Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ενδέχεται να βρεθεί στο επίκεντρο έντονων πολιτικών πιέσεων, καθώς πληθαίνουν τα σενάρια περί πρόωρης αποχώρησης της προέδρου της, Κριστίν Λαγκάρντ, πριν από τη λήξη της θητείας της τον Οκτώβριο του 2027. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η Λαγκάρντ φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο να αποχωρήσει νωρίτερα, ώστε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς να συμφωνήσουν εγκαίρως στον διάδοχό της.
Η συγκυρία θεωρείται πολιτικά κρίσιμη, καθώς συμπίπτει με τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027, στις οποίες η ακροδεξιά Εθνικός Συναγερμός υπό τη Μαρίν Λεπέν εμφανίζεται ενισχυμένη στις δημοσκοπήσεις. Πηγές εκτιμούν ότι μια πρόωρη αλλαγή στην ηγεσία της ΕΚΤ θα μπορούσε να περιορίσει την επιρροή ενός ενδεχόμενου ακροδεξιού προέδρου στον διορισμό του επόμενου επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας.
Ωστόσο, αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια στρατηγική ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την ανεξαρτησία της ΕΚΤ. Όπως δήλωσε στο Bloomberg ο Andrew Kenningham της Capital Economics, οι πολιτικοί «πειραματίζονται με τους κανόνες» ώστε να διασφαλίσουν τον διορισμό προτιμώμενων προσώπων, κάτι που υπονομεύει την εικόνα της ΕΚΤ ως μιας από τις πιο ανεξάρτητες κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως.
Πολιτικές πιέσεις και διεθνείς ανησυχίες
Η ΕΚΤ διαμορφώνει τα επιτόκια για περίπου 350 εκατομμύρια πολίτες σε 21 χώρες, επιβλέπει χρηματοπιστωτικούς κινδύνους και διασφαλίζει τη σταθερότητα του ευρώ, του δεύτερου σημαντικότερου αποθεματικού νομίσματος διεθνώς. Οι ανησυχίες για πολιτικές παρεμβάσεις στις κεντρικές τράπεζες έχουν ενταθεί διεθνώς, ιδίως μετά τις επιθέσεις του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κατά της Federal Reserve και του επικεφαλής της Τζερόμ Πάουελ.
Στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι μια προσπάθεια «προληπτικού ελέγχου» των διορισμών στην ΕΚΤ θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ, ενισχύοντας πολιτικές φωνές που ήδη αμφισβητούν τον ρόλο και τις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας.
Η συζήτηση εντείνεται καθώς στελέχη της ακροδεξιάς, όπως ο Ζορντάν Μπαρντελά, έχουν δηλώσει ότι θα πίεζαν την ΕΚΤ να επανεκκινήσει την ποσοτική χαλάρωση για τη στήριξη των δημόσιων οικονομικών της Γαλλίας – μια πρακτική που απαγορεύεται από το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
Διχασμός μεταξύ οικονομολόγων
Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι μια πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προληπτική κίνηση προστασίας της ανεξαρτησίας της ΕΚΤ. Ο Alexander Kriwoluzky του DIW υποστήριξε ότι θα δημιουργούσε τον απαραίτητο χρόνο για την επιλογή διαδόχου που θα υπερασπιστεί τον θεσμικό ρόλο της τράπεζας.
Άλλοι, όπως ο Holger Schmieding της Berenberg, σημειώνουν ότι οι διορισμοί σε κορυφαίες θέσεις κεντρικών τραπεζών είναι αναπόφευκτα πολιτικοί, ωστόσο η ΕΚΤ διαθέτει ισχυρότερα εχέγγυα ανεξαρτησίας σε σύγκριση με άλλους θεσμούς.
Θεσμικός κίνδυνος και δημοκρατική νομιμοποίηση
Οι εικασίες για αποχώρηση της Λαγκάρντ έχουν συνδεθεί και με το World Economic Forum, ενώ αναζωπυρώθηκαν μετά την ανακοίνωση του Γάλλου κεντρικού τραπεζίτη Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό ότι θα αποχωρήσει πρόωρα από τη θέση του.
Εκπρόσωπος της ΕΚΤ δήλωσε πρόσφατα ότι η Λαγκάρντ δεν έχει λάβει καμία απόφαση, αν και η στάση αυτή θεωρήθηκε λιγότερο κατηγορηματική σε σχέση με παλαιότερες δηλώσεις της.
Ο πρόεδρος της Bundesbank, Joachim Nagel, προειδοποίησε για τον κίνδυνο οι κεντρικές τράπεζες να διολισθήσουν προς την εξυπηρέτηση δημοσιονομικών στόχων, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες εξελίξεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν επικίνδυνο προηγούμενο.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι αν η πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ εκληφθεί ως προσπάθεια επηρεασμού του πολιτικού κύκλου, θα μπορούσε να υπονομεύσει τη δημοκρατική νομιμοποίηση και να δυσκολέψει την υπεράσπιση της αποπολιτικοποίησης της νομισματικής πολιτικής.
Capital.gr
ECB Risks Independence with Scenarios of Early Lagarde Departure
The European Central Bank (ECB) is facing increasing political pressure as scenarios emerge regarding a potential early departure of its President, Christine Lagarde, before the end of her term in 2027. This is driven by efforts from French President Macron and German Chancellor Scholz to agree on her successor in advance, given the current political climate and the upcoming French elections where the far-right National Rally is gaining traction in polls. An early leadership change could limit the influence of a potential far-right president on the appointment of the next head of the ECB. However, analysts warn that such a move could undermine the independence of the ECB, as politicians appear to be "experimenting with the rules" to secure the appointment of preferred individuals. The ECB is responsible for setting interest rates for approximately 350 million citizens in 21 countries, supervising financial risks, and ensuring the stability of the Euro. Concerns about political interference in central banks have increased internationally, as evidenced by Donald Trump's attacks on the Federal Reserve. In Europe, there is fear that an attempt at "preventive control" of appointments to the ECB could strengthen political voices that question the role of the central bank. There is a division among economists regarding whether an early departure of Lagarde would be beneficial or detrimental to the independence of the ECB. Some argue that it would create time to select a successor who would defend the institutional role of the bank, while others emphasize that appointments are inevitably political, but the ECB has stronger guarantees of independence.
You Might Also Like
Τραμπ: Η προεδρία είναι η πιο επικίνδυνη δουλειά στον κόσμο – «Ανησυχώ για την ασφάλειά μου»
Feb 9
Άνγκελα Μέρκελ: Διαψεύδει ότι θα είναι υποψήφια Ομοσπονδιακή Πρόεδρος – «Αυτό αποκλείεται»
Feb 12
Bloomberg: Σενάρια επίσπευσης της διαδοχής Λαγκάρντ στην ΕΚΤ, στο προσκήνιο ο Βιλερουά
Feb 16
FT: Πρόωρη αποχώρηση Λαγκάρντ από την ΕΚΤ πριν τις γαλλικές εκλογές του 2027
Feb 18
Μερτς: «Όχι» σε γερμανικά πυρηνικά όπλα – «Ναι» στη μεταφορά γαλλικών και βρετανικών
Feb 18