Parliament Approves OAY Budget – MPs Express Concerns

Η Ολομέλεια της Βουλής ομόφωνα τον προϋπολογισμό του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας για το 2026, με τους βουλευτές να εκφράζουν ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓεΣΥ) αλλά και την ποιότητα παροχής υπηρεσιών.
Ο προϋπολογισμός είναι ισοσκελισμένος, με συνολικές δαπάνες και έσοδα ύψους €2.129.360.000. Τα έσοδα προέρχονται κυρίως από το ΓεΣΥ (€2.100.400.000), καθώς και από κρατική χορηγία για συγχρηματοδοτούμενα έργα (€4.000.000), διοικητικά έσοδα (€8.600.000) και αξιοποίηση αποθεματικού (€16.360.000). Το αρχικό χρηματικό υπόλοιπο την 1η Ιανουαρίου 2026 υπολογίζεται σε €652.443.497.
Οι δαπάνες αφορούν κυρίως το ΓεΣΥ (€2.050.100.000), εκ των οποίων €2.046.100.000 καλύπτουν το κόστος υπηρεσιών φροντίδας υγείας. Οι λειτουργικές και διαχειριστικές δαπάνες ανέρχονται σε €41.560.000, περιλαμβανομένων €11.639.799 για αποδοχές προσωπικού και €457.281 για αμοιβές προέδρου, μελών διοικητικού συμβουλίου και συμβουλευτικών επιτροπών. Οι αναπτυξιακές δαπάνες ανέρχονται σε €37.600.000.
Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Πανίκος Λεωνίδου, ανέφερε ότι αποτελεί «θεσμική υποχρέωση όλων μας να θωρακίσουμε το ΓεΣΥ απέναντι σε αδυναμίες και στρεβλώσεις», διευκρινίζοντας ότι η υπερψήφιση του προϋπολογισμού δεν είναι ανεπιφύλακτη αποδοχή, αλλά θεσμική στήριξη με λογοδοσία και πολιτική υπευθυνότητα, με προσδοκίες βελτίωσης. Όπως είπε, παρατηρείται σταθερή διεύρυνση του προϋπολογισμού του ΟΑΥ, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο αυτή συνοδεύεται από αντίστοιχη αναβάθμιση της ποιότητας των υπηρεσιών. Αναφέρθηκε σε πρόοδο σε ορισμένους τομείς, αλλά και σε στρεβλώσεις, ανισορροπίες και καθυστερήσεις σε άλλους, τονίζοντας ότι η βιωσιμότητα του ΓεΣΥ είναι ζήτημα διακυβέρνησης, σωστής εποπτείας και αξιολόγησης. Επεσήμανε την ανάγκη ενίσχυσης της πρόσβασης σε καινοτόμα φάρμακα και σύγχρονες μεθόδους, διεύρυνσης της πρόληψης και καλύτερης διαχείρισης χρονίων νοσημάτων, καθώς και ουσιαστικής ενίσχυσης των μηχανισμών ελέγχου για αντιμετώπιση υπερχρεώσεων και καταχρήσεων. Παράλληλα, ζήτησε άμεση ψήφιση νομοσχεδίου για εθνικό κέντρο κλινικής τεκμηρίωσης και στρατηγικό σχεδιασμό ανθρώπινου δυναμικού.
Ο βουλευτής της ΕΔΕΚ, Μαρίνος Σιζόπουλος, τάχθηκε υπέρ της ελεύθερης επιλογής γιατρού και νοσηλευτηρίου εντός ΓεΣΥ και της διασφάλισης υψηλής ποιότητας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για όλους. Ανέφερε ότι μέσα σε δέκα χρόνια ο προϋπολογισμός του συστήματος έχει υπερδιπλασιαστεί χωρίς αντίστοιχη αναβάθμιση των υπηρεσιών, κάνοντας λόγο για καταχρήσεις, μεγάλες λίστες αναμονής – άνω των έξι μηνών σε κρίσιμες ειδικότητες – και τάσεις ολιγοπωλιακών πρακτικών σε ορισμένους τομείς. Επέδωσε ευθύνες στην εκτελεστική εξουσία, στον ΟΑΥ και στον ΟΚΥπΥ, αλλά και στη Βουλή, σημειώνοντας ότι το κόμμα του θα υπερψηφίσει, χωρίς όμως να αγνοεί τα προβλήματα που έχουν επισημανθεί.
Ο βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, έθεσε ζήτημα διαφάνειας στις πληρωμές, αναφέροντας ότι, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει κατόπιν συστάσεων της ΕΕ για δημοσιοποίηση πληρωμών στη δημόσια υπηρεσία, στον ΟΑΥ δεν δημοσιοποιούνται αναλυτικά στοιχεία για το ποιος πληρώνεται, πού κατευθύνονται τα χρήματα και πότε. Όπως ανέφερε, αντίστοιχοι κανόνες διαφάνειας θα έπρεπε να εφαρμόζονται και στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας και σε άλλους οργανισμούς.
