Legal Service Rejects Parliament's Request for Donors' Names

Ο Γενικός Λογιστής της Δημοκρατίας, Ανδρέας Αντωνιάδης, με σημερινή του επιστολή προς τη Βουλή που στάλθηκε ηλεκτρονικά ενημέρωσε ότι, με βάση τη γνωμάτευση που έλαβε από την Νομική Υπηρεσία δεν θα καταθέσει ενώπιον της Επιτροπής Θεσμών τα ονόματα των χορηγών του Φορέα Κοινωνικής Στήριξης καθώς και τις εισφορές στις οποίες προέβησαν από το 2020 και εντεύθεν.
Η γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας βάζει ουσιαστικά ταφόπλακα στον κοινοβουλευτικό έλεγχο. Όπως αναφέρεται στην γνωμάτευση «δεν συντρέχει νομική βάση για την κοινολόγηση των ζητούμενων στοιχείων και ότι η ανταπόκριση στο αίτημα ενδέχεται να εκθέσει τον ΑΦΚΣ σε διοικητικές κυρώσεις».
Αυτούσια η γνωμάτευση:
Tι ζήτησε η Βουλή
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών της Βουλής, Δημήτρης Δημητρίου, με επιστολή του προς τον Γενικό Λογιστή στις 15/1/2025 τον κάλεσε, στο πλαίσιο άσκησης του κοινοβουλευτικού ελέγχου, να αποστείλει το συντομότερο δυνατόν τα ακόλουθα στοιχεία που αφορούν τη χρηματοδότηση του Φορέα:
- Ονομαστικό κατάλογο όλων των φυσικών και νομικών προσώπων από τα οποία ο ανεξάρτητος Φορέας Κοινωνικής Στήριξης έλαβε δωρεές ή/και εισφορές την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως την 31η Δεκεμβρίου 2025, ανά έτος.
- Τον αριθμό των προσώπων που κατέβαλαν ανώνυμα δωρεές ή/και εισφορές στον Φορέα κατά την ίδια πιο πάνω περίοδο, ανά έτος, και πόσα εξ αυτών ήταν φυσικά και πόσα νομικά πρόσωπα.
Τι ήθελαν να διερευνήσουν οι βουλευτές
Οι βουλευτές της Επιτροπής Θεσμών ζήτησαν πλήρη ενημέρωση για το ποιοι βρίσκονται πίσω από τις ιδιωτικές εισφορές των πολλών εκατομμυρίων ευρώ προς τον Φορέα, με στόχο να διαπιστώσουν κατά πόσο:
1. Δόθηκαν οποιαδήποτε ανταλλάγματα για τις χορηγίες προς το συγκεκριμένο Ταμείο, για το οποίο από το 2024 έχουν διατυπωθεί καταγγελίες από βουλευτές ότι χρησιμοποιείται από το Προεδρικό για σκοπούς ψηφοθηρίας. Στο πολύκροτο βίντεο (videogate) που διέρρευσε στα ΜΚΔ και πρωταγωνιστούν συνεργάτες του Προέδρου, αφήνεται να νοηθεί ότι προκειμένου ένας μεγαλοεπενδυτής να προσπεράσει γραφειοκρατικές διαδικασίες ή να εξασφαλίσει την εύνοια του Προέδρου Χριστοδουλίδη θα έπρεπε να συνεισφέρει στο Ταμείο του Φορέα, του οποίου προήδρευε η Πρώτη Κυρία, και όχι σε οποιοδήποτε άλλο φιλανθρωπικό ίδρυμα.
2. Προκύπτει ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, καθώς πρόσφατη έρευνα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας εντόπισε περιπτώσεις φυσικών και νομικών προσώπων που προέβησαν σε μεγάλες δωρεές προς τον Φορέα -σε κάποιες περιπτώσεις έφτασαν τις €600.000- την ίδια στιγμή που διατηρούσαν συμβάσεις με το κράτος ή διεκδικούσαν νέες κρατικές συμβάσεις.
Δεν θα μάθουν ποτέ
Με βάση την γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας, τα ζητούμενα στοιχεία δεν θα κατατεθούν στη Βουλή. Εκείνο που μπορεί να γίνει, όπως υποδεικνύεται στη γνωμάτευση, εφόσον η Βουλή ζητήσει εκ νέου τα στοιχεία και δικαιολογήσει επαρκώς το σχετικό αίτημα είναι τα ονόματα των χορηγών, φυσικών και νομικών προσώπων, να αντικατασταθούν με τα αρχικά τους. Ακόμη και οι εταιρείες, όπως αναφέρεται στη γνωμάτευση, δεν πρέπει να οδηγούν σε εξακρίβωση της ταυτότητας των φυσικών προσώπων που βρίσκονται πίσω από αυτές.
Όπως προκύπτει αβίαστα από τα παραπάνω, οι βουλευτές δεν θα μπορέσουν να διερευνήσουν τις ενδεχόμενες περιπτώσεις σύγκρουσης συμφέροντος, ούτε εάν δόθηκαν τυχόν ανταλλάγματα από το Προεδρικό σε χορηγούς, όπου εγέρθηκαν υποψίες μετά τη σχετική έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.
