NATO's Credibility Questioned Amidst Trump's Expansionist Ambitions

Ευρεία είναι η αναφορά τελευταία στο άρθρο πέντε του ΝΑΤΟ ειδικά σε σχέση με την σαφώς διατυπωμένη βούληση του Τραμπ να αποκτήσει την Γροιλανδία και άλλες περιοχές ανάμεσα στους δύο ωκεανούς που βρέχουν την αμερικανική ήπειρο, νότια και βόρεια. Το έχει κάνει σαφές ότι ενδιαφέρεται να υποτάξει τόσο τον Καναδά όσο και πολλές άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Μερικοί αναδεικνύουν την αντίφαση ανάμεσα στο άρθρο πέντε και την βουλιμία των ΗΠΑ. Πιστεύουν δηλαδή πως ο Τραμπ θα το λάβει υπόψη στους σχεδιασμούς του για την Γροιλανδία. Ο ηγεμών όμως δεν έχει δείξει να πτοείται μπροστά σε καταστατικά, συντάγματα, συμφωνητικά και άλλους δεσμευτικούς κώδικες. Έχει κάνει φανερό, από την πρώτη στιγμή της νέας του θητείας, πως δεν θα σεβαστεί ούτε το διεθνές ούτε και κανένα άλλο δίκαιο. Ως προς αυτή του την ειλικρίνεια ανταγωνίζεται επάξια τον πολύ καλό του φίλο Ερντογάν, τον οποίο μεγάλως θαυμάζει.
Το ΝΑΤΟ όμως έχει από καιρό χάσει την πιστευτότητά του για πολλούς λόγους. Οι πιο σημαντικοί είναι οι κάτωθι:
- Ο πρώτος συναρτάται με το γεγονός πως μετά την διάλυση της ΕΣΣΔ και το τέλος του ψυχρού πολέμου, οι δυτικοί σύμμαχοι κράτησαν την βορειοατλαντική συμφωνία χωρίς να ανανεώσουμε τους σκοπούς της, οι οποίοι, καθώς εκ των γεγονότων φανερώνεται, εξακολουθούν να στοχεύουν την Ρωσία.
- Ο δεύτερος λόγος συναρτάται με το γεγονός πως συχνά το ΝΑΤΟ, και πριν τον Τραμπ, ενήργησε αντίθετα με τις καταστατικές προγραμματικές αρχές του. Ενεργώντας καθαρά ως εργαλείο των ΗΠΑ και των συμφερόντων της, συχνά εις βάρος των εθνικών των υπολοίπων συμμάχων, άφησε μεγάλες δόσεις πικρίας και συγκρατημένης αγανάκτησης. Χαρακτηριστική της απαξίωσης υπήρξε και η διαβόητη δήλωση του Μακρόν περί νεκρού κλινικώς ΝΑΤΟ. Δεν θα αναφερθώ στο τουρκικό καψόνι σχετικά με την ένταξη της Σουηδίας και της Φιλανδίας και την αθλίως προσκυνητική στάση του τότε γραμματέα της Συμμαχίας, πολλώ δε μάλλον την προς Τουρκία παρακλητική οσφυοκαμψία μερικών, σήμερα, σε σχέση με τα σχέδια: Rearm Europe και SAFE.
- Ο τρίτος λόγος συναρτάται με την σκανδαλωδώς πεισματική άρνηση της Συμμαχίας να εφαρμόσει το πνεύμα του άρθρου πέντε υποστηρίζοντας την απειλούμενη από την Τουρκία Ελλάδα, η οποία δυστυχώς αντί να διαμαρτύρεται συναινεί με αξιοκατάκριτη ανοχή.
- Υπάρχει όμως και ένας επιπλέον λόγος, η αδιάφορη στάση του ΝΑΤΟ απέναντι στην κατοχή της Κύπρου από ένα μέλος της Συμμαχίας, η οποία (στάση) συχνά μεταλλάσσεται σε σαφώς υποστηρικτή της Τουρκίας. Θα σκεφτεί ίσως εδώ κάποιος ότι η Κύπρος δεν ανήκει στο ΝΑΤΟ. Όμως ανήκει στον δυτικό κόσμο και στην Ευρώπη,
Υπενθυμίζω ότι το ΝΑΤΟ έγινε προκειμένου να υπερασπιστεί την Ευρώπη από την Σοβιετική απειλή. Τους πραγματικούς σκοπούς του εξέφρασε με τον πιο σαφή τρόπο ο πρώτος γραμματέας της Συμμαχίας, λόρδος Ισμέϊ. Είπε κατά λέξη: Το ΝΑΤΟ έγινε για να κρατά τους αμερικανούς μέσα, τους ρώσους έξω και τους γερμανούς κάτω.
