“They Told Me to Say the Smell Was from the Septic Tanks”: The Foretold Disaster at Violantha Through Witness Testimonies

Η διαρροή του προπανίου, δηλαδή η αιτία της έκρηξης, είχε γίνει αντιληπτή στη «Βιολάντα» μήνες πριν από το δυστύχημα της 26ης Ιανουαρίου 2026.
Η διεύθυνση και η ιδιοκτησία της βιομηχανίας ήταν ενήμερες, κανείς όμως δεν πήρε στα σοβαρά τη θανάσιμη απειλή. Άλλωστε, κανείς δεν έπαιρνε στα σοβαρά, από ό,τι φαίνεται, το ζήτημα της ασφάλειας, των σχεδίων εκκένωσης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ή κινδύνου, την εκπαίδευση και την εξάσκηση των εργαζομένων στα πρωτόκολλα ασφαλείας.
Το αποτέλεσμα ήταν η τραγωδία, με θύματα πέντε ανύποπτες εργάτριες. Στη μνήμη των οποίων, ο ελάχιστος φόρος τιμής είναι η δημοσιοποίηση της αλήθειας για το τι έφταιξε. Και κανείς δεν μπορεί να την αποτυπώσει με μεγαλύτερη ακρίβεια, πιο ξεκάθαρα και πιο ωμά, από τους ίδιους τους εργαζόμενους.
Η ανατριχιαστική, συνταρακτική ιστορία της «Βιολάντα» ξετυλίγεται μέσα από τα αποσπάσματα των καταθέσεων που έδωσαν ενυπόγραφα στις αρχές οι εργαζόμενοι. Όπως αυτά που ακολουθούν, απλώς ενδεικτικά.
Εργάτης 1. Δύο μήνες στη ΒΙΟΛΑΝΤΑ, 31 ετών
- «Περίπου στις 5 ημέρες αφότου ξεκίνησα τη δουλειά, περίπου από τις 8-10 Δεκεμβρίου 2025, υπήρχε σταδιακά μια μυρωδιά, η οποία κάποιες φορές είχε αυξητική τάση και άλλες φορές έπεφτε, που δε μπορώ να περιγράψω τι είδους οσμή ήταν αυτή και την προέλευσή της. Τη μυρωδιά αυτή μπορώ να τη συγκρίνω μόνο με τη μυρωδιά που βγάζουν τα αυτοκίνητα στα βενζινάδικα όταν κάνουν πλήρωση με υγραέριο. Το είχα αναφέρει στον Χ και αυτός το ανέφερε στα αφεντικά, χωρίς να γνωρίζω τι λέχθηκε περαιτέρω. Το συζήτησα και με τον συνάδελφο Ψ και είχε και αυτός την ίδια άποψη, και το είχε αναφέρει κι αυτός στα αφεντικά».
-ΕΡΩΤΗΣΗ: Στους 2 μήνες που βρίσκεσαι εκεί, έχει συμβεί κάποια δυσλειτουργία σε κάποιο μηχάνημα;
-ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ναι, εντός του Δεκεμβρίου 2025 είχε εκδηλωθεί μια φορά δυσλειτουργία σε ένα πολύμπριζο όπου συνδεόταν η σόμπα, αλλά το προλάβαμε.
-ΕΡΩΤΗΣΗ: Σου είχε αναφέρει ο Χ τι θα έπρεπε να κάνεις αν υπήρχε κάποιο πρόβλημα με τον φούρνο;
-ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μου έχει δείξει κάποια πράγματα, αλλά δεν μου έχει δείξει τι να κάνω αν πάρει φωτιά ο φούρνος.
-ΕΡΩΤΗΣΗ: Γνωρίζεις εάν υπάρχει σύστημα παρακολούθησης καμερών στην εν λόγω εταιρεία και ποιος το διαχειρίζεται;
-ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ναι, υπάρχει σύστημα καμερών, αλλά δεν ξέρω ποιος το διαχειρίζεται. Υπάρχουν και κάμερες εσωτερικά του χώρου και συγκεκριμένα βρίσκονται έξω από το ζυμωτήριο. Η συγκεκριμένη κάμερα κάλυπτε ολόκληρο τον χώρο παραγωγής και επίσης καταγραφόταν και ο χώρος όπου προκλήθηκε η έκρηξη.
