Top Blunder: Sabbidis and Angelides Must Take Responsibility!

Η χθεσινή διάσκεψη Τύπου της Νομικής Υπηρεσίας δεν ήταν μια απλή ενημέρωση για μια χαμένη δίκη. Ήταν μια θεσμική άμυνα πανικού απέναντι σε μια κοινωνία που, για πρώτη φορά τόσο μαζικά, αμφισβητεί την αξιοπιστία της ποινικής εξουσίας. Προσπάθησαν να κατασκευάσουν ένα ηθικό ασπίδιο απέναντι στην κοινωνική κριτική.
Η υπόθεση Συλλούρη-Τζιοβάνη, η οποία συγκλόνισε την Κύπρο από σεισμικές δονήσεις εντός και εκτός της λιλιπούτειας επικράτειας της, δεν ήταν μια συνηθισμένη ποινική υπόθεση. Ήταν το σκάνδαλο το οποίο εξέθεσε τη μικρή αλλά τόσο λατρεμένη πατρίδα μας, ως χώρα που εμπορευόταν υπηκοότητες σε διεθνές κοινό. Έπληξε την εικόνα της Δημοκρατίας. Υπονόμευσε την εμπιστοσύνη εταίρων και θεσμών. Έθεσε υπό αμφισβήτηση το κράτος δικαίου.
Αυτή η υπόθεση, η πιο βαριά της τελευταίας δεκαετίας, οδηγήθηκε στο Δικαστήριο. Η κοινωνία, εστίασε την προσοχή της σε αυτήν, προσδοκώντας (παρά την απαισιοδοξία που την διακατείχε) ότι μια καταδίκη θα ξέπλενε μέρος της τεράστιας ντροπής. Δυστυχώς, οι ελπίδες αποδείχτηκαν φρούδες.
Κατέρρευσε. Εκείνοι που είχαν την απόλυτη ευθύνη για την κατάρρευση δεν εμφανίστηκαν. Γιώργος Σαββίδης και Σάββας Αγγελίδης έμειναν χθες μακριά από τις κάμερες. Δεν βγήκαν να πουν «ναι, αποτύχαμε». Έστω «θα ερευνήσουμε τι πήγε λάθος». Έστειλαν τρεις από τους πλέον αξιόλογους λειτουργούς που διαθέτει η Νομική Υπηρεσία για να βγάλουν τα κάστανα από τη φωτιά.
Εμφανής η πρόθεση. Να απορροφήσουν εκείνοι το κύμα της κοινωνικής οργής. Διότι αν έβγαιναν οι δύο επικεφαλής, το μόνο που θα κατάφερναν θα ήταν να ρίξουν λάδι στη φωτιά. Και να κάνουν τα κάστανα… κάρβουνο! Αυτό, όμως, δεν είναι θεσμική υπευθυνότητα. Είναι ανεύθυνο θεσμικό κρυφτούλι..
Στη διάσκεψη επιχειρήθηκε να μετατεθεί το φταίξιμο στους μάρτυρες. Μας είπαν ότι ένας βασικός μάρτυρας άλλαξε στάση. Ότι επικαλέστηκε φόβο και ασθένεια. Ότι μια υπό κάλυψη δημοσιογράφος του Al Jazeera χάθηκε από το ραντάρ. Όλα αυτά μπορεί να είναι αληθινά. Αλλά δεν είναι η ουσία.
Η ουσία είναι ότι επί δύο και πλέον χρόνια η Νομική Υπηρεσία δεν κατάφερε να διασφαλίσει την παρουσία των κρίσιμων μαρτύρων της. Δεν τους προστάτευσε. Δεν τους έδεσε διαδικαστικά. Δεν διαμόρφωσε ένα στέρεο πλαίσιο ώστε να μην μπορούν να υπαναχωρήσουν.
Αυτό, κύριοι Σαββίδη και Αγγελίδη, λέγεται ανεπάρκεια. Και όταν συμβαίνει στην πιο εμβληματική υπόθεση διαφθοράς, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ένα απλό λάθος. Αποτελεί τεράστιο θεσμικό πλήγμα. Όσο για την έφεση, κόψτε το δούλεμα. Για τα μάτια του κόσμου αλλά σας έμαθαν πια…
Η Νομική Υπηρεσία, αντί να σταθεί ταπεινά απέναντι στην κοινωνία, επέλεξε να μιλήσει για «Θερμοπύλες», για βομβιστικές επιθέσεις, για την ανάγκη πέπλου προστασίας. Στοχοποιώντας κατ’ αυτό τον τρόπο την κοινωνία. Επειδή αντέδρασε. Επειδή εξοργίστηκε. Πρόκειται για μια επικίνδυνη αντιστροφή της πραγματικότητας. Η κριτική μετατράπηκε σε απειλή, και η αποτυχία σε πατριωτικό καθήκον.
