Major Healthcare Bets for 2026 – Challenges Facing the New Minister

Το γεγονός ότι η νέα χρονιά αρχίζει με νέο υπουργό Υγείας αποτελεί από μόνο του πρόκληση για τον τομέα της Υγείας. Ο Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, καλείται από τη μια να συνεχίσει το έργο της Κυβέρνησης και να διαχειριστεί ζητήματα που έμειναν ανοικτά από τον προκάτοχο του και να προωθήσει, από την άλλη, τους δικούς του στόχους, όποιοι κι αν είναι αυτοί, οι οποίοι θα κριθούν στην πορεία. Στην εξίσωση και το γεγονός ότι το υπουργείο Υγείας λειτουργεί με αναπληρωτή γενικό διευθυντή, μετά και την τελευταία απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου.
Από τον περασμένο Ιούλιο, βρίσκεται σε εκκρεμότητα το ζήτημα της στελέχωσης των ιδιωτικών νοσοκομείων με νοσηλευτικό προσωπικό. Στο ζήτημα αυτό, μάλιστα, αν και δεν αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για τον τομέα της Υγείας, καταγράφονται διαφορετικές και μάλλον αντίθετες απόψεις μεταξύ εμπλεκομένων, με τους ιδιώτες να φωνάζουν για έλλειψη προσωπικού, το υπουργείο Υγείας να προτείνει κλείσιμο κλινών λόγω έλλειψης νοσηλευτών και τις συντεχνίες και άλλους φορείς που εκπροσωπούν τους νοσηλευτές να υποστηρίζουν ότι υπάρχει ικανοποιητικός αριθμός επαγγελματιών για να καλυφθούν οι ανάγκες.
Ο υπουργός Υγείας, βρέθηκε αντιμέτωπος με το συγκεκριμένο ζήτημα από τις πρώτες ημέρες ανάληψης των καθηκόντων του και όπως έχει προγραμματιστεί, θα έχει μια νέα συνάντηση με όλους τους εμπλεκόμενους στα μέσα Ιανουαρίου με το πρόβλημα να αποτελεί ένα από τα πρώτα στοιχήματα τα οποία θα κληθεί να κερδίσει.
Μεγαλύτερο στοίχημα το οποίο επιβάλλεται να κερδίσει το υπουργείο Υγείας είναι αυτό της ορθής λειτουργίας του θεσμού του Συνηγόρου του Ασθενούς. Το στήσιμο του μηχανισμού που πρέπει να λειτουργήσει, βάσει νόμου, προκειμένου ο θεσμός να εξυπηρετήσει πραγματικά τον σκοπό του, όπως όλα δείχνουν δεν θα είναι και η πιο εύκολη υπόθεση καθώς χρειάζεται σωστός και πλήρης συντονισμός, σωστή στελέχωση του γραφείου του Συνηγόρου και χωρίς καθυστέρηση προώθηση όλων των διαδικασιών.
Μεγαλύτερης σημασίας βεβαίως, για το 2026 είναι το τεράστιο ζήτημα του Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας και της λήξης της κάλυψης των ελλειμμάτων του από το κράτος στο τέλος του έτους. Ο ΟΚΥπΥ καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να «περπατήσει χωρίς δεκανίκια» και αυτό πρέπει να γίνει μέχρι τα μέσα του καλοκαιριού, οπόταν και θα ετοιμαστεί ο προϋπολογισμός του για το επόμενο έτος. Το σίγουρο είναι ότι η απόφαση έχει ληφθεί, χαρακτηρίζεται ως οριστική και προβλέπει τερματισμό της χρηματικής ενίσχυσης του Οργανισμού από το Κράτος την 31η Δεκεμβρίου 2026.
Για τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας τα στοιχήματα είναι πολύ περισσότερα καθώς ο ΟΑΥ πρέπει να προχωρήσει στην διόρθωση όλων των στρεβλώσεων που παρουσιάζει το Γενικό Σύστημα Υγείας στην πρακτική εφαρμογή του, οι οποίες πρέπει να αναφερθεί, έχουν εντοπιστεί εδώ και δύο τουλάχιστον χρόνια χωρίς να γίνουν όμως ιδιαίτερες προσπάθειες για διαχείριση τους.
Η διόρθωση των στρεβλώσεων του ΓεΣΥ πρέπει βεβαίως να περιληφθεί και στις προκλήσεις που θα έχει το υπουργείο Υγείας και γενικά η Κυβέρνηση, αν βεβαίως υπάρχει πολιτική βούληση για προώθηση των ενδεδειγμένων διαδικασιών.
Το λογισμικό του ΓεΣΥ και τα προβλήματα που παρουσιάζει, επίσης αποτελούν άλλη μια πρόκληση για τον ΟΑΥ, που εάν τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα θα κληθεί να αναλάβει τη διαχείριση του συστήματος πληροφορικής εντός του έτους.
