The Incompetence of the State Exposed by the Foot-and-Mouth Disease Outbreak

Η Κύπρος ξύπνησε με αφθώδη πυρετό. Και μέχρι το μεσημέρι κατάφερε να αποδείξει ότι μπορεί να έχει ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά επιχειρησιακά συνεχίζει να θυμίζει τριτοκοσμικό κρατίδιο.
Στα Λειβάδια Λάρνακας εντοπίστηκαν ζώα με αφθώδη πυρετό σε κτηνοτροφική μονάδα. Ο αρμόδιοι ανακοίνωσαν τα προβλεπόμενα: Θανάτωση όλων των ζώων της μονάδας, ζώνη περιορισμού 3 χλμ, απαγόρευση διακίνησης, 21 μέρες καραντίνα, πλήρη ενεργοποίηση σχεδίου δράσης.
Λόγια σωστά. Θεσμικά. Ευρωπαϊκά. Μόνο που η πραγματικότητα δεν λειτουργεί με ανακοινώσεις. Λειτουργεί με χρόνο και πράξεις. Και ο χρόνος χθες κύλησε επικίνδυνα. Το ίδιο και οι πράξεις. Διότι το πρωί επιβεβαιώθηκαν νέα θετικά περιστατικά σε δύο μεγάλες μονάδες στην Ορόκλινη. Άρα, πλέον, μιλάμε για διασπορά.
Εδώ αρχίζει το θέατρο του παραλόγου. Ενώ οι αρμόδιες αρχές γνώριζαν από το βράδυ και επιβεβαίωσαν νωρίς το πρωί τα κρούσματα στην Ορόκλινη, μέχρι τις 12.30 το μεσημέρι, οι δρόμοι παρέμεναν ανοικτοί. Δημοσιογράφοι έφτασαν κανονικά στις μάντρες. Αυτοκίνητα περνούσαν δίπλα από τα υποστατικά. Ακόμη και εκπρόσωποι αγροτικής οργάνωσης πήγαν επί τόπου. Ελεύθερη διακίνηση. Καμία ουσιαστική αποκοπή της περιοχής. Καμία εικόνα συναγερμού.
Και ο τεράστιος κίνδυνος; Πρόκειται για νόσο που μεταδίδεται με ταχύτατους ρυθμούς. Για νόσο που μπορεί να μεταφερθεί με ελαστικά οχημάτων, με παπούτσια, με τον οποιοδήποτε εξοπλισμό. Αν αυτό λέγεται επιχειρησιακή επάρκεια, τότε εγώ λέγομαι αστροναύτης!
Για να μην τολμήσει οποιοσδήποτε να αμφισβητήσει τα πυρά μας, ακλόνητο τεκμήριο αποτελούν τα βίντεο του philenews. Καταγράφουν οχήματα να διέρχονται από την περιοχή. Καταγράφουν επιχειρησιακό όχημα να παραλαμβάνει νεκρά ζώα, ενώ δίπλα βρίσκονται άλλα ετοιμοθάνατα και φεύγει προς άλλη περιοχή χωρίς την παραμικρή απολύμανση. Καταγράφουν την παντελή απουσία αρμοδίων στην περιοχή του θανάτου.
Όταν το κράτος, επιτέλους, αποφασίζει να εμφανιστεί, το κάνει, απλώς, επικοινωνιακά. Με μια ανακοίνωση, που αποτελεί μνημείο ευθυνοφοβίας. Με την οποία δεν μπορεί να αποκρύψει πως το μοναδικό για το οποίο καίγεται είναι να αποσείσει τις ευθύνες του.
Μια ανακοίνωση που διαβεβαιώνει ότι οι κτηνοτρόφοι ενημερώθηκαν «άμεσα», ότι δόθηκαν «σαφείς οδηγίες», ότι ενεργοποιήθηκαν τα πρωτόκολλα, ότι η καθυστέρηση οφειλόταν στην ανάγκη για «ορθή τεχνική οριοθέτηση».
Με απλά λόγια, δεν κλείσαμε την περιοχή έγκαιρα, επειδή έπρεπε πρώτα να χαράξουμε… τον κύκλο στον χάρτη. Έτυχε ένα παρδαλό κατσίκι -που γλύτωσε από τον αφθώδη πυρετό- να διαβάσει την ανακοίνωση και πέθανε από τα γέλια.
Σε σοβαρά κράτη, η οριοθέτηση γίνεται ταυτόχρονα με τον αποκλεισμό. Όχι διαδοχικά. Δεν αφήνεις μια περιοχή ανοιχτή επειδή ακόμη σχεδιάζεις τη ζώνη στο χαρτί. Τουλάχιστον, μην υποτιμάτε τη νοημοσύνη του κόσμου…
Το ακόμη πιο προκλητικό είναι η μετατόπιση ευθυνών. Λένε ότι ίσως δεν τηρήθηκαν πλήρως οι οδηγίες από την ανάδοχο εταιρεία διαχείρισης ζωικών υποπροϊόντων. Μας υπενθυμίζουν ότι οι κτηνοτρόφοι οφείλουν να τηρούν μέτρα βιοασφάλειας. Μας ενημερώνουν ότι θα διερευνηθούν πληροφορίες για πιθανή απόκρυψη κρουσμάτων.