-ΕΡΩΤΗΣΗ: Υπήρχαν σχέδια εκκένωσης για ανάλογες περιπτώσεις και είχατε λάβει κάποιου είδους εκπαίδευση;
-ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Υπήρχαν σχέδια, αλλά δεν μου τα έδειξε ποτέ κανένας. Όσον καιρό βρισκόμουν εκεί, δεν είχαμε κάνει κάποιου είδους εκπαίδευση.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Όταν έλαβε χώρα το εν λόγω περιστατικό που αναφέρεις πριν από καιρό, υπήρξε κάποιου είδους ηχητική ειδοποίηση;
ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Πριν από την έκρηξη δεν άκουσα τίποτα. Μετά την έκρηξη άκουσα έναν μικρό ηχητικό συναγερμό».
Βιολάντα: Το χρονικό της προαναγγελθείσας καταστροφής μέσα από τις καταθέσεις – «Μου είχε πει να λέω ότι η οσμή είναι από τους βόθρους»
Εργάτρια 2, 28 χρόνια στη «Βιολάντα»
«Τίποτα δεν είχε αλλάξει ποτέ, η ίδια κατάσταση παρέμεινε ως το τέλος. Δηλαδή εκεί όπου εργαζόμουν εγώ εδώ και 28 χρόνια, εκεί όπου εργαζόταν και η κόρη μου, η οποία έχασε τη ζωή της. Αναφορικά με την οσμή ενημέρωσα τον διευθυντή παραγωγής Ω1, αλλά και τον έτερο διευθυντή παραγωγής, Ω2 οι οποίοι μας διαβεβαίωσαν ότι θα ενημέρωναν τον υδραυλικό που θα ερχόταν να το φτιάξει. Ήρθε ο υδραυλικός, αλλά και αυτός με τη σειρά του, μας διαβεβαίωνε ότι δεν υπάρχει οσμή. Εκτός της οσμής υγραερίου στη γραμμή παραγωγής, τα καλώδια του ηλεκτρικού ρεύματος επί του δαπέδου είχαν προκαλέσει ηλεκτροπληξία στους εργαζόμενους και εμένα την ίδια με είχε χτυπήσει το ρεύμα, όμως απλά είχε μουδιάσει το χέρι μου.
Όταν ερχόταν έλεγχος από τον ΕΦΕΤ μας ενημέρωσαν ότι ήρθαν στις εγκαταστάσεις, αλλά ο ΕΦΕΤ ουδέποτε ήρθε στη Β’ Πτέρυγα. Απλά μας ενημέρωναν ότι ο ΕΦΕΤ έφυγε. Στα 28 χρόνια που εργαζόμουν στην επιχείρηση είχαμε δύο περιστατικά φωτιάς μικρής έκτασης στη Β’ Πτέρυγα και συγκεκριμένα στους φούρνους, αλλά κάθε φορά αντιμετωπιζόταν από τους εργαζόμενους -αν και ερχόταν και η πυροσβεστική Τρικάλων. Οι φούρνοι δουλεύουν με υγραέριο, στο πίσω μέρος των εγκαταστάσεων της Β’ Πτέρυγας υπήρχαν 2 μεγάλες υπαίθριες δεξαμενές. Η οσμή ήταν αντιληπτή κυρίως στη λάντζα και στα μπάνια.
» Έχω να προσθέσω ότι στη Β’ Πτέρυγα ουδέποτε έγινε συντήρηση. Υπάρχουν και έχω στην κατοχή μου, στο κινητό μου τηλέφωνο, φωτογραφικό υλικό από 6/11/2024 όπου φαίνονται οι κακοτεχνίες που ανέφερα παραπάνω».
Εργάτης 3, 14 μήνες στη ΒΙΟΛΑΝΤΑ, 27 ετών
«Είμαι εργαζόμενος στην συγκεκριμένη βιοτεχνία τους τελευταίους 14 μήνες περίπου. Τη συγκεκριμένη ημερομηνία, δηλαδή την 25-01-2026, πήγα στη δουλειά μου στις 22:30 για να αναλάβω την βάρδια μου, έως την ώρα που ακούστηκε η έκρηξη. Συνειδητά δεν έκανα διάλειμμα, για να κάνω την προετοιμασία για την πρωινή βάρδια. Ενώ ήμουν στο ζυμωτήριο και είχα βγει από την είσοδο του ζυμωτηρίου, ήρθα σε μία σύντομη επικοινωνία-συνομιλία με συνάδελφό μου για τα ζυμάρια. Σημειωτέον η απόσταση μεταξύ μας ήταν 10 μ. περίπου, χωρίς φυσικό εμπόδιο. Και αφού τέλειωσε η συνομιλία μας, εκείνη την στιγμή ταυτόχρονα έσβησαν τα φώτα και ακούστηκε ένας δυνατός θόρυβος, που τον παρομοιάζω ως κρότο χειροβομβίδας και είδα με την άκρη του ματιού μου να εκσφενδονίζονται διάφορα αντικείμενα (πάνελ, λαμαρίνες, τμήματα από φούρνους κ.α).
