Ο πόλεμος με το Ιράν αυξάνει κάτι παραπάνω από τις τιμές της βενζίνης. Αρχίζει να πλήττει τους ημιαγωγούς, την ιατρική απεικόνιση, τους κήπους στις αυλές, ακόμα και τα μπαλόνια για παιδικά πάρτι.
Ενώ ένα μεγάλο μέρος του κόσμου είναι εστιασμένο στο πώς το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν προκαλεί ζημιά στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, άλλοι βασικοί κλάδοι κινδυνεύουν να πληγούν από παρόμοιο πληθωρισμό τιμών.
Αυτό συμβαίνει επειδή το Ορμούζ είναι επίσης μια σημαντική ναυτιλιακή οδό για το ήλιο και τα λιπάσματα, τα οποία επηρεάζουν έναν ευρύ τομέα της οικονομίας και τώρα παρουσιάζουν εξάρσεις τιμών καθώς τα πλοία συσσωρεύονται και στις δύο πλευρές του στενού.
«Όσο περισσότερο συνεχίζεται, τόσο πιο σοβαρό θα γίνεται», δήλωσε ο Rich Gottwald, διευθύνων σύμβουλος της Ένωσης Συμπιεσμένων Αερίων.
Εκτοξεύονται οι τιμές
Οι αναμενόμενες αυξήσεις τιμών έρχονται καθώς η κυβέρνηση Τραμπ (Trump) προσπαθεί να καθησυχάσει τις ανησυχίες των ψηφοφόρων για το κόστος ζωής, και οι Ρεπουμπλικάνοι ανησυχούν ότι οι αλυσιδωτές επιπτώσεις του πολέμου θα παρεμποδίσουν τις προοπτικές τους τον Νοέμβριο.
Περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας προσφοράς ηλίου και λιπασμάτων διέρχεται από το Ορμούζ. Το μισό της παγκόσμιας προσφοράς ουρίας – ενός λιπάσματος με βάση το άζωτο – και σχεδόν το ένα τρίτο της προσφοράς αμμωνίας διέρχονται από τα στενά, σύμφωνα με την Αμερικανική Ομοσπονδία Γεωργικών Γραφείων.
Οι τιμές ήδη αυξάνονται κατακόρυφα, καθώς οι παγκόσμιες προμήθειες δέχονται πλήγμα ακριβώς τη στιγμή που πολλοί γεωργικοί παραγωγοί ξεκινούν τις ανοιξιάτικες σπορές τους. Οι τιμές της ουρίας έχουν αυξηθεί κατά 30% από τότε που η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να βομβαρδίζει το Ιράν, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Λιπασμάτων.
Εν τω μεταξύ, οι τιμές του ηλίου για άμεση παράδοση έχουν διπλασιαστεί από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος, δήλωσε ο Anish Kapadia, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ερευνών αγοράς AKAP Energy.
Η κρατική ενεργειακή εταιρεία του Κατάρ διέκοψε την παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) τις πρώτες ημέρες του πολέμου και εκτιμάται ότι θα χρειαστούν μήνες για να επαναλειτουργήσει. Το έθνος είναι ένας σημαντικός παραγωγός ηλίου, το οποίο είναι υποπροϊόν της παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η κυβέρνηση Τραμπ αρχίζει να αναγνωρίζει τις δευτερογενείς επιπτώσεις. Η Υπουργός Γεωργίας Brooke Rollins δήλωσε την Παρασκευή ότι «ο πρόεδρος έχει πλήρη επίγνωση αυτών των προκλήσεων και αυτών των ζητημάτων» και υποσχέθηκε ότι η ανακούφιση για τους αγρότες έρχεται σύντομα.
«Είμαστε πολύ κοντά στο να έχουμε μια ανακοίνωση για κάποιες λύσεις, για το πώς θα μοιάζει αυτό. Εξετάζουμε κάθε πιθανή οδό για να διατηρήσουμε το κόστος των λιπασμάτων χαμηλό, καθώς αυτοί οι αγρότες εισέρχονται στην περίοδο της σποράς».
Ένας εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου αρνήθηκε να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με τον αντίκτυπο στην αγορά ηλίου, αλλά αναγνώρισε ένα σχέδιο για τη γεωργική βιομηχανία και άφησε να εννοηθεί ότι ο πρόεδρος έχει μειώσει το κόστος τέτοιων εισροών.
