Colorless, Odorless and Deadly: The 'Insidious' Substance Behind the Larnaca Tragedy

Δεν έχει χρώμα, δεν έχει μυρωδιά και σχεδόν δεν έχει γεύση. Μπορεί να αναμειχθεί σε ένα ποτό ή σε ένα ποτήρι νερό χωρίς να το αντιληφθούμε. Μπορεί,όμως, να προκαλέσει απώλεια συνείδησης, σοβαρή βλάβη στον οργανισμό και ακόμη και θάνατο.
Αυτή είναι η γ-βουτυρολακτόνη. Μια ουσία που έγινε μέχρι πρόσφατα ελάχιστοι γνωρίζαμε και που ήρθε στο τραγικό περιστατικό στη Λάρνακα, όπου ένας 78χρονος άνδρας έχασε τη ζωή του και τέσσερα ακόμη πρόσωπα μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο.
Πρόκειται για έναν κοινό βιομηχανικό διαλύτη, που χρησιμοποιείται σε προϊόντα καθαρισμού και στη χημική βιομηχανία. Όταν όμως καταποθεί, μετατρέπεται πολύ γρήγορα στον οργανισμό σε γ-υδροξυβουτυρικό οξύ (GHB) - μια ισχυρή ουσία που καταστέλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη.
Μιλώντας στο ραδιόφωνο του Πολίτη 107.6 & 97.6, ο καθηγητής Φαρμακευτικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και πρόεδρος του Τμήματος Επιστημών Υγείας, Χρίστος Πέτρου, εξήγησε ότι «το πρόβλημα με τη γ-βουτυρολακτόνη ξεκινά όταν καταποθεί. Τότε μετατρέπεται πολύ γρήγορα σε γ-υδροξυβουτυρικό οξύ (GHB, ένα γνωστό κατασταλτικό του κεντρικού νευρικού συστήματος». Η ισχυρή αύτη ουσία, είπε, καταστέλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνη.
Άχρωμο, άοσμο, πολύ επικίνδυνο
Αυτό που κάνει τη βουτυρολακτόνη ιδιαίτερα ύπουλη είναι ότι δύσκολα γίνεται αντιληπτή. Είναι διαυγής, άχρωμη, σχεδόν άοσμη και σχεδόν άγευστη. Μπορεί να αφήνει μόνο μια ελαφρά αίσθηση στο στόμα, που εύκολα καλύπτεται όταν αναμειχθεί με κάποιο ρόφημα. «Αν μπει σε λεμονάδα, πορτοκαλάδα, μπύρα ή άλλο ποτό, υπερισχύει η γεύση του ροφήματος και κανείς δεν καταλαβαίνει τι πίνει. Ακόμη και στο ίδιο το νερό, σε χαμηλές συγκεντρώσεις, μπορεί να περάσει εντελώς απαρατήρητη», ανέφερε ο καθηγητής.
Bodybuilding
Για χρόνια, η ουσία αυτή κυκλοφορούσε στον χώρο του bodybuilding και του fitness, μέσα από νοθευμένα «συμπληρώματα διατροφής» που υπόσχονταν καλύτερο ύπνο, περισσότερη ενέργεια, μυϊκή ενδυνάμωση ή αυξημένη σεξουαλική απόδοση. Όμως, όπως εξήγησε ο κ. Πέτρου, όλα αυτά ήταν παραπλανητικά. «Δεν καίει λίπος, δεν αυξάνει μυς, δεν βελτιώνει τη σεξουαλική απόδοση. Αυτό που κάνει είναι να χαλαρώνει τον άνθρωπο, να μειώνει τις αναστολές του, να προκαλεί ευφορία και υπνηλία. Και αυτό είναι ακριβώς που την κάνει επικίνδυνη», σημείωσε.
Club drug & «χάπι βιασμού»
Η ουσία, σύμφωνα με τον κύριο Πέτρου, έχει καταταγεί στα λεγόμενα club drugs και στις ουσίες του chemsex και χρησιμοποιείται για να προκαλεί απώλεια αναστολών, απώλεια συνείδησης και κενά μνήμης, συχνά σε συνδυασμό με αλκοόλ ή άλλες ουσίες, και έχει συνδεθεί με περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης.
Δεν υπάρχει ασφαλής δόση
Εξαιρετικά ανησυχητικό θεωρείται το γεγονός ότι δεν υπάρχει «ασφαλής» ποσότητα. Ο ίδιος άνθρωπος μπορεί να αντιδράσει διαφορετικά από μέρα σε μέρα, ενώ αυτό που για κάποιον είναι μικρή δόση, για κάποιον άλλον μπορεί να αποδειχθεί θανατηφόρο, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κύριος πέτρου. «Δύο κατασταλτικά μαζί είναι από τους πιο επικίνδυνους συνδυασμούς. Μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια συνείδησης, αναπνευστική καταστολή, κώμα και θάνατο», ανέφερε ο καθηγητής.
Δύσκολο να εντοπιστεί
Η ουσία αποβάλλεται πολύ γρήγορα από τον οργανισμό, γεγονός που δυσκολεύει την ανίχνευσή της ακόμη και με ειδικές εξετάσεις. Έτσι, μπορεί να έχει προκαλέσει σοβαρή βλάβη χωρίς να μπορεί εύκολα να αποδειχθεί εκ των υστέρων, σύμφωνα με τον κύριο Πέτρου.
Ερωτηθείς σχετικά, διευκρίνισε ότι δεν πωλείται ως φάρμακο και δεν υπάρχει στα φαρμακεία. Χρησιμοποιείται νόμιμα μόνο σε βιομηχανικές εφαρμογές, όπως καθαριστικά και διαλύτες.