Heated Session on the Social Support Agency - Questions about Shipping Contributions Reaching €1 Million

Απαντήσεις από την πλευρά της Κυβέρνησης για πιθανά ζητήματα διαπλοκής και σύγκρουσης συμφερόντων ζήτησαν την Πέμπτη τα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου, κατά τη διάρκεια συζήτησης σε έντονο κλίμα σχετικά με τα ευρήματα της Ετήσιας Έκθεση του Γενικού Ελεγκτή για το 2023 αναφορικά με τη λειτουργία του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης για τα έτη 2018-2024.
Κατά την έναρξη της συνεδρίασης, ο Πρόεδρος της επιτροπής, βουλευτής του ΔΗΚΟ, Ζαχαρίας Κουλίας, ανέφερε ότι η Πρώτη Κυρία και τέως πρόεδρος του φορέα, Φιλίππα Καρσερά, προσκλήθηκε σήμερα αλλά δεν μπόρεσε να παραστεί καθώς θα συμμετείχε στην Άτυπη Συνάντηση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών της ΕΕ και για τον λόγο αυτό έστειλε επιστολή στην Επιτροπή Ελέγχου στην οποία επισυνάπτει συνοπτικά τις θέσεις της επί του θέματος.
Ακολούθως, στην παρουσίασή του για τα ευρήματα της έκθεσης, ο Γενικός Ελεγκτής, Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, είπε ότι ο έλεγχος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (ΕΥ) για τον φορέα ήταν κανονιστικός-διαχειριστικός και όχι οικονομικός.
«Μας δόθηκαν όλα τα στοιχεία που ζητήσαμε από τον Γενικό Λογιστή, εντοπίσαμε αδυναμίες σε μητρώα και διαδικασίες όχι υψηλής σημασίας, ωστόσο από το 2023 υπήρξε αυστηροποίηση των διαδικασιών», σημείωσε στη συνέχεια, προσθέτοντας ότι κάποιες από τις παρατηρήσεις για την περίοδο 2018-2023 διορθώθηκαν, ενώ παρέμειναν κάποιες εισηγήσεις για το 2023 και μετά.
Είπε επίσης ότι η ΕΥ απηύθυνε ερώτηση για την εφαρμογή των ελέγχων για νομιμοποίηση παράνομων εσόδων στην Κεντρική Τράπεζα Κύπρου, η οποία, όπως είπε, απάντησε ότι ως ανεξάρτητο σώμα δεν είναι υποχρεωμένη να απαντήσει. Συμπλήρωσε ότι θέση της Υπηρεσίας είναι ότι θα ήταν προτιμότερο ο λογαριασμός του φορέα να φιλοξενείται σε εμπορική τράπεζα που θα μπορούσε να ελεγχθεί από την ΚΤΚ.
Αναφορικά με το ύψος των εισφορών, ο κ. Παπακωνσταντίνου είπε ότι από το 2023 παρατηρήθηκε πενταπλασιασμός των εισφορών και τριπλασιασμός δαπανών το 2024, «μια αφύσικη συμπεριφορά, όχι κατ’ ανάγκη κακό, ωστόσο ήταν ξαφνικό». Έκανε επίσης λόγο για έσοδα γύρω στα €2,5 εκ., συνιστώντας μεγαλύτερη προσοχή στην προέλευση των εισφορών και αυστηροποίηση ασφαλιστικών δικλείδων.
Προσέθεσε πως η ΕΥ διαπίστωσε ότι τα έσοδα προέρχονταν από σημαντικούς οικονομικούς φορείς της Κύπρου, κάνοντας αναφορά σε εταιρεία που το 2018 συνεισέφερε περίπου €100.000, μετά υπήρξε κενό, ενώ το 2023 συνεισέφερε €395.000 και το 2024 €300.000. «Η συγκεκριμένη εταιρεία είχε δραστηριότητα με το κράτος και ανησυχήσαμε για ιδιάζουσα σχέση», σημείωσε.
Συμπλήρωσε ότι έγιναν συναντήσεις με Γενικό Λογιστή και Πρώτη Κυρία, με την ΕΥ να εισηγείται ότι θα πρέπει να υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια και ασφαλιστικές δικλείδες ώστε και οι εταιρείες να είναι πιο προσεκτικές και να μη δημιουργηθεί η οποιαδήποτε υποψία.
Με τη σειρά του, ο Γενικός Λογιστής και ταμίας του φορέα, Ανδρέας Αντωνιάδης, είπε ότι διεξήχθη διευρυμένος έλεγχος παράλληλα με τις αυξημένες αιτήσεις βοήθειας προς φοιτητές, ενώ για πιθανό άνοιγμα λογαριασμού του φορέα σε εμπορική τράπεζα, μετάφερε τη θέση του Γενικού Λογιστηρίου πως δεν θεωρεί κάτι τέτοιο σωστό.