Η αλήθεια της πιο πάνω δήλωσης, ενώ έπαψε να ισχύει εν μέρει από νωρίς, όταν δηλαδή οι ΗΠΑ αποφάσισαν να εντάξουν την ηττημένη Γερμανία στο ΝΑΤΟ, είχε λογική μέχρι την διάλυση της ΕΣΣΔ. Με την άρση του ψυχρού πολέμου που ακολούθησε, το ΝΑΤΟ, όχι μόνο δεν διαλύθηκε αλλά τουναντίον εκμεταλλευόμενο την αδυναμία της Ρωσίας επεκτάθηκε, εντάσσοντας σχεδόν όλες τις πάλαι ποτέ “σοσιαλιστικές» χώρες στον συνασπισμό. Η επέκταση έγινε παρά την ρητή αυτοδέσμευση Ευρώπης και Αμερικής πως δεν θα προχωρούσαν προς αυτήν. Με την αλαζονική αυτή ενέργεια η δύση κατέστρεψε την μοναδική και μεγαλύτερη ευκαιρία που δόθηκε ποτέ στην ευρωπαϊκή ήπειρο, η οποία βεβαίως περιλαμβάνει και την Ρωσία, να κτίσει μια πανευρωπαϊκή ενότητα ασφάλειας και ειρήνης, για να μη πω και πολιτειακού παραδείσου. Η ευκαιρία εχάθη για πάντα. Την θέση της κατέχει σήμερα το αιματοβαμμένο πεδίο της Ουκρανίας, μέσα από το βούρκο του οποίου δυστυχώς γεννιέται ένα πιο φρικώδες φάντασμα πολέμου, αυτό των τριών προθύμων, οι οποίοι επαναφέρουν την Ευρώπη στις συνθήκες περίπου της Ιεράς Συμμαχίας, μόνο που αυτή την φορά η σύνθεση είναι και διαφορετική. Την θέση της Ρωσίας κατέχει η Γαλλία.
Το ζήτημα λοιπόν δεν βρίσκεται στο άρθρο πέντε αλλά στο ΝΑΤΟ εν συνόλω. Με δεδομένη την βαριά προκατάληψη του Τραμπ προς την ΕΕ, η οποία συχνά τον κάνει να την βλέπει ακόμα και ως εχθρική, καθόλου δεν είναι βέβαιο ότι το ΝΑΤΟ θα συνεχίσει υπό το τρέχων καταστατικό του. Ο ηγεμών έχει ήδη μηνύσει την απόφαση του να κόψει την χρηματοδότηση. Επίσης έχει, με καθαρό λόγο, πει πως οι ΗΠΑ δεν θα συνδράμουν την ΕΕ σε περίπτωση πολέμου με την Ρωσία. Ο πρόεδρος Τραμπ εννοεί όλα όσα λέει, ακόμα κι αν μερικές φορές αρέσκεται να διαψεύδει εαυτόν. Είναι το χούι του. Ποσώς όμως λέει κάτι που δεν το πιστεύει. Απλώς όταν δεν του βγει κάτι αμέσως, όπως για παράδειγμα η αρχική του πίστη πως θα κέρδιζε την άμεση εμπιστοσύνη του Πούτιν, θα συνεχίσει με νέους τρόπους και κόλπα. Είναι εξόχως εντυπωσιακό, δεύτερο παράδειγμα, πως πριν απαγάγει τον Μαδούρο, του πρόσφερε χρυσάφια και παλάτια.
Επανέρχομαι όμως στο ΝΑΤΟ. Προκύπτει μια ριζική αλλαγή στάσης της ηγεμονικής δύναμης η οποία με την επάνοδο Τραμπ έχει διασαφηνίσει τι ακριβώς επιδιώκει. Στις επιδιώξεις της η ΕΕ είναι αμελητέα. Μόνο ως αγορά τον ενδιαφέρει. Το έχει κάνει πολλάκις σαφές ότι θεωρεί την Ευρώπη χαμένη. Και ως σύμμαχο και ως πολιτικό συνεταίρο. Θα αντέξει το ΝΑΤΟ χωρίς την υπερατλαντική συνδρομή. Ιδού ποιο είναι το ερώτημα.
Παρένθεση: Μερικοί ανοήτως ονειρεύονται την Κύπρο στην Συμμαχία. Τόσο υπερφίαλη θέση δεν ξαναείδα. Διότι το ΝΑΤΟ, στον βαθμό που θα παραμείνει εν ζωή, έστω και με ριζικές αλλαγές και χωρίς την αμερικανική στήριξη, θα γίνει υποχείριο της Τουρκίας.με απόφαση μάλιστα της ΕΕ η οποία ουδόλως διαθέτει πολίτες διατεθειμένους να φορέσουν το χακί.