Limited Hiring of People with Disabilities in Cyprus' Public Sector

Από την έναρξη εφαρμογής του νόμου για την πρόσληψη ατόμων με αναπηρίες στον ευρύτερο δημόσιο τομέα το 2010 μέχρι και το 2024, έγιναν μόλις 389, εκ των οποίων 291 αφορούν την Εκπαιδευτική Υπηρεσία και μόλις 44 τη Δημόσια Υπηρεσία, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε κοινή συνεδρίαση της Επιτροπής Παιδείας και της Επιτροπής Εργασίας της Βουλής την Τρίτη.
Οι Βουλευτές ζήτησαν στοιχεία για το κατά πόσο εφαρμόζεται η νομοθεσία που προνοεί το 10% των προσλήψεων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα και τι μπορεί περαιτέρω να γίνει για βελτίωση της κατάστασης.
Η Κική Δημητριάδου, εκπρόσωπος του Τμήματος Κοινωνικής Ενσωμάτωσης Ατόμων με Αναπηρίες (ΤΚΕΑΑ), ανέφερε ότι από την έναρξη εφαρμογής του νόμου το 2010 μέχρι και το 2024 οι προσλήψεις ατόμων με αναπηρίες στον ευρύτερο δημόσιο τομέα ανήλθαν σε 389, εκ των οποίων 291 αφορούν την Εκπαιδευτική Υπηρεσία και 44 τη Δημόσια Υπηρεσία.
Σύμφωνα με στοιχεία που κατέθεσε στην Επιτροπή, καταγράφονται επίσης 10 προσλήψεις σε μόνιμες ωρομίσθιες θέσεις στη Δημόσια Υπηρεσία, 34 εργοδοτούμενοι ορισμένου χρόνου στη Δημόσια Υπηρεσία και 10 εργοδοτούμενοι σε ημικρατικούς οργανισμούς.
Η κ. Δημητριάδου εξήγησε ότι η εφαρμογή της ποσόστωσης συνδέεται με την προϋπόθεση ότι οι υποψήφιοι πληρούν τα κριτήρια του νόμου για τον ορισμό ως ΑμεΑ και κρίνονται κατάλληλοι για τα καθήκοντα της θέσης, σημειώνοντας ότι σε αρκετές περιπτώσεις προκύπτουν απορρίψεις είτε επειδή δεν εμπίπτουν στον ορισμό του νόμου είτε επειδή δεν τεκμηριώνεται καταλληλότητα για τη συγκεκριμένη θέση, με βάση τα καθήκοντα και τις ανάγκες της.
Η εκπρόσωπος της Κυπριακής Συνομοσπονδίας Οργανώσεων Αναπήρων (ΚΥΣΟΑ) Θέμις Ανθοπούλου, ανέφερε ότι οι αριθμοί δείχνουν μεγάλη απόκλιση από τον στόχο του 10%. Ανέφερε ότι οι αξιολογήσεις συχνά δεν λαμβάνουν υπόψη «μη ορατές» επιπτώσεις αναπηριών (π.χ. έντονη κόπωση το καλοκαίρι στην πολλαπλή σκλήρυνση) και ζήτησε ευρύτερη επανεξέταση του πλαισίου και των κριτηρίων. Εισηγήθηκε επίσης να εξεταστεί αλλαγή ώστε η ποσόστωση να μην περιορίζεται μόνο στις θέσεις εισαγωγής.
Η εκπρόσωπος της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (ΕΕΥ) ανέφερε ότι τα σχετικά στοιχεία και κατάλογοι αναρτώνται δημόσια, ενώ, όπως είπε, όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να υποβάλει αίτηση τόσο στους γενικούς καταλόγους πρόσληψης όσο και στον ειδικό κατάλογο.
Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας (ΕΔΥ) ανέφερε ότι πολλές αιτήσεις απορρίπτονται επειδή οι υποψήφιοι δεν πληρούν τις απαιτήσεις του σχεδίου υπηρεσίας της εκάστοτε θέσης, διευκρινίζοντας ότι το φαινόμενο αυτό αφορά γενικά τις αιτήσεις και όχι μόνο εκείνες που σχετίζονται με τον ειδικό κατάλογο.