Για τον προϋπολογισμό του φορέα, είπε ότι προβλέπεται μόνο απολογισμός, εντούτοις το Γενικό Λογιστήριο υιοθέτησε σύσταση της ΕΥ ώστε από το 2026, παρότι δεν υφίστανται οικονομικές συναλλαγές, να ετοιμαστεί και να υποβληθεί προϋπολογισμός μαζί με τον απολογισμό στο τέλος Ιανουαρίου 2026.
Έκανε επίσης λόγο για μεγάλες αλλαγές στους μηχανισμούς διακυβέρνησης και ελέγχου από το 2023, ενώ χαρακτήρισε σημαντική τη συνεισφορά των Γενικών Διευθυντών των Υπουργείων που συμμετέχουν στη Επιτροπή Διαχείρισης του φορέα σχετικά με τα κριτήρια υποβολής αίτησης βοήθειας, τα οποία, όπως είπε, είναι δημοσιευμένα.
Για τη διαφάνεια των δωρητών, είπε ότι ζητήθηκαν εξουσιοδοτήσεις για δημοσίευση λογοτύπων των δωρητών, κάτι που έχει γίνει από το 2023-2024, με τη συντριπτική πλειοψηφία, όπως είπε, να έχουν αναρτημένα τα λογότυπά τους στην παρουσίαση του απολογισμού.
Για τον οικονομικό έλεγχο που δεν περιλαμβάνεται στην έκθεση της ΕΥ, είπε ότι έγινε αποδεκτή ως εκκρεμότητα λόγω έλλειψης πόρων, προσθέτοντας ότι έγινε από ιδιώτες ελεγκτές για το 2024, όπου αναφέρεται πως δεν υπάρχει καμία παράνομη συναλλαγή και καμία επιφύλαξη για τον οικονομικό έλεγχο του φορέα, ενώ θα γίνει και για το 2025.
Είπε τέλος ότι από την ανάλυση των δωρητών ανά κλάδο για το 2025 δεν διαπιστώθηκε συγκέντρωση κάποιου συγκεκριμένου τομέα.
Στη συζήτηση που ακολούθησε, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Χρίστος Χριστοφίδης, είπε ότι η συζήτηση γίνεται στο πλαίσιο των όσων αναφέρθηκαν στο βίντεο που είδε πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, προσθέτοντας ότι το ζήτημα δεν είναι οι λογιστικοί έλεγχοι, αλλά όσα καταγράφει ο Γενικός Ελεγκτής στην έκθεσή του.
Αναδεικνύοντας συγκεκριμένα σημεία της έκθεσης της ΕΥ, έκανε λόγο για εταιρεία που συνήψε μακροχρόνια σύμβαση με το κράτος και έδωσε ξαφνικά σε δύο χρονιές €700.000, ενώ σε άλλη έκθεση της ΕΥ του 2024 αναφέρεται ότι το κράτος έχασε δεκάδες εκατομμύρια από σύμβαση με τη συγκεκριμένη εταιρεία.
Μίλησε επίσης για ναυτιλιακή εταιρεία που ξαφνικά σε δύο χρόνια δίνει 900.000 και σύμφωνα με έκθεση της ΕΥ ενεπλάκη σε συγχρηματοδοτούμενο έργο αξίας μερικών εκατομμυρίων, ενώ άλλη εταιρεία έδωσε 400.000 στην ίδια συγκυρία. Προσέθεσε ότι το 2024, το Υπουργικό Συμβούλιο εξέδωσε διάταγμα για τη χωρητικότητα των ναυτιλιακών εταιρειών, οδηγώντας σε φορολογικές εκπτώσεις μέχρι και 30%.
Αναφέρθηκε ακόμη σε φυσικό πρόσωπο στο οποίο δόθηκε άδεια ανέγερσης υποστατικού και το οποίο έδωσε στον φορέα 400.000 στον φορέα σε δύο χρονιές, ενώ εταιρείες χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών που βρίσκονται σε διαδικασία συμβιβασμού με αρμόδια κρατική αρχή για παραβιάσεις έκαναν την περίοδο που ελέγχονται αυτές οι παραβιάσεις σημαντικές εισφορές στον φορέα.