» Από το σημείο που βρισκόμουν, είδα μπροστά μου μία πόρτα που ήταν ανοιχτή. Βγήκα αμέσως έξω από την πίσω πλευρά όπου είναι οι δεξαμενές προπανίου. Πήρα τηλέφωνο την ΕΛΑΣ περί ώρα 04:01. Ταυτόχρονα άκουγα φωνές από το εσωτερικό της εγκατάστασης που καλούσαν σε βοήθεια καθώς άκουγα και τον υπεύθυνο παραγωγής κατά τη νυχτερινή βάρδια, να τους καλεί όλους να βγουν έξω. Τότε ξανά μπήκα μέσα από το ίδιο σημείο που βγήκα μαζί με τον συνάδελφό μου που μιλούσαμε πριν, αλλά δεν καταφέραμε να κάνουμε κάτι, καθώς έπεφταν οι λαμαρίνες και η οροφή και η φωτιά είχε εξαπλωθεί στο κτήριο και βγήκαμε πάλι έξω. Μετά κινήθηκα από την πίσω πλευρά και κινήθηκα προς την μεριά όπου βρίσκεται το κέντρο φυσικής αποθεραπείας και αποκατάστασης και θυμάμαι ότι περνούσα πάνω από κάτι συντρίμμια που είχαν προκληθεί από την έκρηξη.
» Πήγα στο μπροστινό μέρος όπου βρίσκεται το πάρκινγκ και εκεί βρήκα τους υπόλοιπους εργαζόμενους. Μπήκα στον χώρο όπου βρισκόταν η αποθήκη παραλαβής πρώτων υλών στο διπλανό κτήριο, ώστε να ξαναπάω στο κτήριο που είχε ξεσπάσει η πυρκαγιά, για να βοηθήσω τις γυναίκες της βάρδιας μου οι οποίες είναι και φίλες μου, διότι μέχρι εκείνη την ώρα δεν τις είχα δει. Αφού μπήκα στην αποθήκη, συνάντησα μπροστά μου την Χ., χωρίς να θυμάμαι το επίθετό της, την Λ.Μ. και την Γ. Σ. οι οποίες ήταν αγκαλιασμένες και μέσα στα αίματα. Εν συνεχεία πήγαμε σε μία πόρτα που καταλήγει σε μία σκάλα από την αποθήκη των πρώτων υλών, άνοιξε η πόρτα αλλά επάνω στη σκάλα υπήρχαν πολλά συντρίμμια και τότε κινηθήκαμε προς τις θύρες φόρτωσης των φορτηγών. Η πρώτη θύρα δεν άνοιξε. Άνοιξε η δεύτερη και από εκεί βρεθήκαμε όλοι στο πάρκινγκ. Μετά αναμέναμε τις αρχές να έρθουν και στο σημείο. Το κτήριο πια καιγόταν σχεδόν ολοσχερώς».
Ο ερασιτέχνης υδραυλικός
Ο εργάτης Χ.Π. εκτελούσε χρέη υδραυλικού στη «Βιολάντα», παρόλον ότι δεν διέθετε κάποιου είδους πιστοποίηση, κάποιο πτυχίο τεχνικής σχολής, ως εξειδικευμένος τεχνίτης. Ο άνθρωπος αυτός κατέθεσε ότι είχε αντιληφθεί την οσμή για την οποίαν μιλούν όλοι οι μάρτυρες τουλάχιστον από τον Νοέμβριο του 2025. Του είχε φανεί, όπως είπε χαρακτηριστικά, «σαν υγραέριο. Ήταν πιο έντονη στις τουαλέτες και στη λάντζα, στο κτήριο 2.