«Ο πρόεδρος Τραμπ έχει υπερασπιστεί τους αγρότες μας περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, μεταξύ άλλων μειώνοντας το κόστος εισροών, θεσπίζοντας πληρωμές Βοήθειας Γέφυρας για τους Αγρότες, διαπραγματευόμενος δικαιότερες εμπορικές συμφωνίες, καταργώντας τον φόρο κληρονομιάς και πολλά άλλα», ανέφερε σε δήλωσή της η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Anna Kelly. «Όπως είπε ο πρόεδρος, αυτές οι επιπτώσεις είναι προσωρινές και τα καλύτερα έρχονται για τους σπουδαίους αγρότες μας».
Η πίεση του ηλίου αυξάνεται
Οι κατασκευαστές ημιαγωγών βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο ήλιο για την πρόληψη ορισμένων χημικών αντιδράσεων στην παραγωγή, δήλωσε ο Gottwald. Οι μαγνητικές τομογραφίες (MRI) χρειάζονται επίσης ήλιο για την ψύξη των μαγνητών που απαιτούν τα μηχανήματα για να λειτουργήσουν. Η συγκόλληση βασίζεται επίσης σε μεγάλο βαθμό στο ήλιο. Εν τω μεταξύ, τα μπαλόνια για πάρτι αποτελούν περίπου το 10% έως 20% της αγοράς.
Διακοπές ή αυξήσεις τιμών στην κατασκευή ημιαγωγών θα μπορούσαν να πλήξουν τις παγκόσμιες αγορές για τα πάντα, από υπολογιστές και smartphone μέχρι οχήματα και ιατρικό εξοπλισμό.
«Μεγάλο μέρος του κόσμου δεν λειτουργεί χωρίς ημιαγωγούς και δεν μπορείς να φτιάξεις ημιαγωγούς χωρίς ήλιο, τελεία», δήλωσε ο Gottwald. «Αυτό πιθανότατα θα προσθέσει πίεση από πολιτική σκοπιά από όλες τις διαφορετικές χώρες ανά τον κόσμο».
Οι απώλειες έχουν ήδη αρχίσει να συσσωρεύονται.
Η πίεση στην αγορά ηλίου δεν θα εκτονωθεί για μήνες επειδή οι εγκαταστάσεις παραγωγής φυσικού αερίου του Κατάρ υπέστησαν ζημιές στις μάχες, δήλωσε ο Anish Kapadia, διευθύνων σύμβουλος της AKAP Energy. Μετά την επαναλειτουργία του στενού, είπε, θα χρειαζόταν χρόνος για να επανατοποθετηθούν εξειδικευμένα εμπορευματοκιβώτια μεταφοράς, τα οποία ψύχονται σε θερμοκρασία κοντά στο μηδέν Κέλβιν. Έτσι, ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν σήμερα, θα χρειάζονταν δύο μήνες για να επιστρέψει η αγορά στο φυσιολογικό, είπε.
«Είναι απολύτως τεράστιο», είπε. «Επιπλέον, το ήλιο είναι παροιμιωδώς δύσκολο να αποθηκευτεί, επομένως σε αντίθεση με το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο, όπου έχετε μεγάλα αποθέματα στα οποία μπορείτε να βασιστείτε σε περιόδους έλλειψης, η αποθήκευση είναι πολύ περιορισμένη».
Οι ΗΠΑ είναι ο κορυφαίος προμηθευτής ηλίου στον κόσμο, ακολουθούμενες από το Κατάρ. Όμως, όπως κάθε άλλο εμπόρευμα που πωλείται στην παγκόσμια αγορά, η τιμή των εγχώριων προμηθειών θα εκτοξευθεί καθώς οι ελλείψεις θα εξαπλώνονται στη διεθνή εφοδιαστική αλυσίδα.
Ένα κλείσιμο διάρκειας ενός μήνα θα μπορούσε να σημαίνει μια άλλη αύξηση τιμών κατά 10% έως 20% αλλά όχι έλλειψη, δήλωσε ο Aleksandr Romanenko, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας IndexBox. Εάν το κλείσιμο διαρκέσει δύο μήνες, αναμένει «ευρύτερη πίεση» και αύξηση 25% έως 50%.