«Να μας απαντήσουν όσοι έκαναν διαβουλεύσεις με τις εταιρείες αν όσα καταγράφονται στην έκθεση καταδεικνύουν τι γινόταν με τα έργα του Προεδρικού, κλείσιμο φορέα δεν σημαίνει παρασιώπηση όσων προηγήθηκαν», τόνισε.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Γιώργος Γεωργίου, ζήτησε τη θέση του Γενικού Λογιστή επί ανακοίνωσης που εξέδωσε τον Νοέμβριο του 2025 με αντικείμενο τις αρμοδιότητες της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.
Είπε στη συνέχεια ότι στο επίμαχο βίντεο γίνεται αναφορά για εισφορά 10 χιλιάδων ευρώ, η οποία δεν καταγράφεται στον κατάλογο ο οποίος κατατέθηκε χθες στην Επιτροπή Θεσμών της Βουλής και κατηγόρησε τον Γενικό Λογιστή για «εκδούλευση και δουλοπρέπεια», υποστηρίζοντας ότι θα έπρεπε να γίνεται δημοσίευση οποιασδήποτε δωρεάς στο ταμείο.
Ο Γενικός Λογιστής στο σημείο αυτό σηκώθηκε για να αποχωρήσει από την συνεδρία, ωστόσο με παρέμβαση των βουλευτών παρέμεινε στην αίθουσα. «Δεν δέχομαι επιθέσεις, ο Γενικός Εισαγγελέας θα καθορίσει την πρακτική δημοσιοποίησης, προτιμούμε να συρρικνωθεί το ταμείο αλλά να υπάρξει διαφάνεια», σημείωσε σχετικά.
Εκ μέρους του ΔΗΣΥ, η Σάβια Ορφανίδου είπε ότι θα πρέπει να δημοσιεύονται οι εισφορές στον φορέα όπως ισχύει για τα κόμματα, ενώ η συνάδελφός της Ρίτα Σούπερμαν ρώτησε γιατί δεν διεξήχθη και οικονομικός έλεγχος και αν υπάρχει πρόθεση για κάτι τέτοιο.
Η βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, είπε ότι η ουσία του ελέγχου είναι να διαπιστωθεί αν γίνονταν συναλλαγές δωρητών στον φορέα με το κράτος.
Διερωτήθηκε επίσης πόσοι Γενικοί Διευθυντές έχουν το θάρρος να σταθούν απέναντι στην Πρώτη Κυρία αν διαφωνούν και ζήτησε γραπτώς λίστα με εταιρείες-δωρητές που είχαν συμβάσεις με το δημόσιο.
Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρύσης Παντελίδης, είπε από την πλευρά ότι δεν είναι πειστικές οι απαντήσεις των τελευταίων ημερών, κάνοντας λόγο για σοβαρό πολιτικό πρόβλημα από τη διαρροή του βίντεο που έχει αμαυρώσει τον Πρόεδρο, την Πρώτη Κυρία και τον φορέα.
«Δεν έχω ακούσει από εκπροσώπους των θεσμών μια οργισμένη δήλωση εναντίον των τριών προσώπων που εμφανίζονται στο βίντεο, περιμένω από τον ΠτΔ να καταγγείλει τα όσα λέχθηκαν στο βίντεο και να τους επιτεθεί με πολιτικούς όρους», προσέθεσε και ρώτησε αν υπήρξε ενημέρωση ή οδηγία για κατάργηση του φορέα, με τον κ. Αντωνιάδη να απαντά πως δεν είχε καμία επαφή με τον Πρόεδρο.
Η ανεξάρτητη βουλευτής, Αλεξάνδρα Ατταλίδου, ενημέρωσε αρχικά ότι σήμερα θα κατατεθεί πρόταση νόμου από τους Στέφανο Στεφάνου, Κυριάκο Χατζηγιάννη και την ίδια για κατάργηση του φορέα.
Ακολούθως, ρώτησε ποιος πιστοποιεί την ανάγκη των αιτητών για βοήθεια στον φορέα και πώς αποφασίζονται τα ποσά, αν εφαρμόζεται πρωτόκολλο διαχείρισης των προσωπικών δεδομένων των αιτητών και αν υπήρξε βοήθεια του φορέα προς μη φοιτητές.
Λαμβάνοντας εκ νέου τον λόγο, ο κ. Κουλίας, σχολίασε ότι είναι υποχρέωση του Γενικού Ελεγκτή να εφαρμόσει τον νόμο και όχι να απαντήσει επί πολιτικών θεμάτων, προσθέτοντας ότι στην έκθεσή του άφησε υπόνοια για διαπλοκή, με την κ. Χαραλαμπίδου να αντιδρά στην τοποθέτηση του κ. Κουλία, κάνοντας λόγο για υπέρβαση εξουσιών.
