Η Ολομέλεια της Βουλής ενέκρινε ομόφωνα, την Πέμπτη, τροποποίηση του νόμου περί της Καταπολέμησης Ορισμένων Μορφών και Εκδηλώσεων Ρατσισμού και Ξενοφοβίας μέσω του Ποινικού Δικαίου, ώστε να θεσπιστεί το αδίκημα υποκίνησης βίας και/ή αναπαραγωγής ή εκφοράς ρητορικής μίσους, με οποιοδήποτε τρόπο και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, εναντίον προσώπου λόγω της ηλικίας ή της αναπηρίας του.
Η τροποποίηση επήλθε με πρόταση νόμου των Αλεξάνδρας Ατταλίδου, Βουλευτού της εκλογικής περιφέρειας Λευκωσίας και Γιώργου Κουκουμά, Βουλευτή ΑΚΕΛ της εκλογικής περιφέρειας Αμμοχώστου.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση η ρητορική μίσους, όπως προκύπτει από το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο προσδιορίζεται και ποινικοποιείται ως η υποκίνηση βίας ή μίσους που στρέφεται κατά ομάδας προσώπων ή μέλους ομάδας προσώπων που προσδιορίζεται βάσει της φυλής, του φύλου, του χρώματος, της θρησκείας, των γενεαλογικών καταβολών ή της εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής ή του σεξουαλικού προσανατολισμού τους.
Ωστόσο, έως σήμερα η ρητορική μίσους εις βάρος προσώπων ή ομάδας προσώπων λόγω της ηλικίας ή της αναπηρίας τους δεν ποινικοποιείται, γεγονός που δεν συνάδει με τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με άλλες διεθνείς διακηρύξεις ανθρώπινων δικαιωμάτων, καθώς και με συστάσεις διεθνών οργανισμών, όπως η σύσταση του Συμβουλίου Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης του 2022 για τη ρητορική μίσους.
Οι εισηγητές αναφέρθηκαν σε αυξητική τάση ρατσιστικών επιθέσεων κατά ατόμων εξαιτίας της ηλικίας ή της αναπηρίας αυτών, με ένταση η οποία άπτεται της ρητορικής μίσους.
Τόνισαν ότι οι ρυθμίσεις είναι αναγκαίες αφενός για την καλλιέργεια δημόσιας κουλτούρας ενάντια στον ρατσισμό και αφετέρου για να καταστεί κατανοητό ότι τέτοιες συμπεριφορές πρέπει να καταγγέλλονται.
Πρόσθεσαν ότι οι αναφερόμενες κατακριτέες συμπεριφορές δεν καλύπτονται από την ελευθερία της έκφρασης, ενώ νομοθετικές ρυθμίσεις παρόμοιες με τις προτεινόμενες έχουν ήδη θεσπιστεί στα πλείστα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η εκ των εισηγητών Αλεξάνδρα Ατταλίδου ανέφερε ότι σήμερα συζητάμε αν η πολιτεία μας προστατεύει τους πολίτες της ΑμεΑ και ηλικιωμένους από βία, ρατσισμό και μίσος λόγω ηλικίας ή αναπηρίας. Αναφέρθηκε σε εσωτερικό νομικό κενό και διευκρίνισε ότι η πρόταση αυτή δεν περιορίζει την ελευθερία έκφρασης, αλλά αφορά την στοχοποίηση ευάλωτων ομάδων και αφορά ηθικό μας καθήκον.
Ο εισηγητής Γιώργος Κουκουμάς ανέφερε ότι η ρητορική μίσους και ο χλευασμός σε βάρος ΑμεΑ ή ηλικιωμένων είναι θέμα πισωγυρίσματος μιας κοινωνίας, θέμα αξιοπρέπειας και αναφέρθηκε στον ρατσισμό κατά παιδιών με νοητική αναπηρία στα σχολεία μας και στον ηλικιακό ρατσισμό.
Είπε ότι κάνουμε σήμερα βήμα με βάση και συστάσεις διεθνών σωμάτων και οργάνων, αναφέροντας ότι η ρητορική μίσους ειδικά για παιδιά είναι επώδυνη και πρέπει αυτός ο κακοποιητικός λόγος να μπορεί να καταγγέλλεται, προσθέτοντας ότι πολύ συχνά η ρητορική μίσους οδηγεί σε εγκλήματα μίσους.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών, Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Τορναρίτης, μίλησε για πολύ σημαντική πρόταση, η οποία θα υπερψηφιστεί από τον ΔΗΣΥ.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, Παύλος Μυλωνάς, ανέφερε ότι είναι απογοητευτικό και παρακμιακό να φτάνουμε ως κοινωνία στο σημείο να θεσπίζουμε νόμους για τέτοια ζητήματα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Βουλευτές κατά την συζήτηση της πρότασης στην Επιτροπή Νομικών υπερθεμάτισαν την ανάγκη τήρησης από την πολιτεία στάσης μηδενικής ανοχής ως προς κάθε μορφή ρατσισμού και τόνισαν τη σημασία της ορθής εφαρμογής του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου.
Ζήτησαν από την Αστυνομία να προβεί στην κατάθεση στατιστικών στοιχείων αναφορικά με τις ποινικές διώξεις που έχουν κινηθεί στη βάση της υπό τροποποίηση νομοθεσίας και το ποσοστό αυτών που έχει οδηγηθεί σε καταδίκη μέχρι σήμερα.
ΚΥΠΕ
Hate Speech Against People with Disabilities and the Elderly Criminalized – Zero Tolerance Message from Parliament
Parliament unanimously approved an amendment to the law on Combating Certain Forms and Manifestations of Racism and Xenophobia, aiming to criminalize hate speech against people with disabilities and the elderly. The amendment establishes the offense of inciting violence and/or reproducing or uttering hate speech against individuals because of their age or disability. The amendment was proposed by MPs Alexandra Attalidou and Giorgos Koukoumas, and is based on the need to protect vulnerable groups from racist attacks and hate speech. Existing legislation did not criminalize hate speech against individuals because of age or disability. The proponents stressed the increasing trend of racist attacks against people with disabilities and the elderly, as well as the need to cultivate a public culture against racism. They emphasized that freedom of expression does not cover the targeting of vulnerable groups and that similar regulations have already been established in many EU member states.
