Λεπτούς πολιτικούς και νομικούς χειρισμούς και προσεκτική μελέτη απαιτεί τυχόν έγερση ζητήματος για το καθεστώς των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο, δήλωσε στο ΚΥΠΕ ο Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου, Αριστοτέλης Κωνσταντινίδης, λέγοντας ότι το αν τεθεί τέτοιο ζήτημα τώρα, είναι θέμα πολιτικής απόφασης.
Διαχρονικά, υπενθύμισε, οι διάφορες Κυβερνήσεις είχαν πει ότι κάποια στιγμή στο μέλλον πιθανόν να τεθεί θέμα Βάσεων, κυρίως σε συνάρτηση με τη λύση του Κυπριακού.
Το αν τεθεί θέμα Βρετανικών Βάσεων είναι πολιτική απόφαση, σημείωσε. «Μπορεί (αυτή η απόφαση) να ληφθεί; Μπορεί. Είναι σκόπιμο να ληφθεί; Εξαρτάται» ανέφερε. Θα μπορούσε να τεθεί, είπε, σε πολιτικό επίπεδο θέμα επαναδιαπραγμάτευσης του καθεστώτος των Βάσεων, είτε να εξεταστεί και να αξιολογηθεί το ενδεχόμενο να πάμε σε πιο δραστικά μέτρα, όπως η καταγγελία της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης, όπου προνοείται το καθεστώς των Βάσεων.
Για την επαναδιαπραγμάτευση του καθεστώτος, ο Αναπληρωτής Καθηγητής έφερε ως παράδειγμα πιθανή επιστροφή εδάφους από τις Βάσεις, ν’ αλλάξουν οι όροι και οι προϋποθέσεις για την χρήση τους, να υπάρχει πιο στενή συνεργασία με την ΚΔ ή πιθανόν και συναπόφαση.
Η καταγγελία της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης, είπε, θέλει πολύ προσεκτική μελέτη γιατί υπάρχουν και λεπτά νομικά ζητήματα.
Ερωτηθείς εάν μπορούμε να επικαλεστούμε θέματα ασφάλειας εξαιτίας των Βρετανικών Βάσεων και να θέσουμε θέμα αλλαγής του καθεστώτος ή κατάργησης των Βάσεων, ο κ. Κωνσταντινίδης απάντησε πως το ζήτημα της ασφάλειας υπήρξε η αφορμή για να ανακινηθεί η συζήτηση στην Κύπρο. «Προφανώς το ζήτημα της ασφάλειας μπορεί να βρεθεί στον πυρήνα των διαφόρων πολιτικών και νομικών επιχειρημάτων που μπορεί να θέσει η Κυπριακή Δημοκρατία, στο ευρύτερο πλαίσιο πιθανής έγερσης του καθεστώτος των Βάσεων» είπε.
Απαντώντας δε σε άλλη ερώτηση γιατί μέχρι τώρα, ενώ Κυβερνήσεις λένε ότι θα το θέσουν, δεν εγείρουν αυτό το ζήτημα και κατά πόσο υπάρχει κάποιος νομικός αντίκτυπος που προκαλεί ανησυχία, ο κ. Κωνσταντινίδης είπε πως εκτιμά πως ο βασικότερος λόγος για τον οποίο δεν είχε ανοίξει αυτό το κεφάλαιο, είναι ότι υπήρχε συνάρτηση του ζητήματος των Βάσεων με το Κυπριακό.
Ακούσαμε πολλές φορές το επιχείρημα, είπε, ότι το θέμα των Βάσεων θα τεθεί είτε με τη λύση είτε μετά τη λύση του Κυπριακού. Υπάρχει και το πολιτικό επιχείρημα ότι σε μία περίοδο που εκκρεμεί το Κυπριακό δεν θα θέλαμε ίσως να έχουμε το ΗΒ απέναντί μας, συνέχισε, «και γενικά μην ανοίξουμε αυτό το μέτωπο».
Τυχόν έγερση ζητήματος για το καθεστώς των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο πρέπει να τύχει λεπτών χειρισμών και από νομικής άποψης, επεσήμανε, παραπέμποντας στην γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου για το Αρχιπέλαγος Τσάγκος στο Μαυρίκιο που οδήγησε σε επαναδιαπραγμάτευση του καθεστώτων των Βρετανικών Βάσεων εκεί.
Ο κ. Κωνσταντινίδης εκτίμησε δε ότι εάν τεθεί θέμα για την Συνθήκη Εγκαθίδρυση, επειδή εκεί προνοείται το καθεστώς των Βάσεων, κατά την άποψή του αυτό δεν επηρεάζει σε καμία περίπτωση την υπόσταση και την συνέχιση της ΚΔ. «Προφανώς η ΚΔ εξακολουθεί να υφίσταται ακόμη κι αν επηρεαστεί το καθεστώς της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης. Ωστόσο, αυτά πρέπει να τύχουν πολύ προσεκτικής νομικής επεξεργασίας και λεπτού χειρισμού εάν τεθούν σε αυτό το πλαίσιο», ανέφερε ο Αναπληρωτής Καθηγητής.
ΚΥΠΕ
Cyprus Bases Issue Requires Delicate Handling, Says Professor Constantinides
Professor of International Law, Aristotelis Constantinides, stated to CNA that discussing the status of British Bases in Cyprus requires delicate political and legal handling. Raising the issue is a matter of political decision, with potential options including renegotiation of the status (e.g., land return, change of terms of use, cooperation) or termination of the Establishment Treaty, which however requires careful legal study. Mr. Constantinides mentioned that the issue of security could be used as an argument for changing the status of the Bases, however, governments have so far avoided raising it, possibly due to the link between the issue and the Cyprus problem and avoiding confrontation with the United Kingdom. He stressed that any moves must be made with caution, citing the International Court of Justice's advisory opinion on the Chagos Archipelago as an example, which led to renegotiations for British Bases there. The Establishment Treaty, if terminated, should be carefully examined due to its legal implications. In conclusion, Mr. Constantinides emphasized the need for careful handling and study before any move regarding the status of the British Bases, taking into account the political, legal and international dimensions of the issue.
