceasefire, they were attacked by Turkish forces. The men of the battalion split into groups to escape, but most fell into the hands of the invaders. Nikos was killed in the battles, leaving behind a family plunged into pain and anxiety. The Violaris family, and especially Andreas, endured years of uncertainty and searching, until the final discovery and identification of Nikos's remains. The story of Nikos is a tragic reminder of the sacrifices made to defend the homeland and a call to never forget the missing and the heroes of 1974.
