Στον σχεδιασμό προσωρινών και στοχευμένων μέτρων για τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας επικεντρώνονται τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που υιοθετήθηκαν την Πέμπτη στις Βρυξέλλες, με ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο, όπου η έμφαση σε μέτρα προσαρμοσμένα στις εθνικές συνθήκες μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά.
Όπως αναφέρεται στα συμπεράσματα, οι πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων καταδεικνύουν ότι η ενεργειακή μετάβαση παραμένει η πιο αποτελεσματική στρατηγική για την επίτευξη της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Ενισχύει την ανθεκτικότητα, τη διαρθρωτική μείωση των τιμών ενέργειας και την παροχή καθαρής, άφθονης και εγχώριας ενέργειας που απαιτείται για την τροφοδότηση της οικονομίας του μέλλοντος. Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνεται ότι η επιτάχυνση της ανάπτυξης και η ενσωμάτωση ανανεώσιμων και χαμηλών εκπομπών πηγών ενέργειας, καθώς και η αποθήκευση ενέργειας, είναι απαραίτητα για τη μείωση της εξάρτησης από τις ασταθείς αγορές ορυκτών καυσίμων και την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού.
Παράλληλα, τονίζεται ότι απαιτούνται στοχευμένες λύσεις βραχυπρόθεσμα, για να διασφαλιστούν προσιτές τιμές ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη την τεχνολογική ουδετερότητα και τις ειδικές συνθήκες των κρατών μελών, την ιδιαίτερη έκθεση ορισμένων βιομηχανικών τομέων στον κίνδυνο μετεγκατάστασης, καθώς και την ανάγκη βελτίωσης των συνθηκών για καινοτόμους ενεργοβόρους τομείς, χωρίς να υπονομεύεται η προβλεψιμότητα και οι ίσοι όροι ανταγωνισμού.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σημειώνει επίσης ότι, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει άμεσο αντίκτυπο στις τιμές ενέργειας για τους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις, υπογραμμίζεται η ανάγκη για συντονισμένη αντίδραση.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν καλείται να παρουσιάσει χωρίς καθυστέρηση μία «εργαλειοθήκη» στοχευμένων προσωρινών μέτρων για την αντιμετώπιση των πρόσφατων αυξήσεων στις τιμές των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων, που προκύπτουν από την κρίση στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα, υπό το πρίσμα της επιστολής της Προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η Επιτροπή θα συνεργαστεί με τα κράτη μέλη με στόχο να σχεδιαστούν προσωρινά εθνικά και στοχευμένα μέτρα που θα αφορούν το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένου του φόρου άνθρακα, αξιοποιώντας και πρακτικές που είχαν εφαρμοστεί κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση.
Επιπλέον, η Κομισιόν καλείται να παρουσιάσει το αργότερο έως τον ερχόμενο Ιούλιο, την αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS), με στόχο τη μείωση της μεταβλητότητας της τιμής του άνθρακα και τον μετριασμό των επιπτώσεών της στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών δαπανών στην εφοδιαστική αλυσίδα και της μετατόπισης δραστηριοτήτων, διατηρώντας παράλληλα τον ουσιαστικό ρόλο του στην κλιματική και ενεργειακή μετάβαση μέσω ενός αγορακεντρικού σήματος τιμής για τις εκπομπές που ενισχύει τις επενδύσεις και την καινοτομία.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί επίσης τους συννομοθέτες να συμφωνήσουν, εντός του 2026, σε ένα φιλόδοξο πακέτο για τα δίκτυα, προκειμένου να κατασκευαστεί γρήγορα η απαραίτητη υποδομή, να διασφαλιστεί η προστασία και η ανθεκτικότητα της Ένωσης και να ενισχυθούν οι διασυνδέσεις σε εθνικό και διαευρωπαϊκό επίπεδο. Μεταξύ άλλων, μέσω της απλούστευσης και επιτάχυνσης των διαδικασιών αδειοδότησης, συμβάλλοντας έτσι σε μία ενοποιημένη και πιο ανθεκτική ενεργειακή αγορά, ενώ παράλληλα καθορίζεται μία ευέλικτη προσέγγιση για τα έσοδα συμφόρησης που προκύπτουν από τις εσωτερικές ζώνες προσφορών, λαμβάνοντας υπόψη τις εθνικές ιδιαιτερότητες.
Το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη και την Κομισιόν, να επιταχύνουν την υλοποίηση της ατζέντας της Ενεργειακής Ένωσης 2030, ώστε να καταστεί δυνατή η ταχεία αύξηση και η οικονομικά προσιτή ηλεκτροδότηση.
Σημειώνεται ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να επανέλθει στα ζητήματα αυτά τον Ιούνιο, προκειμένου να αξιολογήσει την πρόοδο.
Πηγή: ΚΥΠΕ
EU Measures to Reduce Energy Costs
The European Council has adopted conclusions on reducing energy costs, focusing on the design of temporary and targeted measures. Cyprus is expected to benefit from measures tailored to its national conditions, which could contribute to reducing electricity prices for households. The conclusions emphasize that the energy transition remains the most effective strategy for achieving Europe's energy autonomy, enhancing resilience and reducing energy prices. Accelerating the development of renewable energy sources and energy storage are considered essential for reducing dependence on fossil fuels. At the same time, the need for short-term targeted solutions to ensure affordable energy prices is recognized, taking into account the specific characteristics of member states and the need to protect energy-intensive industries. The conflict in the Middle East and its impact on energy prices highlight the need for a coordinated response. The European Commission is called upon to present a “toolbox” of targeted temporary measures to address rising fossil fuel prices, as well as to revise the Emissions Trading System (ETS) to reduce carbon price volatility and mitigate its impact on electricity prices.