«Εάν η διαταραχή επεκταθεί στους τρεις μήνες, θα περίμενα πραγματικές ελλείψεις εκτός των περιοχών με τα καλύτερα αποθέματα ασφαλείας, ειδικά σε μέρη της Ευρώπης και της Ασίας», τα οποία εξαρτώνται ιδιαίτερα από την προσφορά του Κατάρ. Η πλειονότητα της κατασκευής ημιαγωγών λαμβάνει χώρα στην Ασία.
Οι αυξήσεις στα λιπάσματα θα μπορούσαν να προκαλέσουν τιμές «ρεκόρ»
Παράλληλα, η ζήτηση λιπασμάτων στις ΗΠΑ κορυφώνεται ακριβώς τη στιγμή που ξεκινά η περίοδος της ανοιξιάτικης σποράς.
Η πίεση πλήττει τους αγρότες σε δύο μέτωπα, με το αυξανόμενο κόστος του καυσίμου ντίζελ και των λιπασμάτων, έγραψε ο πρόεδρος της Αμερικανικής Ομοσπονδίας Γεωργικών Γραφείων Zippy Duvall σε επιστολή του προς τον Τραμπ αυτή την εβδομάδα. Σημείωσε ότι η αύξηση του κόστους θα μπορούσε να προκαλέσει πληθωριστική πίεση στην οικονομία των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα θα απειλούσε την εθνική ασφάλεια εάν οι ελλείψεις λιπασμάτων μείωναν την παραγωγή και αύξαναν δραστικά τις τιμές των τροφίμων.
«Αυτά τα σοκ στην εφοδιαστική αλυσίδα αναμένεται να ωθήσουν τις ήδη υψηλές τιμές των εισροών ακόμη υψηλότερα σε μια εποχή που τα περιθώρια κέρδους των αγροκτημάτων είναι ήδη εξαιρετικά στενά και πολλοί αγρότες βρίσκονται σε δεινή οικονομική θέση», έγραψε.
«Ανησυχούμε βαθιά ότι η αποτυχία δράσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων που δεν έχουν παρατηρηθεί από το 2022, όταν ο πληθωρισμός των τιμών των τροφίμων έφτασε σε υψηλά 40 ετών», προειδοποίησε ο Duvall.
Οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατακόρυφα λόγω παρόμοιων διαταραχών στην παγκόσμια αγορά λιπασμάτων το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, καθώς η Ρωσία παρήγαγε περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς λιπασμάτων. Αλλά το προϊόν τελικά έφτασε στην αγορά μέσω μιας σειράς εναλλακτικών λύσεων.
Αυτή τη φορά, χωρίς το στενό πλήρως ανοιχτό, υπάρχουν λίγα σημάδια ανακούφισης.
«Οι αποθήκες γεμίζουν, τα εργοστάσια κλείνουν και το προϊόν απλώς δεν φτάνει στην παγκόσμια αγορά», σημείωσε η Ομοσπονδία. «Αυτή είναι μια σκληρότερη μορφή διαταραχής του εφοδιασμού, χωρίς καμία εναλλακτική λύση».
Πηγή: skai.gr
Politico: It's Not Just Oil, It's the Hormuz Inflation
The Politico article analyzes the broader economic implications of rising tensions with Iran, beyond the immediate increase in fuel prices. The potential disruption of shipping through the Strait of Hormuz threatens to cause inflation in essential commodities such as helium and fertilizers, which are vital to many industries, from agriculture to medicine and entertainment. Approximately one-third of the world's helium and fertilizer supply passes through the strait, with significant implications for prices. Urea prices have already risen by 30% since the start of the bombings in Iran, while helium prices have doubled. The disruption of liquefied natural gas (LNG) production by Qatar, a major helium producer, exacerbates the situation. The Trump administration recognizes these secondary effects and promises aid to farmers, exploring ways to keep fertilizer costs low. The concern is particularly acute as farmers prepare for spring planting, a critical period for food production. Rising fertilizer prices threaten to reduce their profit margins and increase food costs for consumers. The government is trying to reassure voters about the cost of living, but Republicans are worried about the potential negative impact on elections. Rich Gottwald, CEO of the Compressed Gas Association, warns that the longer the crisis lasts, the more severe the consequences will be. The situation requires immediate attention and potentially diplomatic efforts to restore stability in the region and avoid further disruptions to global supply chains.