Δηλαδή, όλοι μπορεί να φταίνε. Εκτός από τον μηχανισμό που όφειλε να κινηθεί μέσα σε λεπτά. Ας ξεκαθαρίσουμε, λοιπόν, κάτι. Ο αφθώδης πυρετός δεν απειλεί την ανθρώπινη υγεία. Απειλεί, όμως, με οικονομική και κτηνοτροφική καταστροφή. Και το μέγα ζήτημα είναι αν οι αρμόδιοι μπορούν να αποτρέψουν ή έστω να περιορίσουν στο μικρότερο δυνατό βαθμό αυτή την καταστροφή.
Διότι αν η νόσος ξεφύγει, οι συνέπειες θα είναι αλυσιδωτές. Εξαγωγές, εμπιστοσύνη αγορών, εισοδήματα παραγωγών, κόστος αποζημιώσεων. Δεν θα μιλάμε για 260 ζώα. Θα μιλάμε για τρομακτική ζημιά.
Εδώ βρίσκεται η ουσία. Ζούμε σε κράτος μέλος της ΕΕ. Με σχέδια δράσης. Με πρωτόκολλα. Με συντονισμό με την Κομισιόν. Με αναφορές σε οροτύπους και στελέχη ιού. Όλα αυτά, όμως, καταλήγουν στον ίδιο αποτεφρωτήρα στον οποίο θα καταλήξουν και τα νεκρά από τον αφθώδη πυρετό ζώα. Διότι την ώρα της πράξης, οι δρόμοι μένουν ανοικτοί. Πέρασαν πολλές ώρες χωρίς το παραμικρό μέτρο.
Το μοτίβο στην Κύπρο, δυστυχώς, επαναλαμβάνεται. Στα χαρτιά είναι άρτια. Στην εφαρμογή χωλαίνει. Στις κρίσεις, τρέχει πίσω από τα γεγονότα. Κάθε φορά ακούμε την ίδια φράση: «Οι αρμόδιες υπηρεσίες παραμένουν σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα».
Αν αυτό, όμως, είναι πλήρης ετοιμότητα, δεν διανοούμαστε να δούμε πώς μοιάζει η μερική. Η ουσία είναι απλή και, δυστυχώς, σκληρή. Όταν αντιμετωπίζεις μια κατάσταση κρίσης, η ταχύτητα είναι καίριας σημασίας. Η καθυστέρηση συνεπάγεται κίνδυνο και ευθύνη. Όταν γνωρίζεις από το πρωί ότι έχεις νέα κρούσματα και μέχρι το μεσημέρι δεν έχεις αποκλείσει την περιοχή, έχεις αποτύχει στον πυρήνα της διαχείρισης.
Αυτό δεν διορθώνεται με λεκτικές ασκήσεις περί «τεχνικής οριοθέτησης». Η μικρή αλλά λατρεμένη μας πατρίδα δεν μπορεί να λειτουργεί με την ψευδαίσθηση ευρωπαϊκής επάρκειας (στα χαρτιά) και την πρακτική τριτοκοσμικής χαλαρότητας (στις πράξεις).
Αν θέλουμε να λεγόμαστε σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, τότε σε καταστάσεις συναγερμού πρέπει να αντιδρούμε με δράσεις μέσα σε λεπτά. Όχι με λόγια μέσα σε δελτία Τύπου. Οι ιοί, βρε αθεόφοβοι, δεν περιμένουν την… οριοθέτηση. Δεν συγχωρούν την ανεπάρκεια. Κτυπούν αστραπιαία.
Κανονικά, σε ένα κανονικό κράτος που σέβεται τον εαυτό του, σήμερα θα συζητούσαν παραιτήσεις. Όταν σε κρίση υψηλού κινδύνου η αντίδραση αποδεικνύεται βραδεία και αποσπασματική, κάποιος αναλαμβάνει το πολιτικό και διοικητικό κόστος. Στο δικό μας, πιθανότερο είναι να τιμωρηθούν εκείνοι που αναδεικνύουν την ανεπάρκεια, παρά εκείνοι που την διαθέτουν.
ΥΓ: Άσε που μήνες τώρα, όταν ο ιός είχε εντοπιστεί στα κατεχόμενα, οι αρμόδιοι της Δημοκρατίας έκαναν τους ειδήμονες, παρέδιδαν μαθήματα και παράλληλα, μας καθησύχαζαν ότι όλα είναι υπό έλεγχο και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας! Τώρα τρέχουν και δεν φτάνουν…