From My Notebook: The First to Suffer is Democracy Itself

Στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ’90 βρισκόμουν σχεδόν καθημερινά στη Βουλή των Αντιπροσώπων, σ’ εκείνο το παλιό κτίριο που είχε φτιαχτεί από τους Βρετανούς και μετατράπηκε, ελλείψει άλλων κλασικών οικοδομών, στον «ναό της δημοκρατίας». Συνέπεσε η δική μου δημοσιογραφική παρουσία στη Βουλή με μια νέα φουρνιά βουλευτών που είχαν εκλεγεί στις βουλευτικές του 1991.
Έτσι ήμαστε πολλοί οι «νεοσύλλεκτοι» που μαθαίναμε πως λειτουργεί η κυπριακή Βουλή, ο καθένας στον δικό του τομέα. Αυτοί συνεδρίαζαν και αποφάσιζαν κι εμείς καταγράφαμε και ενημερώναμε.
Στη διάρκεια αυτής της κοινοβουλευτικής θητείας κρατούσα σημειώσεις από τις επιτροπές που κάλυπτα, ενίοτε και από συνεδριάσεις της ολομέλειας. Σημειώσεις με ερωτήσεις και παρεμβάσεις βουλευτών, και απαντήσεις υπουργών, αξιωματούχων και τεχνοκρατών. Ελάχιστες οι σημειώσεις από δηλώσεις, γιατί τότε ήταν και σπάνιες οι δηλώσεις. Εάν μαζεύονταν οι δημοσιογράφοι γύρω από πρόεδρο επιτροπής ή βουλευτή ήταν γιατί ήθελαν να ενημερωθούν τι έγινε σε μια επιτροπή που τύγχανε να συνεδριάζει την ίδια ώρα με άλλη και δεν προλάβαιναν να είναι εκεί.
Όσοι πέρασαν από την κυπριακή Βουλή σίγουρα θα το θυμούνται. Όπως επίσης θα θυμούνται ότι ο βουλευτής έκανε σωστή ενημέρωση. Ακόμα και για θέμα που ο ίδιος είχε εγγράψει, αναφερόταν και στις απαντήσεις που δόθηκαν από πλευράς υπουργείου κ.λπ. Δεν χρησιμοποιούσε την παρουσία των δημοσιογράφων ως βήμα αυτοπροβολής, αλλά ως ευκαιρία να ενημερωθούν οι ψηφοφόροι και ευρύτερα η κοινωνία.
Το δεύτερο που, είμαι σίγουρος, όλοι θα θυμούνται ήταν από τη μια οι βουλευτές που πήγαιναν πλήρως διαβασμένοι στις επιτροπές (γνώριζαν όχι μόνο το θέμα συζήτησης αλλά και όλες τις σχετικές πρόνοιες των νόμων που επηρεάζονταν ή σχετίζονταν με τα όσα συζητούσαν), και από την άλλη ο σεβασμός στους φιλοξενούμενους, ανεξαρτήτως του ποιοι ήταν εκεί (ούτε φωνασκίες, ούτε κούνημα δακτύλων, ούτε πέταμα της πένας πάνω στο τραπέζι κατά τρόπο επιδεικτικό για να φανεί η αγανάκτηση).
Γνωρίζω σήμερα πολλούς που όταν ακούν τη φράση «ναός δημοκρατίας», κάτι που χρησιμοποιείται ευρέως για να αναδείξει τη σημασία που έχει ένα κοινοβούλιο σε μια χώρα, μηδιάζουν ή χαμογελούν ειρωνικά ή ακόμα μπορεί να το χρησιμοποιούν και περιπαικτικά για την ίδια τη Βουλή.
Δεν γνωρίζω αν αυτή η στάση προκύπτει από το πώς η ίδια η κυπριακή Βουλή λειτουργεί σήμερα ή από κάποια άλλη αιτία. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι εκείνη την περίοδο είχαμε κάθε λόγο να θεωρούμε τη Βουλή των Αντιπροσώπων και ως «ναό της δημοκρατίας».
Ένας ναός, όμως, για να μπορεί να υφίσταται ως οικοδόμημα και ως δομή είτε εκπροσωπεί μια θρησκεία είτε ένα πολίτευμα χρειάζεται να υπάρχει και ο ανάλογος σεβασμός. Σε διαφορετική περίπτωση το οικοδόμημα θα βρίσκεται σε συνεχή κίνδυνο με πολύ μεγάλη πιθανότητα να καταρρεύσει.
Και δεν χρειάζεται να πάμε μακριά, μια ματιά πέραν από το συρματόπλεγμα θα δούμε εκατοντάδες ναούς κατεστραμμένους γιατί κάποιοι δεν πίστευαν σ’ αυτό που εκπροσωπούσαν. Η καταστροφή μπορεί να μην ήταν εκούσια, μπορεί να προέκυψε ακούσια. Είτε έτσι είτε αλλιώς, στο τέλος το ίδιο αποτέλεσμα έχουμε.
Κάτι ανάλογο βλέπουμε να συμβαίνει και με το «ναό της δημοκρατίας», τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Σιγά-σιγά λιγοστεύουν εκείνοι που πιστεύουν στο θεσμό του κοινοβουλευτισμού.
Ελάχιστοι έχουν απομείνει οι οποίοι βλέπουν τον ρόλο τους ως νομοθέτες.
Πολλοί είναι εκείνοι που βλέπουν τη Βουλή ως ένα ακόμα μέσο κοινωνικής δικτύωσης και τα κοινοβουλευτικά έδρανα ως «τοίχο» για να γράφουν αναρτήσεις.
Στις επόμενες εκλογές, που δεν είναι τόσο μακριά όσο νομίζουμε, εναπόκειται σε έναν έκαστο από εμάς εάν θα εισέλθουν στη Βουλή νομοθέτες ή πάσας λογής ίνφλουενσερς (συμπεριλαμβανομένων και πολιτικών που δρουν κατ’ αυτό τον τρόπο).
Γιατί εάν δεν προσέξουμε, η πρώτη που θα πληγεί δεν είναι άλλη από την ίδια τη δημοκρατία. Και αυτό σε κανένα μας δεν συμφέρει…