Carsera vs Tsikkini: Freedom of Expression Debate

Το ζήτημα της ελευθερίας της έκφρασης μονοπωλεί και πάλι την δημοσιά συζήτηση. Αφορμή αυτή την φορά αποτελούν οι αναρτήσεις στο Facebook της Νικολέττας Τσικκίνη η οποία σχολιάζει με τον δικό της τρόπο τα όσα είδαν το φως της δημοσιότητας σχετικά με το βίντεο που εμπλέκει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αλλά και το περιβάλλον του σε παράνομές δραστηριότητες οι οποίες δυστυχώς για ακόμη μια φορά «πληγώνουν» το ήδη καταρρακωμένο από σκάνδαλα κύρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Αφενός ο κάθε ένας έχει το δικαίωμα να προστατεύει τον εαυτό του από δημόσιες προσβολές και δυσφημιστικά σχόλια αφετέρου όμως ο κάθε ένας έχει δικαίωμα να εκφράζει την άποψη του ελεύθερα και να ασκεί κριτική για πολιτικά πρόσωπα ή και πρόσωπα που κατέχουν θέσεις δημοσίας εξουσίας, υπό τους περιορισμούς που θέτει το Σύνταγμα και οι νόμοι βεβαίως .
Συνήθως όταν έχουμε να κάνουμε με νομικά ζητήματα τίποτα δεν είναι καινοφανές, τις πλείστες περιπτώσεις τα ίδια ή σχεδόν τα ίδια ζητήματα έχουν ξαναπαρουσιαστεί και αποφασιστεί. Σίγουρα η νομολογία εξελίσσεται και διαμορφώνεται με τρόπο αντίστοιχο της εξέλιξης της κάθε κοινωνίας και για αυτό η παρακολούθηση της παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αλλά πολλές φορές η ανάλυση ενός ζητήματος μέσα από τα γεγονότα και την δικαστική κρίση μίας άλλης υπόθεσης μπορεί να βοηθήσει την δημόσια συζήτηση και την διαμόρφωση ορθής νομικής κρίσης από τον κοινωνικό ιστό.
Στην πρόσφατη απόφασή του Charki vs France (11 Σεπτεμβρίου 2025, προσφυγή αρ. 28473/22), το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) έκρινε ότι δεν υπήρξε παραβίαση του Άρθρου 8 (δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η υπόθεση αφορούσε τη δημοσίευση, σε γαλλική εφημερίδα, τηλεφωνικών συνομιλιών μεταξύ της Charki κόρης ενός πρώην Υπουργού και του πατέρα της. Οι συνομιλίες είχαν καταγραφεί στο πλαίσιο δικαστικής έρευνας για το φερόμενο χρηματοδότηση της προεκλογικής εκστρατείας του Νικόλα Σαρκοζί από το λιβυκό καθεστώς. H προσφεύγoυσα διαμαρτυρήθηκε ότι η δημοσιοποίηση αυτών των προσωπικών διαλόγων παραβίασε την ιδιωτικότητά της. Το Δικαστήριο, ωστόσο, αποφάσισε ότι το δικαίωμα ενημέρωσης του κοινού υπερισχύει της προστασίας της ιδιωτικής ζωής, δεδομένου του δημοσίου συμφέροντος που είχε η υπόθεση και τα πρόσωπα που ενεπλάκησαν. Το ΕΔΔΑ στάθμισε τα συγκρουόμενα δικαιώματα και έκρινε ότι η επέμβαση στην ιδιωτική ζωή της προσφεύγουσας ήταν δικαιολογημένη υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες.
Σχεδόν παρόμοιες προσεγγίσεις (με διαφοροποίηση ως προς το νόμιμο της παρακολούθησης/ βιντεοσκόπησης) παρατηρήθηκαν και σε άλλες δικαιοδοσίες όπου το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ στην υπόθεση Bartnicki v. Vopper της 21.05.2001 επέτρεψε τη δημοσίευση παράνομα αποκτηθέντων ηχογραφήσεων λόγω δημοσίου συμφέροντος, ενώ το Γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο στην υπόθεση Spiegel (2012) υιοθέτησε παρόμοια προσέγγιση.
Δεν περνά απαρατήρητο ότι μετά την δημοσιοποίηση του θέματος και τον «ντόρο» που δημιουργήθηκε παραιτήθηκε τόσο ο Διευθυντής του γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας όσο και η Πρώτη Κύρια από τον Φορέα Κοινωνικής Στήριξης. Περαιτέρω δε, διατάχθηκε ποινική έρευνα με επικεφαλής ανακριτή τον κ. Ανδρέα Πασχαλίδη τέως δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου. Τα πιο πάνω αδιαμφησβήτητα γεγονότα εκ πρώτης όψεως δυστυχώς δίνουν μια κάποια υπόσταση στα δημοσιεύματα και καθιστούν έτσι την δημόσια πολιτική κρητική αναπόφευκτή. Τα πολιτικά πρόσωπα τα οποία τα ίδια επιλέγουν να διάγουν δημόσιο βίο οφείλουν να αποδέχονται όχι μόνο τους επαίνους τον θαυμασμό και την αγάπη των πολιτών αλλά και την κριτική ακόμα και εάν αυτή πολλές φορές μπορεί να είναι άδικη ή και κακόπιστη εκπορευόμενη από αλλότριους σκοπούς. Διερωτώμαι η κυρία Καρσερα θα κινηθεί νομικά εναντίον όλων των πολιτών που σχολίασαν ή και αναπαρήγαγαν το επίμαχό βίντεο; Καθότι εάν αυτό ισχύει η μισή Κύπρος θα βρεθεί εναγόμενη στα Δικαστήρια…