A Panicked Leadership Didn't See the Vicious Cycle Coming

Τα κόμματα επανέρχονται να νομοθετήσουν για αναστολή εκποιήσεων πρώτης κατοικίας αποφεύγοντας για πολλοστή φορά να αγγίξουν την ουσία του προβλήματος. Ακόμα και την ώρα που τα στοιχεία της Κεντρικής τράπεζας την παρουσιάζουν μπροστά τους όσο πιο απλοϊκά γίνεται.
Το είπαμε πολλές φορές, να το ξαναπούμε με νέα στοιχεία. Οι εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων, αυτές δηλαδή που απάλλαξαν τις τράπεζες από τα κόκκινα δάνεια, αγόρασαν 141.478 δάνεια στην τιμή των €3.2 δισεκατομμυρίων, 80% πιο χαμηλά από την αξία τους. Δηλαδή, οι τράπεζες δεν μπορούσαν να κουρέψουν τα δάνεια για τους πελάτες τους, μετά το πατατράκ της οικονομικής κρίσης, αλλά τα κούρεψαν κατά 80% για να τα πουλήσουν στις εταιρείες.
Στη συνέχεια οι εταιρείες δεν απαίτησαν από τους δανειολήπτες το 20% που τους κόστισε το δάνειο, με ένα λογικό ή παράλογο κέρδος, απαίτησαν όλο το ποσό συν τόκους και χρεώσεις που συνέχιζαν να βάζουν στα δάνεια. Στα δάνεια όπως ήταν πριν τα αποκτήσουν οι εταιρείες και τα οποία οι δανειολήπτες αδυνατούσαν να αποπληρώσουν. Μέχρι τον περασμένο Ιούνιο οι εταιρείες εισέπραξαν €5.7 δισεκατομμύρια. Κυρίως με αποπληρωμές, με πλειστηριασμούς και ανταλλαγή ακινήτων έναντι χρέους.
Δηλαδή, μέσα σε λίγα χρόνια έβγαλαν ήδη €2,5 δισεκατομμύρια κέρδος από την επένδυσή τους. Δεν ξέρω ποια άλλη επένδυση στην Κύπρο μπορεί να έχει τέτοιο κέρδος! Κάλυψαν το κόστος τους, κάλυψαν και τα λειτουργικά τους έξοδα κι έβγαλαν και κέρδος. Μέχρι τώρα. Και έπεται συνέχεια. Απαλλάγηκαν και οι τράπεζες από τα κόκκινα δάνεια, που απειλούσαν την οικονομία κι όλα καλά. Στο τραπεζικό σύστημα έμειναν μόνο 24.736 μη εξυπηρετούμενα δάνεια, €1.45 δισεκατομμύρια μέχρι τον περασμένο Ιούνιο.
Αλλά, το πρόβλημα είναι ότι η αξία των κόκκινων δανείων αυξήθηκε. Ξεπέρασε σήμερα τα €20 δισεκατομμύρια όταν μέσα στην κρίση του 2013, ήταν €15 δισεκατομμύρια. Γιατί; Διότι τα πουλημένα στο 20% της αξίας τους κόκκινα δάνεια συνέχισαν να τοκίζονται χωρίς καμιά έγνοια για το γεγονός ότι χιλιάδες άνθρωποι που δεν μπορούσαν να τα αποπληρώσουν τότε, ούτε αργότερα αυξημένα θα μπορούσαν.
Έτσι οι εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων, κατέχουν στα χαρτοφυλάκια τους δάνεια αξίας €19.7 δισεκατομμύρια, από τα οποία τα €18.5 δισ. δεν εξυπηρετούνται. Και το 87% αυτών των δανείων είναι τερματισμένα.
Όπως είπε ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού σήμερα επικρατεί «πογκρόμ» εκποιήσεων, με χιλιάδες ανθρώπους να ξεσπιτώνονται. Είναι γεγονός. Αλλά δεν θα αλλάξει την κατάσταση το πάγωμα των εκποιήσεων πρώτης κατοικίας. Ξανάγινε από τη βουλή, αλλά το αποτέλεσμα είναι οι τρομακτικοί αριθμοί που αναφέραμε πιο πάνω.
Διότι, ουδέποτε ασχολήθηκαν κόμματα και κυβερνήσεις με την ουσία. Πίστευαν ότι η ουσία ήταν μόνο να απαλλαγεί το τραπεζικό σύστημα. Η κοινωνία δεν απαλλάγηκε ποτέ από τον βραχνά. Θα έπρεπε να μεριμνήσουν να κουρευτούν δάνεια ή έστω να μην φουσκώνουν με τόκους και χρεώσεις και υπερημερίες και να διπλασιάζονται από τη στιγμή που αποκτήθηκαν στο 20% της αξίας τους.
Ζούσαμε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αλλά οι ηγέτες μας την διαχειρίστηκαν πανικόβλητοι και με άλλοθι τους «στρατηγικούς κακοπληρωτές» (το ακούμε από όλους χρόνια τώρα, ως να μην υπήρχε πραγματικό οικονομικό πρόβλημα και υπήρχαν μόνο οι «στρατηγικοί κακοπληρωτές»), διέσωσαν το τραπεζικό σύστημα και άφησαν τα νοικοκυριά στο έλεος του «πογκρόμ».
Το γράψαμε ξανά, το επαναλαμβάνουμε: Σύμφωνα με στοιχεία από έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, από το σοκ του 2013 η αξία του καθαρού πλούτου των νοικοκυριών στην Κύπρο μειώθηκε κατά 40% και το ακάθαρτο εισόδημα τους μειώθηκε κατά 34,2%. Ήταν η πιο μεγάλη μείωση από όλες τις χώρες. Από αυτό το σοκ μόνο τα δάνεια του κοσμάκη δεν κλονίστηκαν. Κι ο φαύλος κύκλος δεν έχει τέλος.
Υ.Γ. Αν είχαμε αποφασιστικούς ηγέτες και πραγματικά ισχυρή οικονομία τα κόκκινα δάνεια θα μπορούσε να τα αγοράσει το κράτος στο 20% της αξίας τους (μόνο €3.2 δισεκατομμύρια!) παρά τα ξένα funds, και να κάνει άλλου είδους συμφωνίες και διευκολύνσεις με τους πολίτες του για να τα πληρώσουν. Τώρα πια είναι αργά, ζούμε το αποτέλεσμα σοβαρότατης ανεπάρκειας.