Η βουλευτής Λευκωσίας Αλεξάνδρα Ατταλίδου χαρακτήρισε τον προϋπολογισμό του ΟΑΥ «αποτύπωση της κοινωνικής ευθύνης και καθρέφτη των προτεραιοτήτων μας», τονίζοντας ότι η ποιότητα συνδέεται άρρηκτα με τη διαφάνεια. Τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών ελέγχου, καθορισμού σαφών δεικτών ποιότητας και αντιμετώπισης των καταχρήσεων, κάνοντας λόγο για φαινόμενα διολίσθησης στην ποιότητα υπηρεσιών και για περιπτώσεις παρόχων που λειτουργούν χωρίς επαρκή εξειδικευμένο εξοπλισμό ή προσωπικό. Δήλωσε ότι στηρίζει τον προϋπολογισμό, απαιτώντας ωστόσο λογοδοσία, διαφάνεια και τολμηρές διαρθρωτικές παρεμβάσεις, ώστε να μπουν φραγμοί σε όσους βρήκαν τις πόρτες ανοιχτές για κέρδος.
Από πλευράς ΔΗΠΑ – Συνεργασία, ο βουλευτής Γιώργος Πενηνταέξ υπογράμμισε την ανάγκη ορθής διαχείρισης των πόρων και προσαρμογής του συστήματος στις σύγχρονες κοινωνικές προκλήσεις, με συνεχή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητάς του. Τόνισε ότι το ΓεΣΥ πρέπει να διαφυλαχθεί «ως κόρη οφθαλμού», με διαφάνεια και λογοδοσία. Αναφέρθηκε σε ζητήματα που, όπως είπε, ενδέχεται να επηρεάσουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος, όπως προβλήματα στο λογισμικό, καταχρήσεις, ανάγκη επαρκούς στελέχωσης του ΟΑΥ, καθώς και καθυστερήσεις στην αποζημίωση συνοδών ασθενών που αποστέλλονται στο εξωτερικό. Έθεσε επίσης θέμα ένταξης καινοτόμων φαρμάκων και διόρθωσης στρεβλώσεων.
Ο βουλευτής Λεμεσού Ανδρέας Θεμιστοκλέους προειδοποίησε ότι εάν δεν διορθωθούν τα κακώς έχοντα στο ΓεΣΥ, θα υπάρξουν ευρύτερες επιπτώσεις ακόμη και στην οικονομία. Υποστήριξε ότι, εάν συνεχιστούν φαινόμενα υπερβολικών αμοιβών σε ορισμένες ιατρικές ειδικότητες χωρίς επαρκή έλεγχο, οι δαπάνες ενδέχεται να προσεγγίσουν τα €3 δισ. Εξέφρασε επίσης τη θέση ότι το κράτος δεν θα πρέπει να καλύπτει επιπρόσθετες υπηρεσίες υγείας δημοσίων υπαλλήλων, εφόσον αυτοί καλύπτονται από το ΓεΣΥ. Έθεσε ζητήματα που, όπως είπε, απασχολούν την κοινωνία, όπως η ιδιοκτησιακή δομή ιδιωτικών νοσηλευτηρίων, η τιμολόγηση γενοσήμων φαρμάκων και ο αυξημένος αριθμός παρόχων και δικαιούχων, καλώντας τον Υπουργό Υγείας να εξετάσει τα θέματα.
Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρύσανθος Σαββίδης χαρακτήρισε το ΓεΣΥ κατάκτηση για τον πολίτη, επισημαίνοντας ωστόσο υφιστάμενα προβλήματα. Αναφέρθηκε σε καθυστερήσεις στην ένταξη καινοτόμων φαρμάκων, κάνοντας λόγο για «εμβρυακό στάδιο» σε ορισμένους τομείς, καθώς και σε ελλείψεις υποδομών στα δημόσια νοσηλευτήρια, τα οποία, όπως είπε, σχεδιάστηκαν για μικρότερο πληθυσμό. Επεσήμανε επίσης το συνεχιζόμενο πρόβλημα με τα ραντεβού και τις λίστες αναμονής, την ανάγκη ενίσχυσης εξειδικευμένων ειδικοτήτων και τεχνογνωσίας, καθώς και ελλείψεις σε ιατρικό και παραϊατρικό προσωπικό που οδηγούν σε αποστολές ασθενών στο εξωτερικό.