Εκπρόσωποι των Υπουργείων Παιδείας και Οικονομικών δήλωσαν ότι στηρίζουν τις διαδικασίες που γίνονται, σημειώνοντας ωστόσο ότι δεν έχουν εμπλοκή στην εφαρμογή του νόμου.
Η εκπρόσωπος του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως ανέφερε ότι λαμβάνονται παράπονα για απορρίψεις αιτήσεων ένταξης στους ειδικούς καταλόγους, προσθέτοντας όμως ότι το Γραφείο δεν μπορεί να αμφισβητήσει αποφάσεις του ΤΚΕΑΑ, καθώς αυτές στηρίζονται σε πολυδιάστατες αξιολογήσεις.
Εκπρόσωποι συνδικαλιστικών και εκπαιδευτικών οργανώσεων έθεσαν επίσης ζητήματα που αφορούν τις εύλογες προσαρμογές, τη στήριξη στον χώρο εργασίας μετά την πρόσληψη και την πρακτική εφαρμογή των διαδικασιών, ώστε η ένταξη να είναι ουσιαστική και όχι μόνο αριθμητική. Σημείωσαν, επίσης, ότι ένας από τους λόγους των μειωμένων προσλήψεων ατόμων με αναπηρία, ίσως είναι οι μειωμένες αιτήσεις ενδιαφέροντος για τις θέσεις που προκηρύσσονται.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εργασίας, Βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ανδρέας Καυκαλιάς, είπε ότι όταν «όλο το σύστημα δεν δουλεύει όπως πρέπει», τίθεται ζήτημα και πρέπει να εντοπιστεί τι δεν λειτουργεί και τι διορθώσεις χρειάζονται. Ζήτησε από το αρμόδιο Υφυπουργείο να συντονίσει συναρμόδιες υπηρεσίες, με διαβούλευση και με την ΚΥΣΟΑ και, όπου απαιτείται, να προχωρήσουν με νομοθετικές ρυθμίσεις.
Επίσης, σημείωσε ότι δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τους χαμηλούς αριθμούς προσλήψεων ατόμων με αναπηρία στη Δημόσια Υπηρεσία. «Δεν μπορώ να συμβιβαστώ ότι στη Δημόσια Υπηρεσία προσλήφθηκαν μόνο έξι άτομα το 2024», είπε. Διερωτήθηκε αν πρέπει να γίνουν αλλαγές στη μεθοδολογία των πολυθεματικών επιτροπών και εάν χρειάζονται περισσότερες εύλογες προσαρμογές.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας, Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Παύλος Μυλωνάς, ανέφερε ότι είναι καθήκον της Πολιτείας να στηρίξει τα άτομα με αναπηρίες, ενώ υποστήριξε παράλληλα ότι τα σχέδια υπηρεσίας είναι άδικα στην ολότητά τους και ότι πρέπει να αλλάξουν, ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις πραγματικές ανάγκες και να μη λειτουργούν αποκλειστικά.
Κατά τη συζήτηση, ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστόφιας διερωτήθηκε κατά πόσο οι αριθμοί προσλήψεων ατόμων με αναπηρίας που παρουσιάστηκαν, είναι λογικοί και εξέφρασε τη θέση ότι, εάν δεν είναι, θα πρέπει να επανεξεταστούν τα κριτήρια αξιολόγησης. «Το βρίσκουμε φυσιολογικό να κάνουν αίτηση 178 άτομα με αναπηρία και μόνο 52 να προσλαμβάνονται;», διερωτήθηκε.
Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ Αλέκος Τρυφωνίδης ανέφερε μεταξύ άλλων, ότι πρέπει να καλλιεργηθεί η κουλτούρα αποδοχής και ενσωμάτωσης των ατόμων με αναπηρίες στους εργασιακούς χώρους.
ΚΥΠΕ