Το είχαν παρατηρήσει και οι εργαζόμενοι, κάποιοι από τους οποίους μου το επεσήμαναν. Εγώ το είχα αναφέρει προφορικά τον ιδιοκτήτη της «Βιολάντα», Κωνσταντίνο Τζιωρτζιώτη, και μαζί με τον διευθυντή παραγωγής πήγαμε στις τουαλέτες για να βρούμε τι ήταν αυτό που μύριζε, σαν αέριο αλλά δεν καταφέραμε να εντοπίσουμε κάτι. Στη συνέχεια ενημερώθηκε άτομο που ασχολείται με τις εγκαταστάσεις αερίων. Περί τα μέσα Δεκεμβρίου αυτός επισκέφτηκε το εργοστάσιο και έκανε μετρήσεις. Στις τουαλέτες την συγκεκριμένη ημέρα δεν εντόπισε κάτι.
Στους χώρους παραγωγής επίσης που ελέγξαμε μαζί, δεν εντόπισε υγραέριο».
Σε ερώτηση των ανακριτικών αρχών τι απαντούσε στο προσωπικό για την οσμή που συνέχιζε να υφίσταται, ο «υδραυλικός» είπε ότι «μου είχε πει ο διευθυντής παραγωγής να λέω πως ‘η οσμή προέρχεται από τους βόθρους μέχρι να δούμε τι έχει γίνει. Επιπλέον, υπήρξε απώλεια πίεσης αερίου στους φούρνους, η οποία ήταν έντονη τον τελευταίο ενάμισι μήνα. Όμως, αυτό δεν ήταν στα καθήκοντα μου να το ελέγξω και να το διορθώσω.
Πριν από 8 χρόνια μου ανατέθηκε από τον Κωνσταντίνο Τζιωρτζιώτη να προβώ στην εγκατάσταση νέας γραμμής αερίου προπανίου, προκειμένου να υποστηριχθεί η γραμμή παραγωγής των δημητριακών. Ο Τζιωρτζιώτης μού έδωσε το σχέδιο, προκειμένου να κάνω την εγκατάσταση, όπως και έκανα, ενώ ο ίδιος γνώριζε ότι δεν έχω πτυχίο εγκαταστάτη αερίου προπανίου».
Οι δήθεν… βόθροι
Εργάτρια 4, 24 χρόνια στη ΒΙΟΛΑΝΤΑ
«Η μυρωδιά ήταν τόσο έντονη, ώστε οτιδήποτε ήταν αυτό που την προκαλούσε, κάποιο αέριο μάλλον, έκανε τα μάτια μου να τσούζουν. Εργάζομαι στο εργοστάσιο από το 2002, στο κτήριο όπου έγινε η πυρκαγιά. Την ημερομηνία της έκρηξης δεν εργαζόμουν. Τις τελευταίες 15 μέρες πριν από τη φωτιά, είχα παρατηρήσει μια παράξενη οσμή στις τουαλέτες του κτηρίου 2. Μαζί με τη συγκεκριμένη οσμή, έτσουζαν τα μάτια μου. Δεν έμοιαζε με οσμή βόθρου, αλλά ούτε και με καθαρή οσμή υγραερίου. Δεν μύριζα αυτή την οσμή σε άλλο σημείο του κτηρίου 2.
» Ενημέρωσα την προϊσταμένη της βάρδιας μου για τη μυρωδιά. Τη μυρωδιά αυτή την είχε παρατηρήσει και η ίδια. Ως απάντηση, μου έλεγε ότι έχει ενημερώσει τους υπεύθυνους. Την ίδια οσμή είχε μυρίσει και το υπόλοιπο προσωπικό της βάρδιας μου. Άκουσα ότι αυτή τη μυρωδιά την είχαν μυρίσει οι άλλες 9 συνάδελφοί μου, και κάποιες άλλες που δεν θυμάμαι. Αυτές είχαν ενημερώσει την υπεύθυνη της βάρδιας. Είχα προβληματισμό, μήπως η μυρωδιά είναι μυρωδιά υγραερίου. Τον προβληματισμό αυτό τον μετέφερα και στην υπεύθυνη της βάρδιας, κι εκείνη μου είπε ότι ενημέρωσε τους υπεύθυνους και της είπαν ότι είναι κάτι στους βόθρους και θα ρίξουν κάτι στους βόθρους».
