Το Ιράν μπορεί να υστερεί στρατιωτικά και να διαθέτει μικρότερα κοδύλια για την άμυνά του από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, αλλά έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Με το να επιτίθεται σε πλοία που πλέουν στο στενό δίαυλο, το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει τη διαδρομή, μέσω της οποίας περνά το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου, όπως αναφέρει το CNNi.
Ο βρετανικός ναυτιλιακός φορέας δήλωσε την Πέμπτη (12/3) ότι άλλο ένα πλοίο στον Περσικό Κόλπο δέχθηκε επίθεση, το έκτο σε δύο ημέρες. Επίσης, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι έχει ναρκοθετήσει τα Στενά του Ορμούζ, αποτρέποντας περαιτέρω τα πλοία από την προσπάθεια διέλευσης και σηματοδοτώντας μια νέα κλιμάκωση στον πόλεμο.
Τι κάνει το Ιράν;
Τις τελευταίες ημέρες, το Ιράν άρχισε να τοποθετεί μερικές δεκάδες νάρκες στα Στενά αναφέρουν πηγές που έχουν γνώση του θέματος. Η τοποθέτηση των ναρκών δεν είναι εκτεταμένη, αλλά το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί πάνω από 80% έως 90% των μικρών του σκαφών και των ναρκαλιευτικών του, όπως δήλωσε μια πηγή στο CNNi, αντικρούοντας την δήλωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι η Τεχεράνη «δεν έχει πλέον πολεμικό ναυτικό».
Μια τέτοια κίνηση υπογραμμίζει την εξάρτηση του Ιράν από την ασύμμετρη στρατιωτική δράση και την καταστροφή που αυτές οι τακτικές θα μπορούσαν να προκαλέσουν ακόμα και καθώς η χώρα πλήττεται από αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ-Ισραήλ.
Την Τετάρτη (11/3), ο Τραμπ προκάλεσε σύγχυση για το ζήτημα, λέγοντας ότι δεν πίστευε πως το Ιράν είχε καταφέρει να τοποθετήσει νάρκες και ότι οι ΗΠΑ είχαν καταστρέψει «σχεδόν όλα» τα πλοία τους που τοποθετούσαν νάρκες.
Η United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO), μια βρετανική οργάνωση που διαχειρίζεται το Βασιλικό Ναυτικό και παρέχει πληροφορίες ασφαλείας σε ενδιαφερόμενους, προειδοποίησε επίσης ότι «δεν υπάρχουν ακόμη επιβεβαιωμένα στοιχεία για την τοποθέτηση ή την πυροδότηση ναρκών» στον υδάτινο δίαυλο.
Το Ιράν διαθέτει περίπου 5.000 έως 6.000 νάρκες ναυτικού τύπου, σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση του αμερικανικού Κογκρέσου. Πρόκειται για πολλούς διαφορετικούς τύπους ναρκών. Ορισμένες είναι νάρκες τύπου limpet, οι οποίες συνήθως τοποθετούνται χειροκίνητα στο κύτος ενός πλοίου από δύτη. Άλλες είναι αγκυροβολημένες νάρκες, οι οποίες αιωρούνται λίγο κάτω από την επιφάνεια και εκρήγνυνται όταν έρχονται σε επαφή με ένα πλοίο. Υπάρχουν επίσης και κάποιες νάρκες, οι οποίες είναι βυθισμένες.
Οι δυνατότητες του Ναυτικού του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης
Το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC) μία στρατιωτική δύναμη που διαθέτει και δικό της ναυτικό, εξακολουθεί να είναι ικανό να αναπτύξει ένα «γάντζο» από νάρκες, αυτοσχέδιες βάρκες αυτοκτονίας γεμάτες εκρηκτικά και παράκτιες πυραυλικές μπαταρίες, μετατρέποντας όπως ανέφερε χαρακτηριστικά μία αμερικανική πηγή τα Στενά σε «Κοιλάδα του Θανάτου».