Και το 2026 «νομοθετικό έτος;»
Το 2025 από την έναρξη του είχε χαρακτηριστεί ως «νομοθετικό έτος» για τον τομέα της Υγείας. Πράγματι, το υπουργείο Υγείας συνέχισε και σχεδόν ολοκλήρωσε τον μαραθώνιο ετοιμασίας νομοσχεδίων στον οποίο είχε μπει από το 2024 πλην όμως τα νομοσχέδια που ψηφίστηκαν εντέλει σε νόμο να είναι πολύ λίγα σε σχέση με αυτά που παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Ιδιαίτερης σημασίας το νόμος για την ίδρυση του θεσμού του Συνηγόρου του Ασθενούς. Το νόμος ψηφίστηκε, ο πρώτος Συνήγορος του Ασθενούς διορίστηκε αλλά, προς το παρόν, οι υπόλοιπες διαδικασίες βρίσκονται ακόμα σε βρεφικό στάδιο.
Ταυτόχρονα με τον νόμο για την ίδρυση του θεσμού του Συνηγόρου του Ασθενούς, ψηφίστηκε και τροποποίηση του νόμου του Γενικού Συστήματος Υγείας βάσει της οποίας η εποπτεία του ΓεΣΥ μεταφέρθηκε στο υπουργείο Υγείας ως επακόλουθο της κατάργησης του μέχρι τότε γραφείου του Επιτρόπου Εποπτείας του Συστήματος.
Ψηφίστηκε επίσης ο νόμος που ρυθμίζει την κοινοτική νοσηλευτική στην Κύπρο. Επί της ουσίας και της πρακτικής του εφαρμογής ο νόμος παραμένει μόνο στα χαρτιά καθώς, προς το παρόν, δεν έχει βοηθήσει στην ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα, πέραν των δομών που προϋπήρχαν της ψήφισης του.
Η Βουλή ψήφισε, με επεισοδιακό μάλιστα τρόπο, τον νόμο που ρυθμίζει τη λειτουργία Κέντρων Αποκατάστασης. Ο νόμος από μόνος του προκαλεί ήδη τις αντιδράσεις των κοινωνικών εταίρων, κυρίως σε ό,τι αφορά τις μεταβατικές του διατάξεις. Δεν αποκλείεται μάλιστα πριν το τέλος του 2026 να κατατεθεί στη Βουλή τροποποίηση του, η οποία από αρκετούς εκ των εμπλεκομένων, θεωρείται από την πρώτη ημέρα της ψήφισης του νόμου, επιβεβλημένη.
Με την αλλαγή του έτους φαίνεται ότι και το 2026 θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως άλλο ένα «νομοθετικό έτος» για τον τομέα της Υγείας καθώς αρκετά νομοσχέδια εκκρεμούν ακόμα στη Βουλή και άλλα στο υπουργείο Υγείας. Αυτή τη φορά ωστόσο τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο και δεν αποκλείεται και η χρονιά που θα ακολουθήσει, (2027), να αναλωθεί στην ψήφιση νόμων που θα εξακολουθήσουν να βρίσκονται σε εκκρεμότητα.
Αυτό επειδή, η Βουλή έχει στη διάθεση της, μέχρι τη διάλυση της για τις βουλευτικές εκλογές, περιορισμένο αριθμό συνεδριών και ως γνωστό οι κοινοβουλευτικές επιτροπές για αρκετό διάστημα πριν την κάθε εκλογική διαδικασία, υπολειτουργούν λόγω απουσίας των (υποψήφιων) βουλευτών.
Ορατό είναι εξάλλου και το ενδεχόμενο νομοσχέδια που επιβάλλουν συγκρούσεις να μείνουν πίσω εξαιτίας και πάλι της προεκλογικής περιόδου και της προθυμίας των κομμάτων να τοποθετηθούν επί ζητημάτων που ενδεχομένως να επηρεάσουν τις σχέσεις τους με συγκεκριμένες ομάδες επαγγελματιών/ιδιωτών/ψηφοφόρων.
Μια τέτοια περίπτωση, η περίπτωση του νομοσχεδίου που ρυθμίζει τη λειτουργία πανεπιστημιακών κλινικών στην Κύπρο, το οποίο, έτσι κι αλλιώς, από μερίδα κομμάτων αντιμετωπίζεται με αρκετή επιφύλαξη.
Την ερχόμενη Πέμπτη πάντως είναι προγραμματισμένα προς συζήτηση δύο νομοσχέδια, ένα που προβλέπει για τη λειτουργία ακτινοδιαγνωστικών κέντρων και δεύτερο που αφορά την ίδρυση του Εθνικού Κέντρου Κλινικής Τεκμηρίωσης. Για το δεύτερο νομοσχέδιο, σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ» έχουν ήδη προκύψει έντονες αντιδράσεις και ενδεχομένως η συζήτηση του, επί της αρχής, να αναβληθεί για επόμενη συνεδρίαση της Επιτροπής.