Η βουλευτής ΔΗΣΥ Σάβια Ορφανίδου έκανε λόγο για αδυναμίες και κενά στο ΓεΣΥ, θέτοντας ως κεντρικό ζήτημα τη μακροχρόνια βιωσιμότητά του για τις μελλοντικές γενιές. Σημείωσε ότι το αποθεματικό ύψους περίπου €700 εκατ. επαρκεί για κάλυψη περιορισμένου χρονικού διαστήματος σε περιόδους κρίσης, εκφράζοντας ανησυχία για τη συνεχή αύξηση του προϋπολογισμού. Χαρακτήρισε απαράδεκτη την ύπαρξη λιστών αναμονής και αναφέρθηκε σε παράπονα για το λογισμικό σύστημα, καλώντας τον ΟΑΥ να επιλύσει άμεσα το ζήτημα. Τόνισε την ανάγκη επιτάχυνσης της εφαρμογής ποιοτικών κριτηρίων αξιολόγησης γιατρών και αξιοποίησης εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για εντοπισμό καταχρήσεων. Παράλληλα, ζήτησε επίσπευση των διαδικασιών για ένταξη καινοτόμων φαρμάκων και για αποζημίωση συνοδών ασθενών που αποστέλλονται στο εξωτερικό, σημειώνοντας ότι παρατηρούνται καθυστερήσεις μηνών.
Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Λουκαΐδης ανέφερε ότι η κοινωνία έχει πιστώσει το Γενικό Σύστημα Υγείας με θετικό πρόσημο, παρά τα προβλήματα και τις προκλήσεις. Υποστήριξε ότι μέσω του μονοασφαλιστικού χαρακτήρα του συστήματος επιτεύχθηκε αναδιανομή πλούτου από τους έχοντες προς τους πολλούς, προσθέτοντας ότι το μοντέλο θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλες πολιτικές. Σημείωσε ότι η αύξηση των δαπανών συνδέεται και με την καταγραφή συναλλαγών που στο παρελθόν δεν δηλώνονταν, καθώς και με την ανάπτυξη της οικονομίας που φέρνει μεγαλύτερες συνεισφορές. Με πλεόνασμα που προσεγγίζει τα €650 εκατ., είπε, δεν δικαιολογείται κινδυνολογία, αλλά απαιτείται επαγρύπνηση. Έθεσε ως βασικές απειλές την απουσία υγειονομικού χάρτη που, όπως ανέφερε, οδηγεί σε υπερπροσφορά και τεχνητή ζήτηση καθώς και τις επιθετικές εξαγορές νοσηλευτηρίων από επενδυτικά ταμεία και τη συγκέντρωση ιδιοκτησίας. Αναφέρθηκε επίσης στο ζήτημα των καταχρήσεων, στην ανάγκη ρυθμίσεων για μη συνταγογραφούμενα φάρμακα και χρόνιους ασθενείς, καθώς και στο αυξημένο κόστος φαρμάκων μετά τη λήξη πατεντών, καλώντας τον ΟΑΤ να απορροφήσει μεγάλο μέρος του κόστους.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Υγείας και βουλευτής του ΔΗΣΥ Ευθύμιος Δίπλαρος ανέφερε ότι το ΓεΣΥ εφαρμόστηκε επί διακυβέρνησης ΔΗΣΥ και όχι ΑΚΕΛ. Δήλωσε ότι το κόμμα του θα υπερψηφίσει τον προϋπολογισμό, επιμένοντας όμως στην ανάγκη για αυστηρότερο έλεγχο, περαιτέρω εξορθολογισμό δαπανών και αναβάθμιση της ποιότητας των υπηρεσιών. Υπογράμμισε την ανάγκη καταπολέμησης των καταχρήσεων και εξέφρασε προβληματισμό για τις λίστες αναμονής, σημειώνοντας ότι η Επιτροπή Υγείας καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια, ενώ δεν παρέλειψε να επικρίνει λάθη και παραλείψεις του ΟΑΥ.
Ο βουλευτής Ζαχαρίας Κουλίας άσκησε έντονη κριτική στο σύστημα, υποστηρίζοντας ότι πριν από την εφαρμογή του ΓεΣΥ με σαφώς χαμηλότερες δαπάνες οι πολίτες εξυπηρετούνταν ταχύτερα. Ανέφερε ότι σήμερα, παρά τον προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα €2 δισ., παρατηρούνται δυσκολίες πρόσβασης σε εξειδικευμένους γιατρούς. Παρομοίασε το σύστημα με «χρηματιστήριο», υποστηρίζοντας ότι ορισμένοι ωφελήθηκαν υπέρμετρα, και κάλεσε το Υπουργείο Υγείας να επιβάλει τάξη. Εξέφρασε επίσης διαφωνία με τις συμπληρωμές, υποστηρίζοντας ότι αναιρούν τον κοινωνικό χαρακτήρα του συστήματος.
Πηγή: ΚΥΠΕ