Απαντώντας, ο Γενικός Ελεγκτής είπε ότι δεν αποδέχεται την παρατήρηση, προσθέτοντας ότι η ΕΥ θα λέει την άποψή της και θα αναδεικνύει ζητήματα όταν πιστεύει ότι υπάρχει κίνδυνος.
Συμπλήρωσε ότι στον συγκεκριμένο έλεγχο γίνεται αναφορά για ιδιάζουσα σχέση με συγκεκριμένη εταιρεία και ξαφνική μεγάλη εισφορά, προσθέτοντας ότι θα ζητηθεί από ειδικούς συμβούλους να ελέγξουν αν η σύμβαση της εταιρείας με το κράτος έγινε ορθά.
Ο βουλευτής της ΔΗΠΑ, Αλέκος Τρυφωνίδης, έκανε λόγο για μείζον πολιτικό θέμα σε ό,τι αφορά την εταιρεία που έλαβε άδεια και έκανε εισφορά και ζήτησε η έκθεση να κατατεθεί στη Νομική Υπηρεσία και να αποτελέσει μέρος της έρευνας.
Η εκπρόσωπος της Νομικής Υπηρεσίας, Ειρήνη Νεοφύτου, ανέφερε ότι υπάρχει σε εξέλιξη ποινική έρευνα, έχει διοριστεί ποινικός ανακριτής από τις 13 Ιανουαρίου με όρους εντολής που περιλαμβάνουν οποιοδήποτε ζήτημα αφορά το επίμαχο βίντεο.
Σε παρέμβασή του, ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Κυριάκος Χατζηγιάννη, ρώτησε ποιοι και τι έχουν εισφέρει στον φορέα όλα αυτά τα χρόνια από τον τομέα της ενέργειας εντός και εκτός Κύπρου, με τον Γενικό Ελεγκτή να απαντά πως δεν έχει ονομαστικά στοιχεία για εταιρείες ενέργειας και πως δεν διαφάνηκε τάση εισφοράς από τον συγκεκριμένο κλάδο, εκφράζοντας παράλληλα επιφύλαξη για φυσικά πρόσωπα που ενδεχομένως να έχουν σχέση με τον τομέα.
Συμπλήρωσε για τον λόγο μη διεξαγωγής οικονομικού ελέγχου ότι η πρακτική είναι να ανατίθεται σε ιδιώτες ελεγκτές, προσθέτοντας πως επόμενο βήμα είναι ο στοχευμένος έλεγχος σε έργα που ανέλαβε συγκεκριμένη εργοληπτική εταιρεία που αναφέρεται στο βίντεο.
Από την πλευρά του, ο κ. Αντωνιάδης είπε για την ανακοίνωση του Γενικού Λογιστηρίου ότι αφορούσε θέματα μεθοδολογίας του ελέγχου.
Προσέθεσε σχετικά με άλλη ερώτηση ότι δεν υπήρξε πληροφόρηση για άλλους λόγους αύξησης των εισφορών στον φορέα, προσθέτοντας ότι μια λύση θα ήταν να μην έχουν δικαίωμα εισφοράς εταιρείες αν έχουν συνάψει σύμβαση με το κράτος.
Αναφορικά με τις συστάσεις του Γενικού Λογιστηρίου, χαρακτήρισε αναγκαίο τον διορισμό εγνωσμένου κύρους προέδρου ως τον Μάιο ώστε να εφαρμοστούν τα δημοσιευμένα κριτήρια και να γίνει η αξιολόγηση των αιτήσεων.
Είπε επίσης ότι θα υπάρξει αποθεματικό €1 εκ., το οποίο το Γενικό Λογιστήριο επιθυμεί να πάει στη διάδοχη κατάσταση, χαρακτηρίζοντας ως καλύτερη επιλογή την Υπηρεσία Χορηγιών και Επιδομάτων στο Υπουργείο Οικονομικών.
Για τη διαχείριση προσωπικών δεδομένων των αιτητών βοήθειας, είπε ότι το σύστημα διαχείρισης δεδομένων του φορέα είναι πιστοποιημένο από την αρμόδια Επίτροπο.
Στις δηλώσεις του μετά το τέλος της συζήτησης, ο κ. Κουλίας επανέλαβε τη θέση του ότι στην έκθεσή του ο Γενικός Ελεγκτής άφησε μεγάλες σκιές ότι περίπου υπήρχαν μέσα ύποπτες ενέργειες και άφησε εικασίες.