Εργάτρια 5
«Δούλευα στην Πτέρυγα Β’ όπου έγινε το περιστατικό, στη γραμμή παραγωγής μπισκότων. Είχα αντιληφθεί μία οσμή περίπου 4 μήνες πριν και την προσδιορίζω στον χώρο της τουαλέτας. Η μυρωδιά αυτή την προσδιορίζω σαν υγραέριο και όχι σαν να μυρίζει η αποχέτευση. Από ό,τι μου είχαν πει οι συνάδελφοί μου, είχαν ενημερώσει την κα Ν., δεν θυμάμαι το επώνυμο της, και είχα επαναπαυτεί σε αυτό, όμως δεν είχε γίνει κάποια εργασία μετά από αυτή την ενημέρωση, γιατί συνέχισε να μυρίζει, η οσμή παρέμεινε. Υπήρχαν τεχνικοί που γνώριζαν το πρόβλημα και δεν έκαναν σωστά τη δουλειά τους, με αποτέλεσμα να διογκωθεί το πρόβλημα και να γίνει η έκρηξη».
Ο ειδικός και η προαναγγελθείσα έκρηξη
Ο μηχανολόγος μηχανικός που κλήθηκε από τον υδραυλικό της ΒΙΟΛΑΝΤΑ να διενεργήσει έλεγχο στεγανότητας του υπόγειου χαλύβδινου δικτύου προπανίου, χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο εξοπλισμό, με ειδικά όργανα κ.λπ. διαπίστωσε μεγάλη διαρροή αερίου στο υπέργειο δίκτυο.
«Σχετικά με την πυρκαγιά, με κάλεσε σήμερα ο υδραυλικός/τεχνικός, προκειμένου να κάνω έλεγχο στεγανότητας του υπόγειου χαλύβδινου δικτύου προπανίου. Πήγα, λοιπόν, στο σημείο και τοποθέτησα τα κατάλληλα όργανα και πρεσάρισα το δίκτυο με αέριο άζωτο στα πέντε (5) bar όπου διαπιστώθηκε έντονη διαρροή αερίου (άζωτο) το οποίο σημαίνει ότι προϋπήρχε διαρροή στο υπόγειο δίκτυο, μέσω του οποίου μεταφερόταν το προπάνιο (καύσιμο) από τις δεξαμενές, στους καυστήρες των φούρνων που βρισκόταν στους καυστήρες των φούρνων του χώρου παραγωγής. Παρόν στο σημείο ήταν εκείνη την στιγμή κλιμάκιο της Πυροσβεστικής και συγκεκριμένα η Δ.Α.Ε.Ε. κλιμάκιο της ΕΛΑΣ και από πλευράς εταιρείας παρόντες ήταν ο ιδιοκτήτης κ. Τζιωρτζιώτης Κωνσταντίνος και ο υδραυλικός τεχνικός.
» Στη συνέχεια ο επικεφαλής της Πυροσβεστικής έδωσε εντολή να αποκαλυφθεί ο υπόγειος χαλύβδινος αγωγός με την έλευση κατάλληλου μηχανήματος (τσαπάκι). Αποκαλύπτοντας ένα μεγάλο τμήμα του αγωγού και με την πρώτη δοκιμή η οποία ήταν στα 60 εκ., χωρίς να αποκαλυφθεί ο αγωγός, ο ανιχνευτής έδειξε μεγάλη συγκέντρωση προπανίου στο σημείο των 60 εκ., το οποίο επιβεβαιώνει την παρατεταμένη διαρροή προπανίου εντός του εδάφους και συγκεκριμένα έδειξε 2.500 ppm, ενώ θα έπρεπε η ένδειξη να είναι μηδενική εάν δεν υπήρχε διαρροή. Εν συνεχεία πήγα με εντολή της αστυνομίας πήγαμε στο χώρο του υπογείου και στο σημείο της γωνίας μπαίνοντας αριστερά, έβαλα πάλι το μηχάνημα σε τρύπα του μπετού από τζενέτια (τρύπες) της κατασκευής του καλουπώματος, και προχώρησα σε μέτρηση. Το μηχάνημα έδειξε σε εκείνο το σημείο 6.000 ppm.
» Πιστεύω ότι μακροχρόνια διαρροή από τον υπόγειο χαλύβδινο σωλήνα και βρίσκοντας σαθρό έδαφος, εκτονώνονταν στο χώρο του υπογείου και ως βαρύτερο του αέρα, παρέμεινε στο κάτω μέρος του υπογείου χώρου με αποτέλεσμα όταν έφτασε στο σημείο εκρηξιμότητας και με την συμβολή πιθανότατα κάποιου σπινθήρα από ηλεκτροκινητήρα προκλήθηκε η έκρηξη με πολύ δυνατό ωστικό κύμα».
Πηγή: Protothema.gr