Bosnia: Preliminary Investigation into Nazi Salutes at Concerts by Croatian Singer

Η βοσνιακή δικαιοσύνη ξεκίνησε προκαταρκτική έρευνα για δύο συναυλίες του υπερεθνικιστή Κροάτη τραγουδιστή Marko Perković, γνωστού με το προσωνύμιο Τόμσον, έπειτα από δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης που μετέδωσαν πλάνα στα οποία εμφανίζονται θεατές να προβαίνουν σε ναζιστικούς χαιρετισμούς.
Ο 59χρονος τραγουδιστής – στον οποίο έχει απαγορευτεί να εμφανίζεται σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες -, το πραγματικό όνομα του οποίου είναι Μάρκο Πέρκοβιτς, είναι δημοφιλής στην Κροατία, παρά το ότι είναι αμφιλεγόμενη μορφή. Στις συναυλίες του συχνά μέρος του κοινού του επιδεικνύει τη συμπάθειά του στους ναζί.
Ολοκλήρωσε την περασμένη εβδομάδα τουρνέ που βάφτισε «Προσκυνητής», με δυο συναυλίες την Παρασκευή και το Σάββατο στο Σίροκι Μπρίεγκ (νότια), σε τομέα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης όπου οι κάτοικοι είναι κατά πλειονότητα Κροάτες.
Σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης και βίντεο από τη συναυλία που κυκλοφόρησαν σε ιστότοπους κοινωνικής δικτύωσης – το Γαλλικό Πρακτορείο σημειώνει πως δεν έχει ακόμη επαληθεύσει με ανεξάρτητο τρόπο – μεγάλο μέρος του κοινού, αποτελούμενο από νεαρούς κυρίως, ύψωσε τα χέρια στον ναζιστικό χαιρετισμό και κραύγασε «Za dom -spremni!» («για την πατρίδα – έτοιμοι!»), καθώς ο ερμηνευτής απευθυνόταν στο κοινό, ανάμεσα σε δυο τραγούδια.
Πρόκειται για σύνθημα των ουστάσι («αντάρτες» στα κροατικά), του προσκείμενου στους ναζί καθεστώτος που είχε επιβληθεί κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι ουστάσι επιδόθηκαν σε διωγμούς και σφαγές εκατοντάδων χιλιάδων Σέρβων, Εβραίων, Κροατών που τάσσονταν εναντίον των φασιστών και Ρομά.
Ο αστέρας της φολκ-ροκ έχει επικριθεί, για τραγούδι του που ξεκινά με ακριβώς αυτό το σύνθημα. Η φράση χρησιμοποιείτο επίσης από την παραστρατιωτική ομάδα HOS – δεν υπάρχει πια – στον πόλεμο για την ανεξαρτησία της Κροατίας εναντίον των σερβικών δυνάμεων (1991-1995) και ο τραγουδιστής διαβεβαιώνει πως το τραγούδι του σε αυτό αναφερόταν.
Όταν επικοινώνησε μαζί της το Γαλλικό Πρακτορείο, η βοσνιακή εισαγγελία ανέφερε ότι «δέχθηκε πολλές καταγγελίες» για τη συναυλία καθώς και καταγραφές «βίντεο» όσων συνέβησαν.
«Ο φάκελος διαβιβάστηκε σε εισαγγελέα, η απόφαση του οποίου (σ.σ. για ενδεχόμενη άσκηση ποινικών διώξεων) θα ανακοινωθεί μόλις ληφθεί», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Το συμβάν πυροδότησε έντονες αντιδράσεις στη χώρα, ειδικά από σερβοβόσνιους πολιτικούς, που απαίτησαν να απαγορευτεί στον Τόμσον η είσοδος στη Βοσνία.
Η πρεσβεύτρια του Ισραήλ στη χώρα, η Γκαλίτ Πελέγκ, κατήγγειλε τις «σοκαριστικές σκηνές με νεαρούς στη Σίροκι Μπρίεγκ να κάνουν ναζιστικούς χαιρετισμούς» και τόνισε πως «τέτοιες εκδηλώσεις μίσους πρέπει να εξαλειφθούν», παροτρύνοντας τις αρχές να αντιμετωπίσουν το συμβάν με «αυστηρότητα» και να εγγυηθούν «λογοδοσία».
Η ομάδα του τραγουδιστή αντέτεινε μέσω Facebook ότι «η μόνη αλήθεια» είναι πως «γιορτάστηκαν η ζωή, η ενότητα και το συναίσθημα» στις συναυλίες στο Σίροκι Μπρίεγκ.
«Ο Τόμσον ουδέποτε εξύμνησε, και δεν θα εξυμνήσει ποτέ, τον ναζισμό ή τον φασισμό (…) Κάθε άλλη ερμηνεία είναι εσκεμμένη παραποίηση των γεγονότων», επέμεινε.
Η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Βοσνία παρότρυνε τις δικαστικές αρχές να ενεργήσουν, υπογραμμίζοντας ότι «η εξύμνηση και η μετατροπή της φασιστικής ιδεολογίας σε κοινοτοπία δεν έχουν θέση σε μια δημοκρατική κοινωνία».
Οι αποστολές του ΟΑΣΕ (του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη) και του ΟΗΕ στο Σαράγεβο εξέφρασαν την «ανησυχία» τους, τονίζοντας τον «κίνδυνο μετατροπής του εξτρεμισμού σε κοινοτοπία».