«Η αναφορά την έκθεση ότι “οι εν λόγω ιδιαιτερότητες του Φορέα δημιουργούν κατά την άποψη της Υπηρεσίας μας ιδιάζουσα σχέση” από μόνο της καταδεικνύει ότι απεφάνθη ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας πως περίπου γίνονται κομπίνες. Φυσικά είπα στον Ελεγκτή ότι για να τα γράφει αυτά πρέπει να είναι είτε Πρόεδρος της Δημοκρατίας είτε βουλευτής, έκανε πολιτική. Έπρεπε να πάει να ελέγξει, αν έκανε διαπίστωση ιδιάζουσας σχέσης, έπρεπε να πάει να δει και να κάνει έλεγχο», συνέχισε.
«Πρώτη φορά συμβαίνει ο Ελεγκτής να αφήνει υπονοούμενα. Δηλαδή πήρε καθαρά πολιτικές θέσεις μέσα στην έκθεσή του. Η έκθεση του Ελεγκτή, κατά την ταπεινή μου γνώμη, πρέπει να περιορίζεται μέσα στα πλαίσια που καθορίζει ο νόμος, εάν παρέβη κάποιος τον νόμο τότε να το καταγράψει και να το στιγματίσει, αλλά δεν μπορεί να προχωρεί και να αφήνει τέτοια υπονοούμενα. Θεωρώ ότι η τύχη του Ταμείου πλέον είναι προς το τέλος της, οπότε να λήξει ο κάθε καβγάς και ο κάθε κατεργάρης στον πάγκο του», κατέληξε.
Εκ μέρους του ΔΗΣΥ, η κ. Σούπερμαν είπε ότι το Ταμείο της Πρώτης Κυρίας είναι πλέον σοβαρό ζήτημα διαφάνειας και λογοδοσίας, προσθέτοντας ότι το κόμμα της προειδοποιεί εδώ και δύο χρόνια ότι η λειτουργία του χωρίς σαφές πλαίσιο και ουσιαστικό έλεγχο δημιουργεί σκιές.
«Η έκθεση του Γενικού Ελεγκτή επιβεβαιώνει πλήρως αυτές τις προειδοποιήσεις. Γι' αυτό καταθέτουμε εκ νέου πρόταση νόμου για υποχρεωτική δημοσιοποίηση όλων των εισφορών άνω των 5.000 ευρώ, καθώς και για λειτουργία του Ταμείου με πλήρη διαφάνεια και λογοδοσία», συνέχισε.
«Η ύπαρξη του Ταμείου είναι σημαντική γιατί ο σκοπός του, η στήριξη των φοιτητών, είναι κοινωνικά αναγκαίος. Όμως κανένας καλός σκοπός δεν δικαιολογεί αδιαφάνεια, αντίθετα, απαιτεί ακόμα μεγαλύτερη καθαρότητα. Η κυβέρνηση οφείλει άμεσα απαντήσεις», σημείωσε
Στις δικές του δηλώσεις, ο κ. Χριστοφίδης επανέλαβε ότι η έκθεση της ΕΥ συζητήθηκε στο καινούργιο πλαίσιο που καθορίστηκε από τη διαρροή του περιβόητου βίντεο στην οποία τόσο ο Διευθυντής του Γραφείου του Προέδρου της Δημοκρατίας όσο και ο Γιώργος Λακκοτρύπης εισηγούνται σε υποτιθέμενους επενδυτές να πραγματοποιήσουν μετά από τις εξυπηρετήσεις του κράτους και εισφορές προς την Κυβέρνηση, ενώ ο δεύτερος εισηγείται να περάσουν και από το γραφείο της Πρώτης Κυρίας αφού υπάρξουν συμφωνίες.
Προσέθεσε ότι η έκθεση έγινε μετά από καταγγελίες του ΑΚΕΛ, με πρώτη επιστολή στις 10 Μαΐου του 2024 και δεύτερη στις 24 Ιούνιου του 2025, όπου, όπως είπε, το κόμμα προειδοποιούσε για όλα αυτά που φάνηκαν και στο βίντεο και καταγράφονται και στην έκθεση.
«Αυτά τα οποία καταγράφει η έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας είναι αυτά που είδε ο κυπριακός λαός με τα μάτια του και άκουσε με τα αυτιά του στο βίντεο, μία πρωτόγνωρη διαπλοκή, μία πρωτόγνωρη σύγκρουση συμφέροντος, εισφορών έναντι διευκολύνσεων, εξυπηρετήσεων και ό,τι άλλο θέλετε μπορείτε να προσθέσετε», είπε.
Συμπλήρωσε ότι η αστυνομία έχει ζητήσει από την Ελεγκτική Υπηρεσία την συγκεκριμένη έκθεση στα πλαίσια των ερευνών που διεξάγει για το βίντεο και όσα περιλαμβάνει.
Πηγή: ΚΥΠΕ