Η υπόθεση της Γροιλανδίας εξελίσσεται σε μια από τις πιο σύνθετες και αποκαλυπτικές γεωπολιτικές κρίσεις της σύγχρονης διατλαντικής ιστορίας. Δεν πρόκειται απλώς για μια διαφωνία σχετικά με ένα απομακρυσμένο αρκτικό έδαφος, αλλά για μια κρίση που αγγίζει τον πυρήνα της διεθνούς τάξης, της αξιοπιστίας του ΝΑΤΟ και της ικανότητας της Ευρώπης να υπερασπιστεί βασικές αρχές κυριαρχίας και εδαφικής ακεραιότητας. Οι «ορέξεις» του Προέδρου των ΗΠΑ με την επέμβαση στη Βενεζουέλα την 3η Ιανουαρίου 2026, συνεχίζονται με τον πλέον δραματικό τρόπο και αγγίζουν πιο απτά το διαχρονικό του επιχείρημα για την απόκτηση του ελέγχου της Γροιλανδίας.
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Τραμπ έχει επαναφέρει με ιδιαίτερη ένταση την αξίωση ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται» τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας. Η επίσημη δήλωση του Λευκού Οίκου ότι εξετάζεται «ένα ευρύ φάσμα επιλογών» για την απόκτησή της, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης στρατιωτικής ισχύος, συνιστά μια σαφή ρήξη με τη μεταπολεμική λογική των συμμαχιών. Η απειλή ή έστω η δημόσια επίκληση βίας εναντίον εδάφους συμμάχου δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η Δύση ζητά από τρίτες χώρες να σέβονται το διεθνές δίκαιο.
Η αμερικανική επιχειρηματολογία εδράζεται στη στρατηγική σημασία της Αρκτικής. Η τήξη των πάγων καθιστά τη Γροιλανδία κόμβο νέων θαλάσσιων διαδρομών, στρατιωτικής επιτήρησης και πρόσβασης σε κρίσιμους φυσικούς πόρους, όπως είναι οι σπάνιες γαίες, ιδιαίτερα κρίσιμες στον τομέα των νέων τεχνολογιών. Η αυξανόμενη παρουσία της Ρωσίας και της Κίνας στην περιοχή ενισχύει τους φόβους της Ουάσιγκτον για απώλεια γεωστρατηγικού πλεονεκτήματος. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν ήδη στρατιωτική βάση στη Γροιλανδία υπονομεύει το επιχείρημα περί άμεσου κενού ασφάλειας και ενισχύει την εντύπωση ότι πρόκειται για μια προσπάθεια πλήρους γεωπολιτικού ελέγχου.
Η αντίδραση της Δανία υπήρξε σφοδρή και ασυνήθιστα ευθεία. Η προειδοποίηση ότι μια μονομερής αμερικανική ενέργεια θα μπορούσε να σημάνει το τέλος του ΝΑΤΟ αποτυπώνει το βάθος της κρίσης εμπιστοσύνης. Για την Κοπεγχάγη, το διακύβευμα δεν είναι μόνο η Γροιλανδία, αλλά η θεμελιώδης αρχή ότι οι σύμμαχοι δεν απειλούν ο ένας την κυριαρχία του άλλου. Η ευρωπαϊκή στάση αποκαλύπτει τόσο πρόθεση στήριξης όσο και δομική αδυναμία. Η κοινή δήλωση έξι ευρωπαϊκών κρατών υπέρ της Δανίας υπογράμμισε τη σημασία του διεθνούς δικαίου και της συλλογικής ασφάλειας, αλλά η απουσία μιας ενιαίας και αποφασιστικής ευρωπαϊκής γραμμής καταδεικνύει τον φόβο αντιπαράθεσης με την Ουάσιγκτον. Η εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ σε τομείς όπως η στρατιωτική ισχύς, οι πληροφορίες και η διοίκηση περιορίζει την πολιτική της αυτονομία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η φωνή των ίδιων των Γροιλανδών. Παρότι πολλοί τάσσονται υπέρ της μελλοντικής ανεξαρτησίας από τη Δανία, η κοινωνία απορρίπτει σχεδόν καθολικά την προοπτική ένταξης στις ΗΠΑ. Οι διαδηλώσεις και οι δημόσιες παρεμβάσεις πολιτών αποκαλύπτουν τον φόβο ότι αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο στρατηγικής συναλλαγής και όχι ως λαός με δικαίωμα αυτοδιάθεσης. Συνολικά, η κρίση της Γροιλανδίας λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα. Αναδεικνύει τα θεσμικά κενά του ΝΑΤΟ, τη στρατηγική ευαλωτότητα της Ευρώπης και τη μετατόπιση της αμερικανικής πολιτικής προς μια πιο ωμή λογική ισχύος. Πάνω απ’ όλα, θέτει, όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί η διατλαντική συμμαχία να διατηρηθεί όταν οι ίδιες της οι θεμελιώδεις αρχές αμφισβητούνται από τον ισχυρότερο εταίρο της; Και ποιο το μέλλον, ως γενικότερο ερώτημα, του στερεώματος του διεθνούς δικαίου, ειδικότερα υπό το πρίσμα όλων αυτών που τεκταίνονται πλέον;
The Greenland Case: A Geopolitical Crisis
The Greenland case is evolving into a serious geopolitical crisis, challenging the international order and the credibility of NATO. The US President Trump has expressed strong interest in acquiring Greenland, citing national security reasons and the strategic importance of the Arctic due to the melting of the ice and access to natural resources. The White House's official statement about considering all options, including the use of military force, is causing concern. Denmark has strongly reacted to the US claim, warning that a unilateral action could lead to the dissolution of NATO. Copenhagen believes that the US claim violates the principle of sovereignty and territorial integrity of allies. The European stance, although supportive of Denmark, is characterized by a lack of unity and fear of confrontation with Washington. The Greenlanders, despite their aspirations for future independence from Denmark, largely reject the prospect of joining the US. Protests and public interventions express their fear of being treated as an object of strategic transaction. The crisis highlights the growing geopolitical tension in the Arctic, with Russia and China increasing their presence in the region. The Greenland case raises questions about the credibility of the US as an ally and the ability of Europe to defend its interests. The crisis highlights the need for a more balanced and multidimensional approach to foreign policy, as well as strengthening European autonomy and collective security.
You Might Also Like
Politico: Πώς θα μπορούσε ο Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία σε 4 βήματα με ένα σχέδιο που θυμίζει Πούτιν
Jan 7
Politico: Πώς θα μπορούσε ο Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία σε 4 βήματα
Jan 7
Γροιλανδία: Τι κάνει το νησί τόσο περιζήτητο;
Jan 7
Politico: Πώς ο Τραμπ θα καταλάβει τη Γροιλανδία σε 4 εύκολα βήματα
Jan 7
Μετά τη Βενεζουέλα, η Γροιλανδία εκπέμπει SOS
Jan 8