Ένας 93χρονος πρώην Βέλγος διπλωμάτης παραπέμφθηκε την Τρίτη να δικαστεί για τη δολοφονία του πρωτοστάτη της ανεξαρτησίας του Κονγκό, Πατρίς Λουμούμπα, το 1961. Η απόφαση χαιρετίστηκε ως ένα σημαντικό βήμα προς την αντιμετώπιση του αποικιακού παρελθόντος της χώρας.
Ο Ετιέν Νταβινιόν, πρώην Ευρωπαίος Επίτροπος και το μόνο άτομο που εξακολουθεί να ζει μεταξύ των 10 Βέλγων που κατηγορούνται από την οικογένεια του τότε ηγέτη του Κονγκό για συνενοχή στη δολοφονία του, κατηγορείται για συμμετοχή σε «εγκλήματα πολέμου».
Ο εγγονός του πρώην πρωθυπουργού, Μεχντί Λουμούμπα, χαιρέτισε την απόφαση του δικαστηρίου των Βρυξελλών – η οποία εξακολουθεί να υπόκειται σε έφεση – ως «ιστορική».
«Είμαστε όλοι ανακουφισμένοι», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP). «Το Βέλγιο αντιμετωπίζει επιτέλους την ιστορία του».
Εάν η δίκη προχωρήσει, ο Νταβινιόν θα είναι ο πρώτος Βέλγος αξιωματούχος που θα αντιμετωπίσει τη δικαιοσύνη στα 65 χρόνια από την εκτέλεση του Λουμούμπα και τη διάλυση του σώματός του σε οξύ.
Στην απόφασή του, το δικαστήριο υπερέβη τα υπομνήματα των εισαγγελέων και επέκτεινε το πεδίο εφαρμογής της δίκης ώστε να καλύψει τους πολιτικούς συμμάχους του Λουμούμπα, τον Μορίς Μπόλο και τον Τζόζεφ Οκίτο – οι οποίοι δολοφονήθηκαν μαζί του.
Οι δικηγόροι του Νταβινιόν, ο οποίος αρνείται όλες τις κατηγορίες, υποστήριξαν σε ακρόαση κεκλεισμένων των θυρών τον Ιανουάριο ότι είχε περάσει πολύς χρόνος από τα γεγονότα, σύμφωνα με πολλαπλές πηγές.
Οι εισαγγελείς κατηγόρησαν τον Νταβινιόν για «συμμετοχή σε εγκλήματα πολέμου» σχετικά με τον ρόλο του στην «παράνομη κράτηση και μεταφορά» του Λουμούμπα, καθώς και για «ταπεινωτική και εξευτελιστική μεταχείριση». Ο Νταβινιόν, ο οποίος έγινε αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τη δεκαετία του 1980, ήταν ένας νέος διπλωμάτης κατά τη στιγμή της δολοφονίας. Αφού εισήλθε στη διπλωματική υπηρεσία το 1959, ο Νταβινιόν ανέβηκε στις τάξεις της υπηρεσίας μετά την εμπλοκή του στις συνομιλίες για την ανεξαρτησία του Κονγκό.
Έντονος επικριτής της αποικιακής κυριαρχίας του Βελγίου, ο Λουμούμπα έγινε ο πρώτος Πρωθυπουργός της χώρας του μετά την ανεξαρτησία της από το Βέλγιο το 1960.
Αλλά ήρθε σε ρήξη με την πρώην αποικιακή δύναμη και με τις Ηνωμένες Πολιτείες και εκδιώχθηκε με πραξικόπημα λίγους μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.
Εκτελέσθη στις 17 Ιανουαρίου 1961, σε ηλικία μόλις 35 ετών, στη νότια περιοχή Κατάνγκα, με την υποστήριξη Βέλγων μισθοφόρων.
Η σορός του δεν ανακτήθηκε ποτέ. Ένα από τα δόντια του Λουμούμπα, τα μόνα γνωστά λείψανα του δολοφονημένου ηγέτη, ήταν στην κατοχή της κόρης ενός αποθανόντος Βέλγου αστυνομικού που είχε εμπλακεί στην εξαφάνιση της σορού. Επιστράφηκε σε φέρετρο στις αρχές της σημερινής Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, κατά τη διάρκεια μιας επίσημης τελετής το 2022 που στόχευε να γυρίσει σελίδα στο ζοφερό κεφάλαιο του αποικιακού παρελθόντος.
Κατά τη διάρκεια της παράδοσης, ο τότε Πρωθυπουργός του Βελγίου Αλεξάντερ Ντε Κρο επανέλαβε τη «συγγνώμη» της κυβέρνησης για την «ηθική της ευθύνη» στην εξαφάνιση του Λουμούμπα.
Ο Ντε Κρο κατέκρινε τους Βέλγους αξιωματούχους που εκείνη την εποχή «επέλεξαν να μην δουν» και «να μην ενεργήσουν».
Belgian Ex-Diplomat to Face Trial for Lumumba Murder in 1961
A 93-year-old former Belgian diplomat, Étienne Davignon, is to stand trial for the murder of Patrice Lumumba, the Congolese independence leader, in 1961. The decision was hailed as a significant step towards addressing Belgium's colonial past. Davignon is accused of involvement in “war crimes,” as he is alleged to have played a role in Lumumba’s illegal detention and transfer. He is the only one of the 10 Belgians accused by Lumumba’s family who remains alive. Lumumba’s grandson described the decision as “historic,” stating that Belgium is finally facing its history. If the trial proceeds, Davignon will be the first Belgian official to be tried for the event after 65 years. The case also includes Lumumba’s political allies, Maurice Boloto and Joseph Okito, who were murdered alongside him. Davignon denies the charges, while his lawyers argue that too much time has passed since the events. In 2022, a tooth of Lumumba, the only known remains of him, was returned to the Congo in an official ceremony.