Παρά 12 ημέρες αεροπορικών επιδρομών, ο «κύρια στόλος μικρών σκαφών» του IRGC έχει μέχρι τώρα κατά βάση παραμείνει ανέπαφος, δήλωσε ο Φαρζίν Ναντίμι, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον, ο οποίος μελετήσει τη ναυτική στρατηγική του Ιράν.
Η δυνατότητα αυτή αποκαλύφθηκε την Τρίτη (10/3) όταν οι Φρουροί δήλωσαν ότι πυροβόλησαν τον θωρηκτό υπό σημαία Ταϊλάνδης Mayuree Naree καθώς προσπαθούσε να περάσει, προκαλώντας έκρηξη στη μηχανή του πλοίου. Τρία από τα 23 μέλη του πληρώματος, που πιστεύεται ότι βρίσκονταν σε υπηρεσία στη μηχανή, παραμένουν αγνοούμενα, σύμφωνα με τις αρχές της Ταϊλάνδης. Ένα ακόμα πλοίο, υπό σημαία Λιβερίας, το Express Rome, πλήγηκε επίσης από ιρανικά βλήματα το ίδιο πρωί, πρόσθεσαν οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) δήλωσε την Τρίτη (10/3) ότι κατέστρεψε πολλαπλά ιρανικά ναυτικά πλοία — συμπεριλαμβανομένων 16 πλοίων για τοποθέτηση ναρκών — κοντά στον πορθμό, αν και δεν ανέφερε την καταστροφή καμίας νάρκης, οι οποίες μπορεί να είχαν ήδη τοποθετηθεί.
O ίδιος Τραμπ έκανε ανάρτηση στο Truth Social: «Αν το Ιράν έχει τοποθετήσει βόμβες στον Πορθμό του Χορμούζ, και δεν έχουμε αναφορές ότι το έκανε, θέλουμε να αφαιρεθούν, ΑΜΕΣΩΣ!»
Αν το Ιράν δεν αφαιρέσει καμία νάρκη που μπορεί να έχει τοποθετήσει, η χώρα θα αντιμετωπίσει συνέπειες «σε επίπεδο που δεν έχει ξαναδεί ποτέ», πρόσθεσε ο Τραμπ. Ωστόσο, αν αφαιρέσει «ό,τι μπορεί να έχει τοποθετηθεί, θα είναι ένα τεράστιο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση!»
Οι ικανότητες καθαρισμού ναρκοπεδίων των Αμερικανών στον Περσικό Κόλπο δεν είναι πλέον τόσο ισχυρές όσο στο παρελθόν. Το Ναυτικό των ΗΠΑ απομάκρυνε τον περασμένο Σεπτέμβριο τον τελευταίο από τους τέσσερις ειδικούς μηχανισμούς καθαρισμού ναρκοπεδίων στην περιοχή, με αποτέλεσμα να εξαρτάται από λιγότερο ειδικευμένα πλοία.
Την εποχή εκείνη, η Κεντρική Διοίκηση Ναυτικών Δυνάμεων των ΗΠΑ δήλωσε ότι τέσσερα πλοία παράκτιας μάχης (LCS) θα αναλάμβαναν την ευθύνη για τον καθαρισμό ναρκοπεδίων.
Ποιο είναι το διακύβευμα
Με τα Στενά ουσιαστικά κλειστά, σχεδόν 15 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα αργού πετρελαίου και 4,5 εκατομμύρια διυλισμένου πετρελαίου παραμένουν εγκλωβισμένα στον Κόλπο, σύμφωνα με αναλυτές, πράγμα που σημαίνει ότι οι δεξαμενές αποθήκευσης σε ολόκληρη την περιοχή γεμίζουν γρήγορα.