Όμως, η Κύπρος δεν σώζεται με τη σιωπή. Μπορεί να σωθεί μόνο με διαφάνεια και ευθύνη. Κάποια στιγμή χθες στη διάσκεψη, η κατά τ’ άλλα αξιολογότατη κυρία Ευθυβούλου, είπε ότι «δεν έχει σημασία ποιοι είναι οι επικεφαλής». Μα φυσικά και έχει σημασία. Γιατί οι θεσμοί δεν λειτουργούν μόνοι τους. Τους κινούν άνθρωποι. Και όταν οι ίδιοι άνθρωποι συσσωρεύουν αποτυχίες ή η κοινωνία τους αντικρίζει με καχυποψία, τότε σαφώς και τίθεται θέμα αν πρέπει να παραμείνουν στις θέσεις τους.
Η Νομική Υπηρεσία δεν δεχόταν τέτοια κοινωνική δυσπιστία στο παρελθόν. Δεν υπήρχε τέτοια συσσώρευση υποθέσεων που κατέρρεαν. Δεν υπήρχε τόση καχυποψία. Ούτε τόση αμφισβήτηση. Δεν τους λέει κάτι αυτό το γεγονός;
Το επιχείρημα ότι «υπάρχουν καθημερινά καταδίκες για άλλα εγκλήματα» είναι άτοπο. Εδώ μιλάμε για την υπόθεση που στιγμάτισε τη χώρα. Για το σκάνδαλο που έβαλε την Κύπρο στο διεθνές στόχαστρο. Δυστυχώς, σε αυτό η Νομική Υπηρεσία δεν έφερε το παραμικρό αποτέλεσμα.
Το πιο αποκαλυπτικό σημείο της διάσκεψης ήταν η αναφορά ότι το Δικαστήριο είχε κρίνει πως «υπήρχε υπόθεση». Ακριβώς. Υπήρχε υπόθεση. Υπήρχαν στοιχεία. Υπήρχαν καταθέσεις. Όμως, τελικά δεν υπήρξε καταδίκη.
Αυτό σημαίνει ότι κάποιος απέτυχε να αποδείξει όσα είχε στα χέρια του. Αυτός ο κάποιος δεν είναι ούτε οι πολίτες, ούτε οι δημοσιογράφοι. Είναι η Νομική Υπηρεσία. Και η ευθύνη γι’ αυτό βαρύνει αποκλειστικά τους επικεφαλής της. Το είπαμε χθες, το επαναλαμβάνουμε και σήμερα: Το θέμα δεν είναι ότι χάθηκε η υπόθεση. Είναι το πώς χάθηκε.
Η κοινωνία δεν ζητά εκδίκηση. Ζητά λογοδοσία. Και μέχρι ο Σαββίδης και ο Αγγελίδης να σταθούν μπροστά της και να αναλάβουν την ευθύνη για το μεγαλύτερο δικαστικό φιάσκο της δεκαετίας, η δυσπιστία θα μεγαλώνει. Η Δημοκρατία δεν κινδυνεύει από την κριτική κύριοι. Κινδυνεύει από την αποτυχία σε τέτοιες κορυφαίες δίκες. Και από την μηδενική ανάληψη της ευθύνης.
Κανένας θεσμός δεν αποδυναμώνεται επειδή ελέγχεται. Αποδυναμώνεται όταν επιδιώκει να αποφύγει τον έλεγχο. Η Νομική Υπηρεσία δεν χρειάζεται πέπλο προστασίας. Χρειάζεται καθαρές απαντήσεις. Χρειάζεται ηγεσία που να στέκεται μπροστά στις κάμερες και να τολμά να πει: «Αποτύχαμε, κρίνετε μας». Όχι ηγεσία που κρύβεται πίσω από λειτουργούς και επικαλείται τον φόβο για να αποφύγει την θεσμική ευθύνη.
Η κοινωνία, κύριοι Σαββίδη και Αγγελίδη, δεν ζητά θαύματα. Ζητά, απλώς, αυτό που κάθε κράτος οφείλει: Να μη μένει καμία μεγάλη αποτυχία χωρίς ανάληψη πολιτικής ή θεσμικής ευθύνης. Απαιτεί κάθαρση. Λύτρωση από τη γάγγραινα της διαφθοράς. Δυστυχώς, εσείς δεν μπορείτε…