Ιδιάζουσα σχέση….
Από τον Μάρτιο του 2023 που ανέλαβε την προεδρία του Φορέα η κ. Καρσερά μέχρι τα τέλη του 2025 οι ιδιωτικές εισφορές προς το ταμείο έφτασαν τα €6,4 εκατ.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία στην έκθεση της, που δημοσιοποιήθηκε στις 4 Νοεμβρίου 2025, έκανε λόγο για ιδιάζουσα σχέση, δεδομένου ότι ο σύζυγος της προέδρου του Φορέα είναι ταυτόχρονα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο οποίος λαμβάνει αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα τις ιδιωτικές εταιρείες που προβαίνουν σε εισφορές. Η Ελεγκτική Υπηρεσία κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα αφού εντόπισε τις ακόλουθες περιπτώσεις εισφορών, που η Βουλή ήθελε να διερευνήσει περαιτέρω, εξού και ζήτησε τα στοιχεία για να διαπιστωθεί εάν πίσω από τις ιδιωτικές εισφορές κρύβονται αλλότρια κίνητρα:
- Φυσικό πρόσωπο, το οποίο αναφερόταν απλά με ονοματεπώνυμο, εισέφερε το 2023 και το 2024 το ποσό των €600.000. Δεν υπάρχουν καταγραμμένα οποιαδήποτε άλλα στοιχεία ταυτοποίησης.
- Εταιρεία που κατά τα έτη 2023-2024 διαπραγματευόταν με το κράτος στο πλαίσιο σύμβασης μεγάλης διάρκειας και αξίας, διενήργησε εισφορές στον φορέα ύψους €695.750 (€395.750 το 2023 και €300.000 το 2024).
- Εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ναυτιλίας, ενώ δεν είχαν διενεργήσει καμία εισφορά στον φορέα κατά τα έτη 2018-2022, το 2023 και το 2024 εισέφεραν σημαντικά ποσά. Συγκεκριμένα, μία εταιρεία εισέφερε €200.000 σε κάθε έτος, ενώ δεύτερη εταιρεία διενήργησε εισφορά ύψους €400.000 το 2023 και €500.000 το 2024. Επιπλέον, τρίτη εταιρεία του ίδιου κλάδου, που επίσης δεν είχε κάνει οποιαδήποτε εισφορά στο παρελθόν, το 2024 εισέφερε €50.000 στον φορέα. Την ίδια περίοδο, ο όμιλος στον οποίο ανήκει η εταιρεία με τις μεγαλύτερες εισφορές συμμετείχε σε μεγάλο συγχρηματοδοτούμενο έργο από την ΕΕ, ύψους άνω των €10 εκατ. Σημειώνεται ότι στις αρχές του 2024, το Υπουργικό Συμβούλιο εξέδωσε διάταγμα για τον φόρο χωρητικότητας, το οποίο επηρεάζει άμεσα τη φορολόγηση των ναυτιλιακών εταιρειών.
- Εταιρεία που αδειοδοτήθηκε από αρμόδιο φορέα ως διαχειριστής πιστώσεων, εισέφερε το ποσό των €80.000 τα έτη 2023 και 2024.
- Εταιρείες οι οποίες δραστηριοποιούνται στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και για τις οποίες εξετάζονταν παραβάσεις ή/και βρίσκονταν σε διαδικασία συμβιβασμού με αρμόδια αρχή, εισέφεραν κατά την ίδια περίοδο ποσά €10.000 μέχρι €50.000 στον φορέα.
- Πρόσωπα που συνδέονταν με το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα συνείσφεραν σημαντικά ποσά στον φορέα. Συγκεκριμένα, φυσικό πρόσωπο και εταιρεία συνδεδεμένη μαζί του εισέφεραν συνολικά €235.000 για τα έτη 2019-2024, με τα ποσά να κυμαίνονται από €10.000 μέχρι €70.000 για κάθε χρονιά. Άλλο φυσικό πρόσωπο, μέτοχος εταιρειών κατέβαλε στον φορέα περίπου €170.000 εκ των οποίων οι €100.000 ήταν το 2023 και το υπόλοιπο ποσό, κατά τα έτη 2018-2019.
- Φυσικό πρόσωπο, στην εταιρεία του οποίου παραχωρήθηκε άδεια κατασκευής υποστατικού για εμπορική χρήση, διενήργησε εισφορά στον φορέα ύψους €200.000 για το 2023 και €200.000 για το 2024.
- Τρεις συνδεδεμένες εταιρείες στον τομέα της υγείας κατέβαλαν στον φορέα ως εισφορά για τα έτη 2023 και 2024 το συνολικό ποσό των €90.000, ενώ αναμενόταν απόφαση από αρμόδιο όργανο σχετικά με συναλλαγές του ομίλου εταιρειών.