Ακόμη και σε καιρό ειρήνης, απαιτείται μεγάλη δεξιότητα για να πλοηγηθεί κάποιος στα Στεννά. Οι νάρκες αυξάνουν τους κινδύνους για κάθε πλοίο που προσπαθεί να περάσει και δυσκολεύουν το εκ νέου άνοιγμά τους
«Θέλουν να προκαλέσουν πόνο», είπε ο Ναντίμι στο CNNi. «Ο στρατηγικός στόχος είναι να επιφέρουν όσο περισσότερη τιμωρητική οδύνη χρειάζεται στις στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στην περιοχή, στο Ισραήλ, στις χώρες του Περσικού Κόλπου, και έμμεσα στις ΗΠΑ, ειδικά στη βάση υποστήριξης του Τραμπ, προκειμένου να τους αναγκάσουν να υποταχθούν στο γεγονός ότι δεν μπορούν να νικήσουν το Ισλαμικό καθεστώς τώρα και στο μέλλον».
Ο Τραμπ έχει προτείνει την παροχή συνοδείας για τη ναυσιπλοΐα στο στενό, αλλά αυτό θα συνεπαγόταν την τοποθέτηση ναυτικών πλοίων σε κίνδυνο καθαρά για τον σκοπό της προστασίας των πετρελαιοφόρων χωρίς σαφή στρατηγικό πλεονέκτημα για τον ίδιο τον πόλεμο.
«Αν και η δημιουργία περιορισμένων παραθύρων διέλευσης μέσω των Στενών είναι τεχνικά δυνατή ... μέσα σε μέρες ή εβδομάδες, η αποκατάσταση μακροχρόνιας και διαρκούς ασφάλειας στο στενό θα είναι «πολύπλοκη», και θα μπορούσε να διαρκέσει «μήνες αντί για εβδομάδες», πρόσθεσε ο Ναντίμι. «Δεν μπορεί να γίνει γρήγορα και δεν μπορεί να γίνει υπό εχθρικά πυρά», σημείωσε.
Ενώ υπάρχουν κάποιες άλλες επιλογές για την εξαγωγή αργού πετρελαίου μέσω αγωγών, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, η Saudi Aramco, προειδοποίησε την Τρίτη (10/3) για τις πιθανές «καταστροφικές συνέπειες» για τις αγορές πετρελαίου εάν οι ροές δεν επαναληφθούν μέσω των Στενών.
Το ιστορικό προηγούμενο
Δεν είναι η πρώτη φορά που τα Στενά του Ορμούζ γίνονται θέατρο έντασης. Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ τη δεκαετία του 1980, και οι δύο χώρες στόχευσαν τα πετρελαιοφόρα της άλλης στον Περσικό Κόλπο. Το ναυτικό του Ιράν τοποθέτησε νάρκες κοντά στο Στενό του Ορμούζ, και μία από αυτές χτύπησε ακόμη και ένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο, το USS Samuel B. Roberts, τον Απρίλιο του 1988.
Το πλοίο υπέστη σημαντικές ζημιές και η κυβέρνηση Ρίγκαν αντέδρασε προκαλώντας ζημιές ή βυθίζοντας τρία ιρανικά πολεμικά πλοία και τρεις πετρελαιοπηγές, μειώνοντας δραστικά την ικανότητα της Τεχεράνης να ενεργεί στον Κόλπο.
Πηγή: cnn.gr
CNN: Iran Escalates War with Attacks on Ships in Strait of Hormuz - What's at Stake
Iran is escalating tensions in the region with attacks on ships in the Strait of Hormuz, a critical point for global oil trade. Although it lags militarily behind the US and Israel, Iran controls the Strait, allowing it to disrupt the global oil supply. According to CNNi, Iran has begun placing mines in the Strait, while claiming it has already mined the area. This move prevents ships from passing and signals a new escalation in the war. Iran has a significant number of naval mines and can use asymmetric tactics to cause damage. The Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) still has significant capabilities, such as small boats, mines, and coastal missile batteries, turning the Strait into a dangerous area. Despite airstrikes, the IRGC's small boat fleet remains largely intact. The situation is fluid and the placement of mines creates serious risks for navigation. This escalation has significant geopolitical implications and increases the risk of a wider conflict in the region.
