GBL and GHB: What is the “Recreational Drug” Detected in the Water Cooler?

Διευκρινίσεις για την ουσία που ανιχνεύθηκε σε ψύκτη νερού και συνδέεται με το σοβαρό περιστατικό δηλητηρίασης έδωσε ο καθηγητής Φαρμακευτικής του Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Χρίστος Πέτρου, μιλώντας στην εκπομπή Alpha Καλημέρα.
Ο κ. Πέτρου εξήγησε ότι η ουσία που εντοπίστηκε είναι η GBL (γάμμα-βουτυρολακτόνη), ένας βιομηχανικός διαλύτης με ευρεία χρήση στη χημική και καθαριστική βιομηχανία. Όταν όμως καταποθεί, μετατρέπεται ταχύτατα στον οργανισμό σε GHB (γάμμα-υδροξυβουτυρικό οξύ), ένα ισχυρό κατασταλτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος με τοξική δράση. Πρόκειται για άχρωμη, άοσμη και συνήθως άγευστη ουσία, γεγονός που την καθιστά εξαιρετικά επικίνδυνη, καθώς μπορεί να καταναλωθεί χωρίς να γίνει αντιληπτή.
Όπως ανέφερε, η GHB συγκαταλέγεται στις ουσίες που είναι γνωστές ως «ναρκωτικά του βιασμού», αλλά και σε εκείνες που χρησιμοποιούνται στο λεγόμενο chemsex. Σε χαμηλές δόσεις μπορεί να προκαλέσει ευφορία, χαλάρωση, μείωση αναστολών και κενά μνήμης. Ωστόσο, η διαφορά ανάμεσα σε μια «ήπια» και μια τοξική δόση είναι εξαιρετικά μικρή, με αποτέλεσμα ακόμη και ελαφρώς αυξημένη ποσότητα να οδηγεί σε βαριά καταστολή, απώλεια συνείδησης ή και θάνατο.
Ιδιαίτερα επικίνδυνη χαρακτήρισε τη χρήση της ουσίας σε συνδυασμό με άλλα κατασταλτικά, κυρίως το αλκοόλ, τονίζοντας ότι απαγορεύεται οποιαδήποτε ανάμειξη, ακόμη και με νερό ή αναψυκτικά, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε τραγικές καταστάσεις. Επισήμανε επίσης ότι πρόκειται για φθηνή και εύκολα προσβάσιμη ουσία, γεγονός που εξηγεί τη σχετική διάδοσή της, όχι μόνο διεθνώς αλλά και στην Κύπρο.
Τέλος, υπογράμμισε ότι οι συγκεκριμένες ουσίες αποβάλλονται πολύ γρήγορα από τον οργανισμό, γεγονός που καθιστά δύσκολη ή και αδύνατη την ανίχνευσή τους μετά από λίγες ώρες ή ημέρες. Για τον λόγο αυτό, σε περιστατικά λιποθυμίας ή αναπνευστικής δυσχέρειας, η άμεση ιατρική παρέμβαση είναι κρίσιμη, ενώ καθοριστικό ρόλο στην εξιχνίαση παίζει ο εντοπισμός της πηγής – όπως στην προκειμένη περίπτωση ο ψύκτης νερού.